Restauratie piramide van Cestius voltooid

Sneller dan verwacht is de restauratie van de piramide van Cestius voltooid. Het imposante monument aan de Porta San Paolo (Piazzale Ostiense) is helemaal gereinigd en glanst weer mooi helderwit alsof het pas werd gebouwd. Er wordt echter gevreesd dat dit niet lang zal duren. De talrijke auto’s en bussen die dagelijks langs het monument razen veroorzaken enorm veel vervuiling waardoor het witte carrara-marmer weer snel dreigt zwart te worden. Het is een probleem waarmee vrijwel alle monumenten in Rome te kampen hebben. De restauratie van de piramide gebeurde met privékapitaal. De Japanse ondernemer Yuzo Yagi stopte een miljoen euro in het project en vraagt daarvoor zelfs niets in ruil. Er komt binnenkort wel een gedenkplaatje met zijn naam naast de piramide. De Japanner zal op 20 april samen met het stadsbestuur de piramide opnieuw officieel inhuldigen. De dag nadien is hij eregast op het feest rond de jaarlijkse officiële stichtingsdag van Rome en zal hij vermoedelijk worden gehuldigd.

Yuzo Yagi, de bedrijfsleider van Yagi Tsusho Limited, een onderneming uit Osaka die actief is in de mode-industrie, raakte gefascineerd door de Romeinse oudheid en wilde dolgraag iets bijdragen aan het in stand houden van het monumentale Rome.

Als project koos hij uiteindelijk voor de piramide die werd gebouwd in 13 na Chr. als graftombe van Gaius Cestius Epulo(nius), een man die grote faam genoot, ondermeer als organisator van de keizerlijke banketten. Yuzo Yagi bezocht de piramide en raakte zodanig onder de indruk van het monument en het onderzoeksproject dat samen met de restauratie werd gestart dat hij uiteindelijk besliste om de volledige restauratie te bekostigen.

Het is niet de eerste keer dat een Japans bedrijf in Rome een restauratie financiert. Paus Johannes-Paulus II sloot destijds een soortgelijke overeenkomst met het Japanse Nippon Television. De televisiezender betaalde in de jaren ’80 de restauratie van de Sixtijnse kapel in ruil voor de exclusieve beeld- en reproductierechten van Michelangelo’s meesterlijke fresco’s, die ze vervolgens gedurende enkele jaren mochten commercialiseren.

Op het oppervlak van de piramide werd een speciale substantie aangebracht die micro-organismen op biologische wijze afweert. Aan de binnenzijde werden stalen elementen gemonteerd om de marmeren blokken en de betonstructuur te verstevigen.

Tegelijk met het restauratieproject begonnen gespecialiseerde archeologen ook aan een nieuw intern onderzoek van de piramide. Het lijkt ongelooflijk, maar na zowat 20 eeuwen heeft de piramide nog steeds niet al zijn geheimen prijsgegeven. De bedoeling is om voor eens en altijd na te gaan of de piramide werkelijk nog geheime en niet ontdekte kamers bevat. Het onderzoek is nog aan de gang en er is nog niets bekend over mogelijke nieuwe vondsten.

In heel wat verhalen en legendes uit het verleden wordt gezinspeeld over de verborgen aanwezigheid van geheime ruimtes in het monument. Enkele jaren geleden werd de piramide onderzocht met ultrasone systemen. Die verificatie leverde abnormale metingen op die alleen maar kunnen toegeschreven worden aan holle ruimten in de structuur. Gespecialiseerde onderzoekers zijn nu aan de slag met een soort endoscopen waarmee men een kijkje wil nemen in de verborgen ruimtes die toen werden opgespoord maar onbereikbaar zijn.

De Piramide van Cestius, in totaal 37 meter hoog met een basis van 30 meter, is een indrukwekkend en goed bewaard monument uit de oudheid. Het gebouw is opgetrokken uit beton en volledig bekleed met blokken carraramarmer. Binnenin bevindt zich een rechthoekige grafkamer van 5,90 x 4,10 meter, bedekt met tongewelven en beschilderd met vrouwelijke figuren en decoratieve fresco’s waarop scènes van banketten te zien zijn. Ongetwijfeld is dit een eerbetoon aan de lekkerbek en levensgenieter Cestius.

