Correggio en Parmigianino in de Scuderie del Quirinale

Minstens één keer per jaar pakt de Scuderie del Quirinale uit met een fraaie tentoonstelling. De faam van de expo’s in de Scuderie is het voorbije decennium flink gegroeid, met als voorlopige absolute hoogtepunt de fantastische Caravaggio-expo in 2010, toen zowat alle doeken van de grootmeester op één locatie bij elkaar werden gebracht. Veel Romebezoekers houden (als ze de kans hebben) dan ook met plezier even halt voor een bezoek aan de Scuderie del Quirinale. Dit voorjaar staat het werk van twee absolute sterren uit de Renaissance, Corregio en Parmigianino, in de kijker. De tentoonstelling ‘Correggio e Parmigianino. Arte a Parma nel Cinquecento’ is nog tot 26 juni te bezoeken. Mis ze niet, want deze kunstwerken zie je nooit meer samen.

Dankzij het formidabele talent van Antonio Allegri Correggio (1489-1534) en Francesco Mazzola, bijgenaamd Parmigianino (1503-1540) slaagde de stad Parma er in het begin van de zestiende eeuw in om uit te groeien tot een artistiek centrum dat kon wedijveren met de grote Italiaanse kunststeden Rome, Firenze en Venetië.

In de Scuderie del Quirinale worden de topstukken van deze kunstenaars samengebracht die in bruikleen zijn gegeven door een aantal belangrijke musea, waaronder schilderijen uit de National Gallery of Art in Washington, het Hermitage Museum in Sint-Petersburg, het Museo del Prado in Madrid, de National Gallery in Londen, het Kunsthistorisches Museum in Wenen, de Galleria degli Uffizi in Firenze en heel wat andere.

De selectie geeft een mooi overzicht van de artistieke carrière van de kunstenaars en de enorme invloed die vooral Correggio heeft gehad op latere kunstenaars. Correggio zou het grootste deel van zijn leven in Parma verblijven, terwijl Parmi gianino ook actief was in Rome en Bologna.

Een selectie schetsen van de kunstenaars maakt ook de enorme diversiteit van hun aanpak duidelijk. Terwijl Correggio eerder functioneel te werk ging en een zeer rijke en bijzonder gevarieerde productie nalaat, komt Parmigianino naar voor als een kunstenaar die wordt gedreven door een bijna obsessieve behoefte om te tekenen.

De tentoonstelling omvat ook schilderijen en tekeningen van vier minder bekende maar daarom niet minder getalenteerde kunstenaars van de zogenaamde School van Parma, waaronder Michelangelo Anselmi, Francesco Maria Rondani, Girolamo Mazzola en Bedoli Giorgio Gandini del Grano.

De enorme opkomst van een grote schare studenten en leerlingen in Parma, louter als gevolg van de aanwezigheid van Correggio, heeft in de stad lang nagezinderd. Parma bleef enkel door de naam Correggio vele jaren de droomstad voor beginnende kunstenaars die zich geroepen voelden om in de voetsporen van de grootmeester te treden. Niemand kon echter ook maar tippen aan wat Correggio tijdens zijn leven presteerde en verwezenlijkte.

Correggio (zijn naam is afgeleid van zijn geboorteplaats) kreeg inderdaad ook van zijn tijdgenoten al grote waardering (wat eerder uitzonderlijk was in een periode waarin afgunst, naijver en jaloezie hoogtij vierden) en werd door de latere barok- en rococoschilders fel bewonderd vanwege zijn ruimtelijke composities, zijn unieke kleurgebruik en het aan Leonardo da Vinci ontleende clair-obscur.

Kenmerkend voor de schilderijen van Correggio zijn de natuurlijke houding en vloeiende contouren van zijn figuren in sfeervolle omgeving. Zijn oeuvre begint omstreeks 1505 met fresco’s in de San Andrea in Mantua.

Bekendheid met de klassieke oudheid en het werk van Rafaël in Rome vond zijn uitdrukking in het ontwerp van de schilderingen voor de Camera di San Paolo voor de abdis Giovanna Piacenza in Parma. De maansikkel uit het wapen van de abdis was aanleiding om een programma rond de mythologische figuur van Diana samen te stellen. Kort daarna realiseerde Correggio de fresco’s in de koepels van de San Giovanni Evangelista en de dom in Parma met illusionistische ruimte-effecten door de rondtuimelende figuren tussen een openbrekende wolkenhemel. Het werk roept ook vandaag nog verbazing op.

De mooiste voorbeelden van zijn fantantische en doorleefde kunst zijn de Madonna met de H. Hiëronymus (1527-1528, Galleria Nazionale, Parma) en de Geboorte van Christus (1530, Gemäldegalerie, Dresden). In opdracht van hertog Federigo Gonzaga maakte hij als geschenk voor keizer Karel V een serie mythologische taferelen, de Liefdesavonturen van Zeus, thans verspreid over verschillende musea (o.a. Leda en de zwaan, 1531-1532, Gemäldegalerie, Berlijn; Jupiter en Io, omstreeks 1531, Kunsthistorisches Museum, Wenen). Correggio was ook een goed portretschilder. Hij had geen directe navolgers.

De schilder en etser Parmigianino of Parmigiano werd geboren als Girolamo Francesco Maria Mazzola. Zijn werknaam Parmigianino is Italiaans voor ‘de kleine Parmezaan’ (afkomstig uit Parma). Parmigianino’s werken worden meestal tot het Maniërisme van de Renaissance schilderkunst gerekend. Hij wordt door kenners vaak bestempeld als één van de gevoeligste kunstenaars uit het Maniërisme.

Alle praktische informatie over de tentoonstelling vind je hier.

Bij populaire tentoonstellingen in de Scuderie del Quirinale riskeer je soms lang te moeten aanschuiven. Dat kan je vermijden door vooraf een ticketje te kopen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s