Zuilen van Basilica Ulpia worden in ere hersteld

De dubbele rij kolommen die deel uitmaakten van de Basilica Ulpia op het Forum van Trajanus in Rome worden gerestaureerd. Ontbrekende gedeelten worden met moderne technieken gereconstrueerd. De kostprijs van het project wordt geraamd op een half miljoen euro en zal worden betaald door de Oezbeekse tycoon Alisher Usmanov. Het Forum van Trajanus bestond van west (kant Piazza Venezia) naar oost uit de tempel van Trajanus (door sommigen in twijfel getrokken), twee bibliotheken met daartussen de zuil van Trajanus, de Basilica Ulpia en Piazza del Foro, dat afgesloten was met de boog van Trajanus. Ten noorden van Piazza del Foro lag een administratief-commercieel complex, gekend als de Markten van Trajanus. Van dat alles is slechts zeer weinig behouden gebleven.

De snelle ontwikkeling van Rome had tot gevolg dat op het einde van de eerste eeuw na Chr. het bestuurlijke, politieke, administratieve en juridische centrum van Rome alweer te klein was geworden. Toen bouwde Trajanus in zes jaren tijd zijn forum, een immens complex dat door hem werd ingehuldigd op 1 januari 112, de zuil volgde op 13 mei 113.

Het was het laatste grote forum dat in Rome gebouwd werd. Het werd ontworpen door de beroemde architect Apollodorus van Damascus die ook de thermen van Trajanus bouwde op het terrein van Nero’s Domus Aurea, en de brug sloeg over de Donau die Trajanus in staat stelde de Daciërs te verslaan.

Een moderne wandelweg, gevormd door een metalen loopbrug, werd aangelegd dwars over de gedeeltelijk opgegraven P iazza del Foro, vertrekkend vanaf de Via dei Fori Imperiali tot de naar rechts lopende Via Alessandrina. Als je vanaf deze weg in de richting van de zuil van Trajanus kijkt zie je twee rijen van twaalf heropgerichte zuilen die behoorden tot de voormelde Basilica Ulpia.

Oorspronkelijk waren er vier rijen van telkens 22 zuilen. Je ziet vandaag dus slechts de helft van de oorspronkelijke breedte van de basilica. Links en rechts van de zuil van Trajanus stond een grote bibliotheek, achter de zuil stond de tempel van Trajanus.

De ingang van het forum lag aan de verdwenen lichtgebogen oostzijde (kant van het Colosseum), de lange noord- en de zuidzijde hadden elk een exedra, waarvan er nog één zichtbaar is en evenwijdig loopt met de halfronde gevel van de Markten van Trajanus.

De bouw van het Forum van Trajanus werd bekostigd met de buit van de oorlog tegen Dacië maar de Basilica Ulpia werd door Trajanus uit eigen zak betaald. De basilica werd op dezelfde dag als het forum ingewijd, op 1 januari 112. De Basilica Ulpia werd gebruikt voor rechtszittingen en het afkondigen van wetten. Ook vond in een deel van het gebouw het vrijlatingsritueel van slaven plaats en werd er handel gedreven.

Doordat de Basilica Ulpia werd afgebeeld op Romeinse munten is bekend hoe het gebouw er ongeveer heeft uitgezien. Het was een vijfschepig complex, met aan beide lange zijden een grote apsis. Het gebouw was 176 m lang en 59 m. breed. Daarmee was dit destijds de grootste basilica van Rome.

De centrale ingang lag aan het grote plein en was gebouwd in de vorm van een triomfboog met drie doorgangen. Boven op deze grote centrale doorgang stond een beeldengroep van de keizer in een vierspan, begeleid door twee soldaten of beelden van Victoria. Op de beide kleinere doorgangen aan weerszijden stond een tweespan geflankeerd door oorlogstrofeeën. De portiek aan de voorzijde had een plat dak waarop beelden van Dacische krijgers stonden.

Het middenschip was twee verdiepingen hoog en voorzien van een galerij die via trappenhuizen bereikt kon worden. Hier hing een groot marmeren fries, waarop gevleugelde overwinningsgodinnen stonden afgebeeld. De vloer was gedecoreerd met een mozaïek van paars- en groengeaderd en geel marmer.

De zuilen van het middenschip waren op de begane grond gemaakt van grijs Egyptisch graniet, op de eerste verdieping van groengeaderd Karystisch marmer. De kleinere zuilen van de zijbeuken waren van Cipollino marmer gemaakt. Alle zuilen waren Korinthisch.

Het middenschip was vermoedelijk van de vloer tot het plafond 25 m hoog. Inclusief het dak wordt de totale hoogte van het gebouw geschat op bijna 30 m. Het dak was voorzien van vergulde bronzen dakpannen. De achterzijde van de basilica bestond uit een muur van tufstenen blokken, die het gebouw, dat verder alleen op zuilen steunde, de nodige stevigheid gaven.

In deze muur waren vier doorgangen naar het plein achter de basilica waar de Griekse en Romeinse bibliotheek en de zuil van Trajanus stonden. Grote ramen aan de bovenzijde zorgden voor voldoende licht in het gebouw.

In de middeleeuwen werd de Basilica Ulpia, net als het Forum van Trajanus, bijna helemaal afgebroken om de kostbare bouwmaterialen elders te hergebruiken. Een aantal zuilen van het middenschip zijn later opgegraven en op hun oorspronkelijke plaats gereconstrueerd.

Verspreid op het terrein liggen nog andere fragmenten van het gebouw. Twee standbeelden van Trajanus als generaal en magistraat zijn deels teruggevonden en worden tentoongesteld in het museum van de Markten van Trajanus.

Voor de aanleg van het volledige forum moest een complete heuvelrug tussen de Quirinalis en de Capitolinus afgegraven worden. Archeologen hebben lang gezocht naar de plaats waar deze enorme massa grond naartoe gevoerd werd, maar tevergeefs. Men veronderstelt dat er een moeras in de nabijheid van Rome mee drooggelegd werd.

De zuil van Trajanus geeft door zijn hoogte van honderd Romeinse voet, bijna 30 m, precies de hoogte aan van de afgegraven heuvel. Let even op de bomen links van de Torre delle Milizie achter de Markten van Trajanus en vergelijk het hoogteverschil.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s