Deze kamer is enkel bereikbaar via een kleine maar indrukwekkende met bakstenen beklede tunnel, waarvan de ingang zich achter een deurtje aan de westkant van de piramide bevindt. Die tunnel werd voor het eerst sinds de oudheid terug uitgegraven tijdens een restauratie die gebeurde tussen 1656 en 1663 en die werd gefinancierd door paus Alexander VII. Als telg van de steenrijke Chigi-familie had die paus buitengewoon veel belangstelling voor architectuur en monumenten. Een inscriptie aan de westelijke zijde herinnert aan die gebeurtenis.

Bij die gelegenheid werden ook nog enkele vondsten gedaan, waaronder zuilen, voetstukken van zuilen en beelden en fragmenten van bronzen beeldjes die vermoedelijk Cestius moesten voorstellen. De grafkamer zelf bleek echter al veel eerder geplunderd te zijn.

De tunnel en grafkamer worden bij speciale gelegenheden weleens opengesteld voor het publiek maar toch is de kans op een bezoek eerder uitzonderlijk. Er wordt verteld dat de piramide na 20 april voor het publiek zal worden opengesteld maar hierover is nog niet gecommuniceerd. Het staat wel vast dat de piramide nooit met grote groepen tegelijk zal kunnen worden bezocht. Het zou voor heel wat Romebezoekers echter interessant zijn indien ze in de toekomst een bezoek aan dit fraaie monumenten zouden kunnen reserveren.

De piramide werd destijds in nog geen jaar tijd gebouwd en dat moest ook wel, want als het monument niet binnen die periode zou klaar geweest zijn, hadden de nakomelingen van Cestius kunnen fluiten naar hun erfenis.

Cestius stierf in het jaar 12 vóór Chr. en was tijdens zijn leven praetor en volkstribuun. Hij moest er ondermeer voor zorgen dat er bij een grote overwinning voldoende offers voor de goden werden klaargemaakt. Gaius Cestius was enorm gefascineerd door de Egyptische cultuur en vooral door de piramiden die hij persoonlijk had gezien tijdens een opdracht in Egypte.

Op de oost- en westzijde van de piramide staat een grote inscriptie die, vrij vertaald, luidt: ‘Gaius Cestius Epulo, zoon van Lucius, van de stam Poblilia Praetor, Volkstribuun, een van de zeven aangestelden voor de heilige banketten’.

Een kleinere inscriptie op de oostzijde vermeldt dat de piramide in 330 dagen is gebouwd: ‘in overeenstemming met het testament is dit werk in 330 dagen voltooid, uitgevoerd door zijn erfgenamen L. Pontus Mela, zoon van Publius van de stam Claudia en zijn vrijgemaakte slaaf Pothus’.

De piramide is later opgenomen in de Aureliaanse muur, meteen ook de reden waarom het monument in latere tijden ontsnapte aan afbraak. Naar verluidt was de top van de piramide vroeger verguld. De Romeinen hebben lange tijd gedacht dat de piramide het graf van Remus was, de minder fortuinlijke broer van Romulus. Ook Petrarca schrijft in de veertiende eeuw het monument nog aan Remus toe.

In de buurt van de Engelenburcht stond destijds nog een andere piramide en die werd dan weer (eveneens verkeerdelijk) toegeschreven aan Romulus. Die piramide werd omstreeks 1500 afgebroken en maakte plaats voor de Borgo Nuovo. Voorts zijn piramides in Rome erg schaars, er bevinden zich nog een paar kleinere exemplaren in grafkapellen in de S. Maria del Popolo en de S. Maria in Traspontina.

In 1970 werd de piramide van Cestius voor de eerste keer zeer grondig gereinigd. Terwijl het monument vele eeuwen moeiteloos overleefde, dreigt de toenemende luchtvervuiling van tegenwoordig het gebouw defnitief in de vernieling te helpen. Het drukke autoverkeer dat ook vandaag nog haast permanent voorbij de piramide raast, maakt het er niet beter op en sindsdien volgden meerdere kortere opknapbeurten, waarbij de piramide telkens werd schoongemaakt en van ingroeiend onkruid werd ontdaan.

De laatste keer gebeurde dat in 2002. De kosten werden toen gedragen door de openbare vervoersmaatschappij Atac, met haar honderden autobussen zelf natuurlijk niet geheel onschuldig aan de uitstoot van heel wat uitlaatgassen. Was het niet dat Atac zelf met financiële problemen kampt, zou de geschikte kandidaat voor de volgende restauratie van de piramide nu al bekend zijn…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.