Piazza Augusto Imperatore vandaag

De voorbije dagen vernam je meer over de verwaarlozing van het Mausoleum van Augustus en de lang geplande restauratie van het monument, gekoppeld aan de heraanleg van Piazza Augusto Imperatore. Dit plein bevindt zich tussen de Tiber en de Via del Corso, ongeveer ter hoogte van Piazza di Spagna. De westelijke zijde van het plein ligt in het verlengde van de Via di Ripetta.

In de fraaie monumentenstad Rome is Piazza Augusto Imperatore vandaag wellicht het lelijkste plein. Het werd tussen 1936 en 1938 aangelegd in opdracht van Benito Mussolini. De Nederlandse auteur Leo Van Egeraat (1923-1991) wiens verhalende reisgidsen over Rome en Italië meer dan een halve eeuw geleden werden gepubliceerd, maar die ook vandaag nog altijd boeiend en leerrijk zijn, omschrijft de plek als ‘een totaal verdorven pleinruimte die foeilelijk is’.

Ook Luc Devoldere was in zijn boek ‘Mijn Italië’, dat precies tien jaar geleden verscheen, alles behalve lovend: ‘Het Mausoleum van Augustus ligt erbij zoals op een ets van Piranesi, verzonken in de grond, overwoekerd met gras en slordig aangeplante cipressen. Als men de vuilnis eromheen kon wegdenken, ademt het een bijna charmante melancholie uit’, schreef hij.

Piazza Augusto Imperatore, waar het mausoleum zou moeten fungeren als centraal punt, is een typisch voorbeeld van monumentale vormgeving tijdens de fascistische periode. De karakteristieke bouwstijl van de rond het plein opgetrokken gebouwen werd opgesierd met ronkende teksten, klassieke motieven (bv. de godin Roma met de tweeling Romulus en Remus) en decoratief klassiek en modern oorlogstuig.

Het gebouw in de richting van de Via del Corso, naast het koor van de San Carlo, draagt bovenaan als tekst: ‘Il popolo Italiano è il popolo immortale che trova sempre una primavera per le sue speranze, per la sua passione, per la sua grandezza’. Op de gevel van het grote gebouw aan de noordkant (richting Piazza del Popolo) lezen we ‘hunc locum ubi Augusti manes volitant … ornandum censuit anno MDCCCCXL’, of ‘deze plaats waar de schim van Augustus rondwaart is in 1940 opgericht op bevel van ….’.

De naam van Mussolini en de verwijzingen naar de Duce op de vierde regel werden na de oorlog volgens de (blijkbaar nog altijd geldende!) wetten van de in de oudheid gangbare ‘damnatio memoriae’ onder een laagje cement verborgen. Inmiddels heeft de tijd (of een gewillige hand) de letters weer opnieuw zichtbaar gemaakt.

Na het partijcongres in oktober 1922 besloten de fascisten de macht te grijpen onder leiding van de toen 39-jarige Mussolini. Met dezelfde woorden waarmee Julius Caesar destijds de Rubicon overstak (alea iacta est) begon op 22 oktober de mars op Rome. Koning Vittorio Emanuele III (die koning was van 1900 tot 1946) wilde bloedvergieten vermijden en ontbood de Duce in Rome. Mussolini arriveerde per trein in een geleende ochtendjas en met een zwart hemd. ‘Mijn verontschuldigingen voor mijn kledij, ik kom rechtstreeks van het slagveld‘, zei hij tegen de koning.

Vittorio Emanuele III, die gedurende zijn zeer lange heerschappij het koninkrijk Italië twee keer betrokken zag raken bij een wereldoorlog, bood Mussolini het premierschap aan en droeg ook de macht over. Op 28 oktober 1922 trokken de fascisten de stad binnen, de eerste dag van het eerste jaar van de ‘era fascista’ die twintig jaar zou duren.

De naam ‘fascisten’ werd afgeleid van ‘fasces’, een oud Romeins gezagssymbool van de hogere magistraten, in de vorm van een roedenbundel. Dit symbool tref je ook vandaag hier en daar nog aan op Piazza Augusto Imperatore, in de versie van Mussolini welteverstaan. Een fascis bestond uit een bundel berkenroeden samengebonden door roodlederen riemen, in het geval van een aangestelde dictator omsloten de berkenroeden een bijl. De fasces werden door de lictoren vóór de magistraten uitgedragen. Mussolini liet de roedenbundel opnemen in de Italiaanse vlag, ook in het staatszegel van de Verenigde Staten prijkt de fascis. Een consul had twaalf lictoren, Sulla had er als dictator zelfs 24.

