Het station van de paus

Het is niet mogelijk om in Rome een treinticketje te kopen met bestemming Città del Vaticano of Stazione Vaticano maar de kleinste soevereine staat ter wereld heeft wel degelijk een treinstation. De miljoenen toeristen en pelgrims die jaarlijks Vaticaanstad of de Vaticaanse Musea bezoeken, krijgen het station niet te zien, tenzij vanop de koepel van de Sint-Pieters-basiliek of tijdens een wandeling door de Vaticaanse tuinen. Zoals alle staatshoofden in de tweede helft van de negentiende eeuw beschikte ook de paus over zijn eigen trein. Maar toen in 1870 de Italiaanse eenmaking werd voltooid door de inlijving van de Pauselijke Staten – tot die tijd heerste de paus over een groot deel van Midden-Italië – beschouwde de paus, toen Pius IX, zich als de gevangene van de Italiaanse staat en kwam hij Vaticaanstad niet meer uit.

Die toestand van koude oorlog tussen de Heilige Stoel en de Italiaanse staat zou blijven duren tot 1929, toen de Italiaanse staat van Il Duce Mussolini en het Vaticaan het bekende Verdrag van Lateranen sloten. Daarbij kreeg de paus zijn wereldlijk gezag terug, maar dan wel beperkt tot een heel klein stukje grondgebied, namelijk de 44 hectare van Vaticaanstad in Rome. Het Verdrag regelde een heleboel praktische zaken en de aansluiting van Vaticaanstad op het Italiaanse spoorwegnet was daar één van. De Italiaanse staat verbond zich ertoe een aansluiting op het Vaticaanse spoorwegnet te voorzien en een station te bouwen binnen de muren van Vaticaanstad.

De bouw van de Vaticaanse spoorlijn begon op 3 april 1929, in maart 1932 volgden de eerste testritten. De officiële inhuldiging gebeurde op 2 oktober 1934. De aftakking van het Romeinse station San Pietro (een gewoon spoorwegstation hier vlakbij maar niet te verwarren met het pauselijke station) naar het station van Vaticaanstad is welgeteld 862 meter lang, waarvan zich slechts 100 meter spoorlijn binnen de muren van Vaticaanstad bevinden.

Het spoor loopt letterlijk door de muur: er is een doorgang gemaakt in de Leonische muur rond Vaticaanstad. De tunnel is 95 meter lang. Een dubbele metalen poort van 35 ton sluit de toegang af. Die poort wordt enkel weggerold wanneer een trein binnen of buiten moet rijden, wat tegenwoordig eigenlijk vrij zelden gebeurt. Er worden af en toe op onregelmatige tijdstippen nog weleens goederenwagons gelost.

De laatste keer dat de paus per trein vertrok, was in 1979, toen hij een bezoek bracht aan enkele duizenden spoormannen in de stelplaats van Roma Smistamento in het noordoosten van de stad. Overigens waren niet alle pausen even gelukkig met de komst van de spoorwegen in Italië en de rest van de wereld. Gregorius XVI (1831-1846) was zelfs een erg hevige tegenstander omdat de spoorwegen volgens hem de verspreiding van het ongeloof zouden bevorderen. Het Vaticaan heeft nooit een eigen trein gehad, ze huren die wanneer nodig van de Italiaanse spoorwegen. Bij diverse gelegenheden in het verleden kreeg de paus al wel eens een luxueuze treinwagon als geschenk. Die wagons bevinden zich in de Vaticaanse archiefruimtes, in Romeinse musea en in opslagplaatsen.

Het stationsplein is 370 meter lang. Hier vlakbij bevindt zich ook de pauselijke helihaven. Vandaag hebben helikopters de pauselijke treinen volledig vervangen. Het Vaticaanse stationsgebouw werd in 1929 ontworpen door ingenieur Giuseppe Momo, de vaste architect van paus Pius XI, en ingehuldigd in 1933. Het is ongeveer 60 bij 21 meter groot en 17 meter hoog. Het is eigenlijk een enorme wachtzaal in marmer, abnormaal groot voor dit wel bijzonder beperkt spoorwegnet. Tijdens Wereldoorlog II sloeg een Britse vliegtuigbom vlak voor het gebouw in maar richtte nauwelijks schade aan.

Het gebouw is weelderig ingericht en rijkelijk bekleed met marmer en ander kostbaar gesteente. De ontwerper moest er immers rekening mee houden dat hier regelmatig belangrijke gasten zouden arriveren. De buitenzijde van het station is bekleed met travertijn, met uitzondering van de beide zijvleugels. De bovenverdieping fungeert tegenwoordig als commercieel centrum van het Vaticaan. Er is ondermeer een winkel ondergebracht waar diplomaten, kardinalen en belangrijke bezoekers belastingvrij allerlei luxegoederen kunnen kopen. Ook het Ufficio Filatelico e Numismatico, dat zich bezighoudt met de munten- en postzegelverkoop voor verzamelaars bevindt zich hier.

Het Romeinse station San Pietro (foto hieronder) mag zoals gezegd niet worden verward met het Vaticaanse spoorwegstation. Het is een spoorwegknooppunt langs de lijn naar Viterbo dat werd geopend op 29 april 1894. Het station ontleent zijn naam aan de vlakbijgelegen Sint-Pietersbasiliek, maar daarmee houdt elke overeenkomst met het Vaticaan op. Het San Pietro-station en het voorpleintje waren jarenlang geliefde locaties voor talrijke filmregisseurs. Met de uitbouw van nieuwe treinverbindingen in 1990 onderging het San Pietro-station ingrijpende veranderingen. De sporen schakelden over op elektriciteit en er werd een onderdoorgang voor voetgangers gebouwd. Naar aanleiding van het pauselijke Heilig Jaar 2000 werden de perrons verhoogd en kreeg het station twee liften.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s