Een bezoek aan Villa Sciarra in Rome

Een voor velen volkomen onbekende plek in Rome is de Villa Sciarra, het park met dezelfde naam als de grote palazzo aan de Via del Corso en niet te verwarren met de Villa Sciarra in Frascati. De Villa Sciarra in Rome ligt op de hellingen van de Gianicoloheuvel, ingeklemd tussen de wijken Trastevere en Monteverde Vecchio, leunend tegen de muren van de Gianicolense. Het domein ontleent zijn naam aan de adellijke familie Sciarra. Het verhaal van dit gebied begint reeds vóór de Romeinse tijd, toen zich hier een heiligdom bevond dat was gewijd aan de nimf Furrina. In de Romeinse tijd ontstonden hier de beroemde Orti di Cesare, de keizerlijke tuinen, die vanaf Monteverde neerdaalden in de richting van de Tiber. Vandaag is het wellicht één van de mooiste groene gebieden in Rome.

Jammer genoeg lijkt ook de overheid het park een beetje te vergeten. De Villa Sciarra wordt de jongste jaren wat verwaarloosd. Verschillende prachtige fonteinen staan droog, de omheining is op diverse plaatsen beschadigd en de grote historisch waardevolle volière staat er leeg en verlaten bij. Verscheidene van de achttiende-eeuwse standbeelden missen armen of benen.

Nochtans wordt er wel degelijk geïnvesteerd in het park. Casino Barberini, het hoofdgebouw van de villa herbergt momenteel het Italiaans Instituut van Germaanse studies. Tijdens een renovatie die begon in 1999 werd het hele gebouw grondig opgeknapt, samen met de toegangswegen, de kalkstenen kliffen evenals de vele hellingen die in het verleden fel te lijden hadden van erosie.

Vanaf het terras van de toren op het gebouw, die onveranderd is gebleven sinds het oorspronkelijke bouwplan, kan je heel Rome zien, tot aan de Colli Albani. Het tweede restauratieproject begon in maart 2004 omvatte vooral de vegetatie aan de voorzijde van het Casino Barberini, met name het herstel van de bloembedden, de geometrie van de hagen, het bijsnoeien van de vele boomsoorten in het park, waaronder magnolia’s, ceders, palmen, dennen, taxus, laurier, cipressen en eiken.

Het gebied waar de villa zich bevindt herbergt al sinds de vroege oudheid prachtige boomgaarden en tuinen. In 1549 werd het land gekocht door particulieren die er voor het eerst een gebouw neerzetten. Het gebied werd in 1575 overgenomen door bisschop Innocenzo Malvasia, die begon met de bouw van het gelijknamige Casino, een gebouw van twee verdiepingen met een balkon, dat vandaag eigendom is van de vlakbij gelegen American Academy.

In 1614 werd het pand gekocht door Gaspare Rivaldi, opzichter van de pauselijke douane. De bouw van de Mura Gianicolensi, uitgevoerd onder paus Urbanus VIII in 1642-1644, verhoogde de waarde van de in dit gebied schitterend gesitueerde huis. Dat was ook kardinaal Antonio Barberini niet ontgaan, die in 1647 eerst een nieuwe woning neerzette en in 1653 ook het grootste deel van het grondgebied verwierf dat gelegen was tussen Porta Portese en de Porta San Pancrazio.

Dat was een enorm terrein. De kardinaal wilde er een privéboerderij van maken. In 1710 werd de villa verkocht aan kardinaal Pietro Ottoboni, die het gebouw behield tot aan zijn dood in 1740. Ottoboni was een tuinliefhebber, die drie aparte tuinen liet aanleggen waar hij fruit, groenten en exotische sierplanten kweekte. In 1811 werd de villa indirect weer eigendom van de familie Barberini. Het gebouw kwam in handen van Cornelia Costanza Barberini, de vrouw van Giulio Cesare Colonna di Sciarra. Die gaf de villa zijn huidige naam en breidde het eigendom al snel uit door de verwerving van vrijwel al het omliggende grondgebied gelegen ten zuiden van de Gianicolo en Monteverde, tussen de Muur van Aurelianus en de nieuwe Mura Gianicolensi, dat tot dan behoorde aan het Monastero di San Cosimato.

