De Sant’Angelo in Pescheria

Zoals je in het bericht over de Porticus van Octavia kon lezen is de kerk Sant’Angelo in Pescheria vervat in en gebouwd op de ruïne van het propylaeum van de portico van Octavia. De kerk wordt ook wel Sant’ Angelo in foro piscium geheten. De kerk is open op woendsag vanaf 17.30 u. en op zaterdag vanaf 17 u. Het sluitingsuur hangt een beetje af van de stemming van de priester die de deuren opent. Er is ook een ingang in de linkerzijmuur, denk dus niet dat je steevast voor een gesloten deur staat. Dit is waarschijnlijk de enige Romeinse kerk waar op zaterdag eucharistievieringen worden gehouden met jazz en popmuziek. De naam van de kerk, door paus Bonifacius II (530-532) gewijd aan de aartsengel Michaël, verwijst naar de vismarkt die hier door de nabijheid van de Tiber sinds de twaalfde eeuw gehouden werd.

Oorspronkelijk bevond zich op deze plaats een diaconia, een christelijke voedseldistributieplaats. In 755 werd de kerk herbouwd, een bewaarde inscriptie beweert dat dit gebeurde in het 6273ste jaar sinds de Schepping. Theodatus die de fresco’s in de Santa Maria Antiqua op het Forum Romanum heeft laten maken, trad ook hier op als adviseur. De tekst omschrijft Theodatus als ‘voorheen hertog, thans primicerius van de heilige apostolische zetel’. De primicerius was in die dagen de hoogste pauselijke ambtenaar, een soort eerste minister. De middeleeuwse kerk had een kerkhof, waarvoor men telkens delen van de marmeren bevloering van de porticus van Octavia openbrak. De bij opgravingen teruggevonden graven dateren uit de negende tot de dertiende eeuw. Verschillende graven waren gemeenschappelijk.

Het was vanuit de Sant’ Angelo in Pescheria dat Cola di Rienzo (1313–1354) vertrok met zijn volgelingen om tijdens de Pinksternacht van 1347 de macht te grijpen op het Capitool om de grootheid van Rome te herstellen. Tijdens de zestiende eeuw werd de kerk herbouwd, dat is het gebouw dat je vandaag kan bezoeken. Het interieur is vroeg-renaissance met een open dakstoel, het toont niets meer uit het verre verleden. Boven het hoogaltaar bevindt zich een moderne kopie (1872) van een werk van Guido Reni dat de aartsengel Michael voorstelt.

In het linkerzijschip bevindt zich een vervaagd maar interessant fresco met de ‘Tronende Madonna tussen engelen’ toegewezen aan de Florentijn Benozzo Gozzoli (1421-1497). Gozzoli was een leerling van fra Angelico, maar vanaf 1450 werkte hij zelfstandig. Zijn meesterwerk zijn de prachtige fresco’s in de kapel van het palazzo de’ Medici in Florence.

Hij liet de renaissance grotendeels aan zich voorbijgaan, en de uitbeelding van de ruimte en plaatsing der figuren zijn bij Gozzolo nog sterk veertiende-eeuws. Boven het altaar (naast de linker zijingang) bevond zich tot 2011 een ‘Madonna met Kind’ uit het begin van de twaalfde eeuw. In de rechter zijbeuk bevindt zich in de eindkapel boven het altaar de heilige Andreas, een werk dat men hier toewijst aan Vasari. Op de marmeren vloer van de kerk staat een vis in het water afgebeeld, samen met een hert (als symbool van de oude adel) en twee (Capitolijnse) ganzen, om de trouw aan Rome te benadrukken.

Zoals verteld bevond zich rondom de Sant’Angelo in Pescheria, in de nabijheid van de oevers van de Tiber, de belangrijkste vismarkt van Rome. Daarbij maakte men gebruik de overdekking die de oude porticus van Octavia bood. Rijke Romeinse families hadden tussen de zuilen stenen werktafels opgesteld die voor veel geld aan de visverkopers verhuurd werden. De handel was zo intens dat dit de enige plaats van Rome was die tijdens de nacht permanent verlicht was.

Rechts op de bakstenen voorzijde van het propylaeum zien we in het metselwerk een marmeren plaat. Het is een maatsteen waarop te lezen is dat de koppen van de vissen die langer zijn dan deze steen (113 cm) tot aan de eerste rugvin gereserveerd moeten worden voor de conservatoren. Door dit gedeelte van de vis te laten voorbehouden kregen de stadsbestuurders de lekkerste hapjes. In het trappenhuis die in het Conservatorenpaleis naar de Pinacotheek leidt, hangt bovenaan rechts een soortgelijke steen. Dit privilege van de conservatoren werd in 1798 afgeschaft. In 1876 verhuisde de Romeinse vismarkt naar een nu verdwenen nieuwbouw aan de Via di San Teodoro aan de voet van de Palatijn.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s