De watertank van de Villa dei Quintili

Vlakbij het kerkje Santa Maria Nova aan de Via Appia Antica en in de buurt van de Villa dei Quintili bevindt zich een reusachtige ondergrondse watercisterne. Archeologen hebben pas vrij recent het enorme belang van deze watertank kunnen doorgronden. Het gaat om een bijzonder staaltje van Romeinse engineering. De ondergrondse tank is gebouwd met bakstenen die nog de merktekens dragen van de consuls uit 123 na Chr. (Petino en Aproniano).

Ook de arbeiders (slaven?) die de watertank vervaardigden lieten soms een inscriptie na in de bakstenen terwijl de verse klei nog aan het drogen was. De cisterne voorzag de nabijgelegen Villa dei Quintili en het daar gelegerde garnizoen van water. Tijdens de regering van keizer Commodus fungeerde de tank als warmwaterreserve voor de thermen van de Praetroriaanse garde, de speciale militaire eenheid die bestond uit elitesoldaten die samen de keizerlijke lijfwacht vormden.

In juni zullen studenten architectuur, archeologie en kunsthistoriek beginnen met een tweede campagne om de cisterne tot in detail te onderzoeken. Vorig jaar ontdekten de studenten op dezelfde locatie al spectaculaire zaken, waaronder een mozaïekvloer die de top van de ondergrondse tank bedekt. Die bleef eeuwenlang verborgen onder gras en landbouwgrond. Het voornaamste object is echter de tank zelf, die ongeveer 45 m bij 6 m groot is, en waaruit inmiddels reeds tonnen puin en dierenkadavers werden verwijderd.

In de middeleeuwen en tijdens de renaissance werd de tank gebruikt als waterput door monniken die vlakbij de Santa Maria Nova verbleven. Waarschijnlijk hebben ze nooit geweten dat hun water afkomstig was uit een originele Romeinse tank.

Het water voor de thermen en de opslagfaciliteiten van de Villa dei Quintili werd geleverd door regenval en het Quintili-aquaduct. Het moest in de eerste plaats dienen voor de thermen van Commodus, de dagelijkse watervoorziening van de bewoners van villa en de bevloeiing van de omliggende boomgaarden.

De schatrijke broers Sextus Quintilius Maximus en Sextus Quintilius Condianus, die beiden in 151 consul waren geweest, hadden het enorme villacomplex in de tweede eeuw laten bouwen. De villa was zo uitzonderlijk dat ze de begeerte opwekte van keizer Commodus (180-192) die de eigenaars, de rijke en ontwikkelde broers vogelvrij verklaarde en ter dood liet brengen, hoewel zij gerenommeerde militairen waren en bekende schrijvers van boeken over agrarische onderwerpen.

Er gaat een verhaal over Sextus, de zoon van één van de ter dood gebrachte eigenaars, die zich in Syrië bevond toen zijn vader en zijn oom het leven lieten en die erin slaagde zijn eigen dood door een ongeval te ensceneren. Agenten van Commodus onderzochten de geruchten dat hij nog in leven zou zijn en doodden verscheidene jonge mannen die op Sextus leken, onder wie misschien ook de echte Sextus.

Tijdens de regering van keizer Pertinax (193), de opvolger van Commodus, verscheen in Rome een jongeman die verklaarde dat hij de zoek geraakte erfgenaam was en die daarvoor vrij overtuigende bewijzen aanvoerde. Hij werd echter door de keizer zelf ontmaskerd: hij sprak hem namelijk aan in het Grieks, een taal die Sextus goed beheerste, iets wat iedereen die de familie kende heel goed wist. De oplichter kende echter geen woord Grieks en dat kostte hem letterlijk zijn hoofd.

Zodra de villa in keizerlijk bezit was werd ze verschillende malen vergroot. Ook na de dood van Commodus bleef het complex keizerlijk bezit. In de middeleeuwen verviel de enorme villa tot een ruïne en verdween ze grotendeels onder de grond.

Toen na de middeleeuwen de eerste opgravingen werden uitgevoerd, waren de gevonden ruïnes zodanig groot dat men aanvankelijk dacht een complete stad te hebben ontdekt. Tegenwoordig zijn de ruïnes van de thermen voor publiek toegankelijk. Er is daarnaast een klein museum waarin marmeren elementen van de villa en standbeelden worden tentoongesteld.

De Villa dei Quintili strekt zich uit tussen de Via Appia Antica en de Via Appia Nuova en is gebouwd rondom een groot plein. Het hele gebied tussen beide wegen is bezaaid met overblijfselen van het landgoed. Het zijn resten van terrassen, waterreservoirs, aquaducten, een hippodroom en amfitheaters. Het monument kijkt uit over het Romeinse platteland en biedt een panorama dat doorheen de eeuwen vele beroemde kunstenaars heeft geïnspireerd.

De kern bestaat uit een cirkelvormig gebouw, een reeks kamers en resten van thermen, met name een calidarium en een frigidarium, met restanten tot 14 m hoog en waarvan de vloeren bedekt zijn met polychroom marmer. Het grote gebouw dicht bij de Via Appia Antica was een nymfaeum dat behoorde tot de officiële ontvangsthal van dit vorstelijke woonoord. Je kan de restanten zien van de fonteinen, de waterleidingen en het aquaduct dat vanuit een groot reservoir het water aanvoerde.

Hier werden heel wat kunstwerken gevonden, ze bevinden zich nu, behalve in de grote Romeinse musea, vooral in het Louvre (geroofd door Napoleon) en in de Hermitage.

  • Het toegangsticket (6 euro) voor de Villa dei Quintili is ook geldig voor een bezoek aan het Mausoleum van Caecilia Metella aan de Via Appia Antica en de Thermen van Caracalla. Je hebt zeven dagen tijd om de andere sites te bezoeken.

Opgelet: de hierboven vermelde cisterne maakt nog steeds deel uit van een opgravings- en onderzoekscampagne en is voorlopig nog niet voor het publiek toegankelijk.

Villa dei Quintili

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s