Casino Barberini en Casino Malvasia raakten zwaar beschadigd tijdens de gevechten tussen de Franse en Italiaanse troepen onder leiding van Garibaldi in de laatste dagen van de Romeinse Republiek maar de familie Sciarra Colonna herstelde het geheel in de oorspronkelijke staat. Een jaar na de eenmaking ging prins Maffeo Sciarra Colonna echter failliet na ongelukkige financiële speculaties.

Volgens een afspraak die in 1889 werd ondertekend tussen de stad Rome, het Italiaanse bedrijf Fondiaria en de prins zelf, werd het landgoed werd gesplitst in meerdere percelen. Een groot deel ervan werd door de stad Rome omgevormd tot een woonwijk.

Hoewel het woongebouw in handen bleef van prins Sciarra, werd dit – waarschijnlijk uit geldgebrek – in 1896 toch verkocht aan een zekere George Clarke die optrad namens de financieringsmaatschappij Foundry Building. Die verkocht de villa op 15 mei 1902 aan de laatste mensen die er woonden.

Dat waren de Amerikaanse diplomaat George Wurts en zijn vrouw Henrietta Tower, een schatrijke erfgename. Het koppel renoveerde niet alleen het gebouw maar ook het omliggende gebied. George Wurts was immers een grote tuinliefhebber en het echtpaar gebruikte de overblijvende gronden rond hun huis om er een botanische tuin in te richten en bouwden een reusachtige ijzeren volière die door Wurts werd gebruikt voor het fokken van witte pauwen. Na zijn dood werden de dieren vrijgelaten in de tuin. De pauwen hebben de omgeving nog heel wat jaren bevolkt.

Het hele gebied werd versierd met originele sculpturen afkomstig uit Castello Visconti di Brignano d’Adda in Bergamo, waarvan tientallen zandstenen beelden uit de achttiende eeuw eerder op een veiling waren verkocht. Veel beelden verwijzen nog naar de originele oorsprong. De Fontein van de saters bijvoorbeeld in in zijn geheel herbouwd. De cluster van saters in een grote schelp en de jongen die tevoorschijn komt uit de kaken van een slang, verwijzen naar het wapen van de familie Visconti.

De inspanningen van het echtpaar Wurts maakten van deze groene zone een juweeltje zowel uit botanisch als artistiek oogpunt. George Wurts overleed in 1928 en weduwe Henrietta schonk het park in 1932 aan Benito Mussolini op voorwaarde dat de Italiaanse staat er een openbaar park zou van maken.

Vandaag is Villa Sciarra een prachtig stiltegebied in het drukke Rome en een fraai wandelpark. Opmerkelijk zijn de fontein van Diana en Endymion in de vijver en de beelden van Apollo en Daphne.

De Esedra Arborea is eveneens een fraai plekje in het park. In een haag, gevormd door een halve cirkel met laurierbomen, werden twaalf beelden in evenveel nissen geplaatst die de opeenvolgende maanden van het jaar verzinnebeelden. Aan de voorzijde van de beelden bevinden zich buxushagen, met verfijnde technieken gesnoeid in fantasierijke vormen.

Aan de voorzijde van het Casino bevinden zich de Fontana dei Putti en Fontein van de Sfinxen. In een ovalen stenen bad bevinden zich vier sfinxen die de menselijke hartstochten en ondeugden verbeelden. Achter het Casino vind je nog een kiosk en een tempeltje met een smeedijzeren koepel. Van hieruit kijk je uit op de woonwijk die werd gebouwd op het vroegere grondgebied van de Villa Sciarra.

De huidige fraaie toegangsweg aan Via Calandrelli werd gebouwd in 1908 door ingenieur Pio Piacentini. Vlakbij de ingang van de Villa bevindt zich het zogenaamde Casteletto, dat werd gebouwd in de periode 1906-1910. Hier werd ook het Museum van de Wiskunde ondergebracht.

Villa Sciarra
Open van 7 u. tot zonsondergang
Ingangen aan Via Calandrelli en Via delle Mura Gianicolensi

De tram die vanuit Rome de Viale Trastevere in rijdt heeft een halte aan het ministerie van Onderwijs. Daar neem je de eerste straat links (Via Dandolo) en begin je aan de klim in de richting van Via Calandrelli. In deze straat zijn twee ingangen. Je kan het park ook bereiken met bus 44 en 75. Helemaal te voet vanuit het historische centrum is het een mooie wandeltocht maar niet onoverkomelijk ver.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s