De San Silvestro al Quirinale

Gisteren kon je lezen over het Misericordiae Vultus-project, dat je de kans geeft om de anders nogal moeilijk toegankelijke kerk San Sivestro al Quirinale aan de Via Ventiquattro (XXIV) Maggio in Rome te bezoeken. De ingang van deze kerk is inderdaad bijna altijd gesloten en zonder aanmelding en de goede luim van de portier op nr. 10-12 kom je er doorgaans niet in, of er moet toevallig een plechtigheid zoals een huwelijk aan de gang zijn. De originele kerk dateert uit de elfde eeuw, het huidige gebouw werd opgericht tussen 1524 en 1584.

Toen men in 1877 de Via Ventiquattro Maggio aanlegde, stond de kerk in de weg. Het voorste deel van de kerk werd daarom gesloopt zodat het schip ingekort werd. De eerste kapellen links en rechts moesten daardoor verdwijnen. Omdat de straat vele meters lager ligt dan de vloer van de kerk, werd de louter decoratieve gevel zodanig gebouwd dat het hoogteverschil werd overbrugd tussen de kerk en de nieuwe straat. Achter deze schijnfaçade leidt een trap naar de ‘zwevende’ kerkruimte. Dat is op zich al vrij speciaal.

Het interieur van deze toch wel interessante kerk valt meteen op door de rijkdom. Tegen de binnenzijde van de voorgevel is rechts het grafmonument te zien van kardinaal Federico Cornaro, een werk van de beeldhouwer Giovanni Battista della Porta (1542-1597), een kleinere en minder bekende meester die niet verwant was met Giacomo della Porta.

Het is deze kardinaal Cornaro die samen met zijn familie in de Santa Maria della Vittoria vanuit de zijloges naar Bernini’s beroemde ‘Extase van de Heilige Theresia’ zit te kijken. De wereld is klein, ook in Rome.

In de eerste kapel links van de San Sivestro al Quirinale liggen keramische tegels met het wapen van paus Leo X Medici (1513-1521). Ze zijn gemaakt door de school van Luca della Robbia, de stichter van het Florentijnse kunstenaarsgeslacht dat beroemd werd om zijn prachtige keramiek-reliëfs.

Rafaël gebruikte dezelfde tegels voor de Loggia di Raffaello in het Vaticaan. De landschappen zijn het werk van Polidori da Caravaggio (1500-1543, dus niet dé beroemde Caravaggio).

Deze olieschilderingen uit 1525, het zijn dus geen fresco’s zoals weleens wordt gedacht, vormen het begin van de landschapsschilderkunst. Voor het eerst domineert het landschap over de personages. De scènes tonen het leven van de heilige Maria Magdalena en het leven van de heilige Catharina van Siena.

De opdrachtgever was fra Mariano Fetti, een veelzijdig en kleurrijk man die niet alleen aan het hoofd stond van het pauselijke douanekantoor maar bovendien ook de barbier, de hofnar en de biechtvader was van paus Leo X. De man combineerde blijkbaar een hele waaier aan beroepen.

Men vertelt dat Mariano Fetti een gevecht met de duivel heeft geleverd om de ziel van Leo X te redden toen die was gestorven. De paus was immers een alles behalve deugdzame man van wie we de gevleugelde uitspraak kennen: ‘Laat ons van het pausdom genieten nu God het ons gegeven heeft’. Leo X was pas 38 jaar toen hij tot paus verkozen werd.

Polidoro da Caravaggio (1499-1543) is de kunstgeschiedenis ingegaan als de grootmeester van de ‘camaïeu fresco’s’, de in grisaille uitgevoerde gevelschilderingen. Hij was een leerling en medewerker van Rafaël met wie hij samenwerkte in de loggia’s van het Vaticaan.

Polidoro da Caravaggio was een duidelijke voorloper van de heroïsche landschappen van Poussin en Claude le Lorrain. Na de Sacco di Roma in 1527 vluchtte hij naar Napels en verbleef vervolgens in Messina waar hij vermoord werd. Hij werd amper 44 jaar.

In het linker dwarsschip bevindt zich de achthoekige Bandini-kapel met een koepel van Ottaviano Mascherino die we kennen als de tijdelijke architect van het Palazzo del Quirinale en de ontwerper van de bijhorende tuinen. De koepel en de pendentieven werden in 1628 beschilderd door Domenichino.

De beelden van Maria Magdalena en Johannes links van het koor zijn werken van Alessandro Algardi (1600-1654). Het gewelf van het koor werd aan het einde van de zestiende eeuw versierd met een fresco op een grijze achtergrond.

In Rome is het heel normaal dat zich in een kerk vescheidene grafmonumenten bevinden, evenals vloergraven. Ook in deze kerk bevinden zich enkele praalgraven voor kardinalen en een aantal veelkleurige zerken van marmer. In de San Silvestro al Quirinale ligt echter niemand in deze graven omdat zoals verteld het straatpeil in 1877 bijna zeven meter werd verlaagd, zodat de kerk als het ware in de lucht kwam te staan.

De skeletten en resten uit de aarde die toen werd afgegraven zijn naar een anoniem verzamelveld op het kerkhof Campo Verano gebracht. Een ander bizar gevolg van die afgraving is dat zich onder de zerken vandaag kantoorruimte bevindt, waar soms weleens een stevig feestje wordt georganiseerd.

Naast het koor bevindt zich een (doorgaans gesloten) deur die toegang geeft tot een tuin met een fraai en rustig terras waar Vittoria Colonna en Michelangelo elkaar vaak ontmoetten. 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s