Tentoonstelling rond keizer Constantijn opent in Amsterdam

Het voorbije weekend werd in De Nieuwe Kerk in Amsterdam de tentoonstelling ‘Rome. De droom van keizer Constantijn’ geopend. Ze is te bezoeken tot 7 februari 2016 en brengt een aantal zeldzame kunstschatten uit onder andere de Capitolijnse Musea, het Museo Nazionale Romano en de Vaticaanse Musea naar Nederland. De tentoonstelling toont hoe Rome in de vierde eeuw transformeerde van een multireligieuze keizerlijke hoofdstad vol tempels met kolossale keizerbeelden tot een pauselijk centrum gedomineerd door kerken met kruisen.

Hoe het christendom in relatief korte tijd van een kleine geloofsgemeenschap kon uitgroeien tot een dominante religie met een allesbepalende invloed op de westerse wereld, probeert deze tentoonstelling duidelijk te maken. Het was een ommekeer die vooral mogelijk werd gemaakt dankzij één persoon: keizer Constantijn De Grote.

De tentoonstelling toont zeldzaam erfgoed dat nog niet eerder in Nederland te zien was. Zo is het beroemde vierde-eeuwse marmeren beeld van de Goede Herder, een topstuk uit de Vaticaanse Musea, in Amsterdam te zien, naast Romeinse mozaïeken, fresco’s, sarcofagen en schilderijen.

Niet alle stukken zijn origineel. Soms zijn ze te kostbaar, te groot om veilig te vervoeren of worden ze gewoon nooit uitgeleend, zoals het kolossale iconische hoofd van keizer Constantijn. Daarvan werd een nauwkeurige replica gemaakt die nauwelijks van het echte beeld te onderscheiden is. De kop is drie meter hoog en weegt ruim vijfduizend kilogram.

Het origineel staat al meer dan 400 jaar op de binnenhof van de Capitolijnse Musea in Rome. Het is één van de bekendste monumentale beelden van een keizer uit de klassieke Romeinse oudheid.

Duitse specialisten vervaardigden de kopie uit Italiaans marmer met behulp van een driedimensionale scantechnologie. Toen het stuk enkele weken geleden in Amsterdam arriveerde, leverde dat heel wat mediabelangstelling op. Dat is voor een tentoonstelling natuurlijk altijd aardig meegenomen.

In het monumentale ontwerp voor de tentoonstelling koos ontwerper Paul Gallis als eerste blikvanger voor een ‘kopie’ van de beroemde triomfboog van Constantijn naast het Colosseum. Net als de Romeinen destijds, treedt ook de tentoonstellingsbezoeker onder deze boog het hart van het vroeg-vierde-eeuwse Rome in.

De stad was in die tijd een multiculturele smeltkroes, waarin uiteenlopende religies en cultussen beleden werden. Isis, Dionysus, Mithras en Jupiter Dolichenus waren populair. Het christendom, met zijn joodse wortels, was in opkomst.

In 312 had keizer Constantijn een droom, waarin hem de overwinning op zijn rivaal Maxentius werd aangekondigd, als hij openlijk zijn steun betuigde aan de christelijke god. Zo geschiedde: op het keizerlijke vaandel verscheen het Christogram, waarna hij zijn rivaal versloeg bij de Milvische Brug ten noorden van Rome. Maxentius verdronk in de Tiber, de christenen zagen Constantijn nu als één van hen.

In opdracht van Constantijn verrezen al binnen enkele jaren monumentale kerken. Een nieuw moreel kompas deed zijn intrede waarin armenzorg, heiligendagen, relikwieën en martelarencultussen een plaats kregen.

Ook al werd de antieke cultuur niet direct verlaten, het hele openbare leven in Rome raakte binnen enkele decennia doordrongen van het christendom en zijn uitingen. Een revolutie met immense invloed op de mondiale godsdienst en cultuur door de eeuwen heen. Een schitterend visioen van Constantijns moeder Helena, fraai geschilderd door Paolo Veronese (1528–1588) getuigt hiervan.

De metamorfose van keizerlijk Rome tot kerkelijk wereldcentrum klinkt, zeventien eeuwen later, monumentaal door in De Nieuwe Kerk Amsterdam.

Bij deze tentoonstelling verschijnt tevens een speciaal boek in het Nederlands met de topstukken uit de tentoonstelling (formaat 15 x 15 cm). Het boek (ISBN/EAN 978-90-78653-56-1) kost 19,95 euro. Voor kinderen rond de 12 jaar is er het boek De Triomfboog (ISBN/EAN: 978-90-78653-59-2), geschreven door Rosita Steenbeek.

Rome. De droom van keizer Constantijn
Te bezoeken tot 7 februari 2016
De Nieuwe Kerk, Dam, Amsterdam
+31 (0)20 638 69 09
www.nieuwekerk.nl
mail@nieuwekerk.nl

Dagelijks van 11 tot 17 uur (kassa sluit om 16.30 uur).
Gesloten op 25 december en 1 januari.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s