Unieke sculpturen Bron van Juturna tot 20 september te zien in Tempel van Romulus

Onder de noemer ‘Dei e cavalli, rinasce la fontana del Foro’  wordt de geschiedenis rond de Lacus Iuturniae (Juturna) weer tot leven gewekt. De overgebleven zeven grote unieke sculpturen die rechtstreeks in verband staan met de haast legendarische bron zullen tot 20 september weer zichtbaar zijn voor het publiek. Plaats van afspraak is de Tempel van Romulus op het Forum Romanum. De tentoonstelling legt ook de link met de mythe van de Dioscuren. Het beeld van de twee goddelijke broers met hun paarden en het altaar, waarvan de vier fronten de beelden tonen die verband houden met de legende ontbreken niet. De Dioscurengroep uit de late tweede eeuw v. Chr. werd gevonden in de Fontein van Juturna en werd later weer in elkaar gezet.

De volledige archeologische site van de Lacus Iuturniae wordt vermoedelijk opengesteld in de eerste maanden van 2016. Het is nog steeds de bedoeling om alle monumenten en restanten op zowel het Forum Romanum als de Palatijn op termijn toegankelijk te maken voor het publiek. Op 2 oktober volgt alvast de heropening van de Santa Maria Antiqua, eveneens gekoppeld aan een grote tentoonstelling.

De archeologische site van de Lacus Iuturnae bevindt zich vlakbij de Tempel van Romulus (Tempio di Romolo). Het heiligdom markeert de plek waar een Romeinse legende beweert dat de goddelijke tweeling Castor en Pollux halt hielden om hun paarden water te geven.

De Vestaalse Maagden gebruikten het water voor hun religieuze ceremonies. Aan het water van de Lacus Iuturnae werden geneeskrachtige eigenschappen toegeschreven. Het was destijds één van de zeldzame natuurlijke bronnen binnen de oude stad. Veel Romeinen kwamen hier hun drinkwater halen.

Door de zeldzame frisheid van het water identificeerden ze de bron al snel met een goddelijke geest, ze werd daarom de ‘bron van de nimf Juturna’ genoemd. In de Griekse en Romeinse mythologie waren (water)nimfen vrouwelijke wezens die rivieren en bossen bewoonden, ze werden voorgesteld als een bevallig meisje.

Toen Castor en Pollux in 496 v. Chr. na de strijd aan de oevers van het Regillusmeer naar Rome snelden om de bevolking de overwinning te melden, lieten ze eerst aan de bron hun dorstige paarden drinken.

In 168 v. Chr. werd de bron verfraaid met een bekken of ‘lacus’, met aan elke zijde telkens een marmeren beeld van één van de Dioscuren. De beelden bleven tot vandaag behouden maar waren vele jaren niet meer te zien. Op de tentoonstelling kan je voor het eerst in vele jaren opnieuw kennismaken met de overblijfselen van de Fontein van Juturna.

De initiatiefnemer voor het verfraaien van de bron was consul Lucius Aemilius Paulus ter herinnering aan de tweede verschijning van de goddelijke tweeling toen ze in dat jaar de beslissende overwinning meldden die hij had behaald bij Pydna, op de Macedonische koning Perseus (179-168). De gelijknamige vader van de consul sneuvelde in Cannae tijdens de beroemde slag tegen Hannibal in 216 v. Chr. Deze plek ademt permanent de oudheid uit.

Het huidige uitzicht van de lacus gaat terug tot de tijd van keizer Trajanus (98-117) toen in de hele omgeving grote werken werden uitgevoerd. Aan de zuidkant (kant van de Palatijn) van de omboording van de bron wordt een afgietsel getoond van een marmeren altaar uit de tweede eeuw na Chr. waarvan de zijden versierd zijn met reliëfs die de Dioscuren voorstellen met de lichtgodin die een grote fakkel draagt. Op de zijkanten staan Leda en de zwaan, Jupiter en misschien Helena.

Naast de kuip (kant van het Colosseum) werd een grote overdekte kamer gebouwd, met kruisgewelf en met nissen uitgewerkte muren. Eén ervan bevatte wellicht het beeld van Aesculapius (Asklepios), de god van de geneeskunde omdat het water van de Juturna-bron zoals verteld als geneeskrachtig werd beschouwd.

Ook dat beeld bleef behouden, het stond lange tijd voor de ingang van het sinds 2000 gesloten Museum van het Forum. Ooit stond hier ook een badhuis waar de zieken konden baden en waar ze ook verpleegd werden.

Het schrijn van Juturna, het kleine Sacellum di Juturna, het heiligdom van de nymf, staat helemaal achteraan, bijna tegen de zijmuur van het ‘Oratorium der 40 martelaren’ met het moderne dak. Het schrijn bestaat uit de gedeeltelijk herbouwde aedicula (letterlijk: huisje) op een hoog podium met marmeren pijlers en tympaan. De oorspronkelijke oprichting gaat terug tot de tweede eeuw na Chr. zoals wordt vermeld op een blok dat als architraaf herbruikt werd.

Merkwaardig is de schuine stand van het aedicula, dit komt omdat men bij de heroprichting rekening hield met de oorspronkelijke oriëntatie van de omliggende gebouwen die tot het heiligdom hoorden en die verdwenen bij de grote brand in de tijd van Nero in 64 na Chr. Daarna herschikte Nero deze zone en kregen de gebouwen rond het aedicula, waarvan we nu nog de resten zien, een andere oriëntatie.

Juist vóór het aedicula zien we een altaar met vooraan twee personages die volgens sommigen Turnus (met schild) en Juturna zijn, volgens anderen zijn het Mars en Venus. Volgens Vergilius was Turmus de koning van een Latijnse stam en de voornaamste tegenstander van de Trojaan Aeneas.

Let ook op de ronde put met op de boord de vermelding ‘M. Barbatius Pollio’ die ten tijde van keizer Augustus, een aan Juturna opgedragen inscriptie liet aanbrengen. Net vóór de bron zien we de resten van het administratiekantoor van de keizerlijke aquaducten dat hier werd opgericht door Augustus.

Nabij het Sacellum di Juturna werd het voetstuk teruggevonden van een standbeeld van Constantijn de Grote dat hem werd aangeboden door de ‘curator aquarum’, de verantwoordelijke van de aquaducten van de stad.

Het is interessant hier even te kijken naar de bakstenen bogen die je links naast de resten van dit kantoortje ziet. Ze lopen omhoog en waren de dragers van de trap die Caligula liet aanleggen tussen de Palatijn en het Forum Romanum. In lijn met de ronde tempel van Vesta zie je nog steeds duidelijk de twee evenwijdige muren waartussen de trap zich bevond.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s