Dictator: het ultieme sluitstuk van een magistrale trilogie

Na de bestsellers Imperium, Lustrum en (als zijsprong) Pompeii, die zich allemaal afspelen in het Oude Rome, is er nu Dictator, het langverwachte magistrale sluitstuk van de Cicero-triologie, een schitterende boekenreeks van de veelzijdige auteur Robert Harris. Dictator is de meesterproef van Robert Harris, een ongekende weergave van twee van de belangrijkste gebeurtenissen in de geschiedenis: de val van de Romeinse Republiek en de moord op Julius Caesar.

Marcus Tullius Cicero, wellicht de meest briljante advocaat uit de geschiedenis, leeft in ballingschap ver van Rome. Hij is een gebroken man en heeft al zijn macht verloren. Maar zoals hij zelf zegt: ‘Zolang er leven is, is er hoop.’ Zijn steun aan zijn politieke rivaal Caesar zorgt er voor dat hij Italië weer in mag. Cicero vecht zich een weg terug naar de macht om nog één keer de meest dominante figuur in de Romeinse politieke wereld te zijn.

Dictator vertelt het verhaal van de laatste vijftien levensjaren van de Romeinse staatsman Cicero, in de vorm van een fictieve biografie, geschreven door zijn secretaris Tiro. Dat iemand als Tiro effectief heeft bestaan en dat hij zo’n boek geschreven heeft, zijn goed gedocumenteerde historische feiten. Hij was geboren als slaaf op het familielandgoed en was drie jaar jonger dan zijn meester, maar overleefde hem vele jaren. Volgens de heilige Hiëronymus werd hij honderd jaar oud.

‘Jouw diensten aan mij zijn talloos,’ schreef Cicero hem in 50 v. Chr., ‘in mijn huis en daarbuiten, in Rome en in het buitenland, bij mijn openbare en privézaken, bij mijn studie en letterkundig werk…’ Tiro was de eerste die een toespraak in de Senaat letterlijk noteerde. Zijn stenosysteem, een snelschrift bekend als Notae Tironiane, werd in de Kerk nog tot in de zesde eeuw gebruikt.

Enkele sporen ervan (het teken ‘&’, de afkortingen etc., NB, i.e., e.g.) zijn nu nog steeds in gebruik. Hij schreef ook verhandelingen over de ontwikkeling van het Latijn. Zijn meerdelige biografie van Cicero wordt genoemd als bron door Asconius Pedianus, een historicus uit de eerste eeuw; Plutarchus verwijst er tweemaal naar. Maar net als Tiro’s andere geschriften, ging het boek helaas verloren bij de ineenstorting van het Romeinse Rijk.

Wat voor boek zou het geweest zijn, kan men zich afvragen. Cicero leidde een uitzonderlijk leven, zelfs naar de maatstaven van zijn veelbewogen tijd. Vergeleken met zijn aristocratische rivalen was hij van betrekkelijk lage afkomst, en stond hij onverschillig tegenover militaire zaken. Door zijn talenten als orator en zijn briljante intelligentie rees zijn ster echter razendsnel binnen het Romeinse politieke stelsel, tot hij, volkomen onverwacht, tot consul gekozen werd op zijn tweeënveertigste, de minimumleeftijd voor dat ambt.

Er volgde een crisisjaar – 63 v. Chr. – waarin Cicero te maken kreeg met een samenzwering om de republiek omver te werpen, geleid door Sergius Catilina. Om de opstand te onderdrukken gaf de Senaat, onder voorzitterschap van Cicero, opdracht vijf vooraanstaande burgers ter dood te brengen – een episode die zijn carrière daarna altijd heeft achtervolgd.

Toen vervolgens de drie machtigste mannen in Rome – Julius Caesar, Pompeius de Grote en Marcus Crassus – zich verenigden in het zogenoemde triumviraat om de staat te beheersen, besloot Cicero zich daartegen te verzetten. Als reactie daarop zette Julius Caesar, gebruikmakend van zijn macht als pontifex maximus, de eerzuchtige aristocratische demagoog Clodius – een oude vijand van Cicero – ertoe aan Cicero te vernietigen.

Caesar gaf Clodius toestemming zijn status van patriciër af te leggen en plebejer te worden, en stelde hem zo in staat tot tribuun gekozen te worden. Tribunen hadden de macht burgers voor het gerecht te slepen en te laten vervolgen. Cicero besloot al snel dat hij geen andere keus had dan Rome te verlaten. Op dat absolute dieptepunt van zijn carrière begint het boek Dictator.

“Het was mijn opzet om, zo waarheidsgetrouw als mogelijk is in een roman, het einde van de Romeinse Republiek te beschrijven, zoals Cicero en Tiro dat kunnen hebben ervaren. Waar mogelijk zijn brieven, toespraken en beschrijvingen van gebeurtenissen overgenomen uit de oorspronkelijke bronnen. Dictator omvat een periode die – althans tot de uitbarsting tussen 1933 en 1945 – misschien wel de meest verwarrende in de geschiedenis van de mensheid is geweest”, schrijft Robert Harris in de inleiding van Dictator.

Achter in het boek zijn kaarten, een woordenlijst en een lijst van personen opgenomen om de tocht door Cicero’s uitdijende en ineenstortende wereld te vergemakkelijken.

Robert Harris (1957) is de auteur van internationale bestsellers als Imperium, Lustrum, Vaderland, Pompeii, Geest en De officier. Dit laatste boek werd door Vrij Nederland verkozen tot ‘Thriller van het Jaar’. Zijn werk verschijnt in 37 talen. Na zijn studie aan Cambridge werd Harris journalist bij de BBC. Hij woont met zijn vrouw en vier kinderen vlak bij Hungerford in het zuiden van Engeland. Verschillende van zijn boeken zijn verfilmd.

Dictator
Auteur: Robert Harris
Aantal pagina’s: 384
Uitvoering: paperback
Uitgever: Cargo
ISBN 10 9023495632
ISBN 13 97890234956
Eerste druk
Prijs: 22,90 euro
www.robert-harris.com

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s