Het standbeeld van Ciceruacchio

Aan de overkant van de gevel die nog resteert van het woonhuis van Michelangelo in de Passeggiata di Gianicolo staat het nog niet zo lang geleden heropgerichte Monumento a Ciceruacchio of dikkerdje. Dat was de bijnaam van Angelo Brunetti (1800-1849), een handelaar in wijn en kazen.

Hij was één van de leiders van de ‘carboneria’, een groep vrijheidsstrijders die vochten tegen de Oostenrijkse bezetting. In Rome stond hij op de barricaden bij de strijd tegen de Fransen. Met zijn beide zoontjes, de jongste was pas dertien, volgde hij Garibaldi naar Venetië. Brunetti en zijn kinderen werden gevangen genomen en op 10 augustus 1849 gefusilleerd in Porto Tolle.

Ter gelegenheid van de 150ste verjaardag van de eenwording van Italië, werd het monument voor Ciceruacchio, dat reeds in 1960 werd opgericht, op 16 maart 2011 opnieuw ingehuldigd op de huidige plaats aan de Passeggiato Gianicolo.

Zijn bijnaam Ciceruacchio, kreeg hij reeds als kind en is afkomstig van ‘ciruacchiotto’, Romanesco voor ‘mollige’. Brunetti was de zoon van een hoefsmid die actief was in de wijk Campo Marzio en die goede zaken deed door de aanwezigheid van de toenmalige rivierhaven, de Porta Ripetta.

Vader Brunetti zorgde ook voor wijntransporten vanuit de Castelli Romani naar Rome, waarvan hij een gedeelte zelf distribueerde via een taverne die hij openhield in de buurt van de Porta del Popolo. Zijn zoon nam later de wijnactiviteiten van zijn vader over en combineerde dat met de verkoop van kazen uit de streek.

De jonge Brunetti moet een erg gezellige man geweest zijn, geliefd bij de Romeinen en als handelaar in kaas en wijnen thuis bij iedereen. Onderwijs was echter aan hem niet echt besteed. Hij bleef zijn hele leven Romanesco spreken, het Romeinse dialect, iets waarvoor hij in hogere kringen nogal meewarig werd bekeken, maar dat hem bij de man in de straat nog populairder maakte.

Angelo Brunetti groeide na verloop van tijd, zonder enige politieke ambitie, dan ook uit tot de informele vertegenwoordiger van het volk, iemand die altijd perfect wist wat er leefde bij de mensen.

In 1846 werd Pius IX verkozen als nieuwe paus. Brunetti werd naar voor geschoven als woordvoerder van het publiek om bij de nieuwe paus de bezorgdheid van het volk uit te drukken over het uitblijven van de langverwachte en beloofde hervormingen die al eeder door de paus waren aangekondigd.

De rest is geschiedenis. In de zomer van 1847 was Brunetti de directe organisator van verschillende demonstraties waarbij politieke hervormingen werden geëist. Later nam hij actief deel aan de gevechten tegen de Fransen en na de val van de Romeinse Republiek verliet hij Rome om naar Venetië te reizen, dat zich nog steeds verzette tegen de Oostenrijkers. Hij stak de Apennijnen over en bereikte Cesenatico waar de groep reizigers werd onderschept door de Oostenrijkers. Het gezelschap, waaronder Brunetti’s zonen Lorenzo en Luigi, werden geëxecuteerd.

Op nummer 248 aan de huidige Via di Ripetta in Rome bevinden zich een herdenkingsplaat en een buste voor Angelo Brunetti. In het Museo della Patria bevindt zich zijn rode jas.

Het verhaal van het ‘dikkerdje’ is ook vereeuwigd op pellicule, ondermeer door Luigi Magni (In nome del popolo sovrano) waarbij de rol van Ciceruacchio werd gespeeld door Nino Manfredi. Hij duikt ook op in Camicie rosse (1952) van Goffredo Alessandrini en Francesco Rosi en in de recente miniserie Anita Garibaldi uit 2012.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s