De meest beroemde poort van Rome

Zoals in een vorig bericht verteld was de Porto del Popolo als de belangrijkste toegangspoort voor de miljoenen mensen die Rome de voorbije eeuwen mocht verwelkomen. Piazza del Popolo was het eerste was deze bezoekers aanschouwden van de eeuwige stad. De eerste poort, toen nog Porta Flaminia geheten, werd samen met de stadsmuur onder keizer Aurelianus (270-275) gebouwd. Paus Pius IV (1559-1565) gaf in 1561 opdracht de bouwvallige poort door de huidige te vervangen. De zijdoorgangen zijn toevoegingen uit de negentiende eeuw. De versierde binnenzijde van de poort aan de stadskant werd getekend door Bernini (1655) en tegen de (toen al) bijna een eeuw oudere poort geplakt.

Wie vandaag doorheen de poort stapt komt aan de buitenzijde van de stadsomwalling terecht. Aan de overzijde van de drukke straat begint de Via Flaminia die je noordwaarts van de stad wegvoert. Deze rechte weg is meer twintig eeuwen oud. Hij werd in 200 v. Chr. aangelegd door consul Flaminius die sneuvelde tijdens de slag tegen Hannibal bij het Trasimeense meer.

De 314 kilometer lange weg liep als een vrijwel rechte lijn van het Romeinse stadscentrum, over de huidige Via del Corso en de Via Flaminia naar Rimini aan de Adriatische zee. Deze zijde van de Porta del Popolo is een realisatie uit de periode 1561-1564 van Nanni di Baccio Bigio (een pseudoniem van Giovanni Lippi) naar een ontwerp van zijn aartsvijand Michelangelo.

Bovenaan zien we het wapen van Pius IV de Medici. De expressieve beelden van Petrus en Paulus zijn van de hand van Francesco Mochi (1580-1646), die o.a. ook de immense heilige Veronica realiseerde die zich tegen een koepelpijler binnen de Sint-Pietersbasiliek bevindt.

Aan de linkerzijde van de buitenpoort, richting Pincio, zie je op zowat 100 m afstand bovenaan de stadsmuur een aantal bijna horizontale ijzeren staven. Ze dienden om stevige vangnetten aan te bevestigen omdat de muren destijds vaak gebruikt werden door kandidaat-zelfmoordenaars.

Tussen de vijftiende en de zeventiende eeuw werd dit deel van de stadsmuur achter de Santa Maria del Popolo de ‘muro male’ genoemd omdat de grond aan de voet van de muur speciaal voorbehouden was om prostituees te begraven, tenzij ze vóór hun dood non waren geworden of trouwden.

De stadszijde van de huidige Porta del Popolo werd zoals verteld toegevoegd door Bernini in opdracht van ‘paus-bouwheer’ Alexander VII (1655-1667). Deze buitenzijde dateert uit 1561. De bedoeling was de tot het katholicisme bekeerde koningin Christina van Zweden (1626-1689) op een waardige manier te verwelkomen. Ze begon hier op 26 december 1655 haar officiële intrede in de Rome. De in Stockholm geboren Christina was koningin van Zweden van 1632 tot 1654, uit het Huis Wasa, en het enige kind van Gustaaf II Adolf.

Nog tijdens zijn leven werd zij door de Rijksdag tot troonopvolgster uitgeroepen (1627). Toen Gustaaf Adolf in 1630 naar Pommeren vertrok om te strijden vóór een Duitse federatie en tegen de katholieke krachten, liet hij de verzorging van zijn dochter over aan zijn zuster. Vijf ministers, waaronder rijkskanselier Oxenstierna, belastte hij met de regeringstaak. Gustaaf Adolf sneuvelde in de Slag bij Lützen (1632), waardoor Christina in naam koningin werd. Zij groeide onder vooral mannelijke leiding op en aanvaardde in 1644 zelf de regering.

Christina raakte snel bekend om haar intellectuele belangstelling en haar grilligheid. Zo liet zij Descartes en Hugo de Groot naar het Zweedse hof komen. De ontevredenheid over haar regering groeide: haar katholieke sympathieën en haar weigering om te trouwen zullen daarin een grote rol hebben gespeeld.

Bovendien had Christina een afkeer van ambtelijke verplichtingen, verspilde ze grote sommen geld, en was ze wisselvallig in het kiezen van haar gunstelingen. Dit alles leidde ertoe dat zij in 1654 afstand deed van de troon en uit Zweden vertrok.

In Brussel bekeerde zij zich tot het rooms-katholicisme, de officiële bekering van Christina gebeurde in de Hofkirche in Innsbruck waar zij de geloofsbelijdenis aflegde. Daarna trok zij door Europa, tot zij zich in 1668 definitief in Rome vestigde.

Ook in Rome liet Christina regelmatig van zich spreken, vooral door haar bemoeienissen met pauskeuzes en kerkelijke zaken. Haar vriendschap met kardinaal Azzolino, die haar financiële belangen behartigde, bracht haar enige rust, waardoor zij zich opnieuw kon wijden aan wetenschap en kunsten. Zij was beschermster van vele kunstenaars (o.a. Scarlatti, Corelli en Bernini) en verzamelde een kostbare bibliotheek.

Christina van Zweden woonde tot haar dood op 19 april 1689 in Palazzo Corsini, waar ze haar schitterende kunstcollectie onderbracht. Het paleis was toen wel merkelijk kleiner, het bestond alleen uit het linker gedeelte tot en met de drie koetsingangen. De enorme tuin is vandaag de botanische tuin van Rome. Over Palazzo Corsini hebben we het een andere keer, even terug naar onze stadspoort.

Het centrale wapen bovenaan de Porto del Popolo is dat van Alexander VII, een Chigi-telg. Het wapen bestaat uit zes bultjes die bekroond worden met een ster. De Chigi waren een bankiersfamilie uit Siena, de zes bultjes worden daarom gezien als de heuvels (crete) rond Siena, de Romeinen interpreteerden ze meer prozaïsch als zakken muntstukken. Ook het wapen van de oudste bank ter wereld, de Monte dei Paschi di Siena, bevat drie van deze heuveltjes.

Op de poort staat bij wijze van verwelkoming ‘Felici Faustoque Ingressui Anno Dom MDCLV’ – ‘voor een gelukkige en voorspoedige intrede 1655’. Hiermee wilde de paus zijn tevredenheid tonen over het feit dat koningin Christina zich van het lutheranisme had afgekeerd.

Alexander VII zag het als een genoegdoening voor de vernedering die het pausdom had moeten ondergaan ten opzichte van het protestantisme bij de Vrede van Munster (30 januari 1648). Christina werd dan ook vorstelijk ontvangen. Vanaf Piazza del Popolo reed ze te paard de stad door naar het Vaticaan.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s