Op Piazza Augusto Imperatore bevinden zich twee bekende restaurants. Op nr. 9 bevindt zich ‘Gusto’, met een pizzeria en een osteria, waar je ook kan brunchen. De naam verwijst uiteraard zowel naar smaak (il gusto) als naar Augustus. Er is ook een enoteca (wijnbar), een kaaswinkel en een boekenwinkel.

Het restaurant moest in maart de deuren sluiten na een controle van de diensten voor voedselveiligheid en hygiëne. De inspecteurs omschreven de keuken in hun verslag als “smerig en verwaarloosd” en “op sanitair vlak volledig onacceptabel”. De eigenaar moest meteen 3.000 euro boete betalen en kreeg bevel het restaurant te sluiten. De zaak is inmiddels opnieuw open maar draait merkbaar op een lager pitje. De affaire kreeg immers ruime aandacht in de media en in Rome is er keuze genoeg om lekker te smullen.

Op nr. 30 vinden we de legendarische ‘Alfredo imperatore della fettuccine”, in oudere reisgidsen lange tijd omschreven als de plek waar je de beste fettuccine (lintmacaroni) ter wereld kon eten. Het beroemde gerecht staat vandaag nog altijd op de kaart maar het is stevige kost.

In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw was het een geliefde zaak bij filmsterren en andere bekende personen. Ook vandaag komen er nog regelmatig bekende gasten over de vloer. Regisseur Woody Allen nam er vier jaar geleden een scène op voor zijn film To Rome with love’ met Penelope Cruz, Alec Baldwin, Ornella Muti en Roberto Benigni.

Omdat in Rome en elders gaandeweg steeds meer pastarestaurants zichzelf de naam ‘Alfredo’ gaven (en natuurlijk ook fettuccine serveerden!), wordt de originele zaak die Alfredo Di Lelio in 1908 begon tegenwoordig Il Vero Alfredo geheten. Na Alfredo I en II, heeft ondertussen Alfredo III de zaak in handen. De derde generatie blijft de eer van de familie hoog houden, maar pakt de zaken wel een stuk commerciëler aan. De naam wordt ondertussen als franchise-keurmerk aan andere restaurants wereldwijd verkocht. Dat is een aardige bron van inkomsten die mooi meegenomen is.

Advertenties

Eén reactie to “Piazza Augusto Imperatore vandaag”

  1. HISTORY OF ALFREDO DI LELIO CREATOR IN 1908 OF “FETTUCCINE ALL’ALFREDO” (“FETTUCCINE ALFREDO”), NOW SERVED BY HIS NEPHEW INES DI LELIO, AT THE RESTAURANT “IL VERO ALFREDO” – “ALFREDO DI ROMA” IN ROME, PIAZZA AUGUSTO IMPERATORE 30

    With reference to your article I have the pleasure to tell you the history of my grandfather Alfredo Di Lelio, who is the creator of “Fettuccine all’Alfredo” (“Fettuccine Alfredo”) in 1908 in the “trattoria” run by his mother Angelina in Rome, Piazza Rosa (Piazza disappeared in 1910 following the construction of the Galleria Colonna / Sordi). This “trattoria” of Piazza Rosa has become the “birthplace of fettuccine all’Alfredo”.
    More specifically, as is well known to many people who love the “fettuccine all’Alfredo”, this famous dish in the world was invented by Alfredo Di Lelio concerned about the lack of appetite of his wife Ines, who was pregnant with my father Armando (born February 26, 1908).
    Alfredo di Lelio opened his restaurant “Alfredo” in 1914 in Rome and in 1943, during the war, he sold the restaurant to others outside his family.
    In 1950 Alfredo Di Lelio decided to reopen with his son Armando his restaurant in Piazza Augusto Imperatore n.30 “Il Vero Alfredo” (“Alfredo di Roma”), whose fame in the world has been strengthened by his nephew Alfredo and that now managed by me, with the famous “gold cutlery” (fork and spoon gold) donated in 1927 by two well-known American actors Mary Pickford and Douglas Fairbanks (in gratitude for the hospitality).
    See also the website of “Il Vero Alfredo” .
    I must clarify that other restaurants “Alfredo” in Rome do not belong and are out of my brand “Il Vero Alfredo – Alfredo di Roma”.
    I inform you that the restaurant “Il Vero Alfredo –Alfredo di Roma” is in the registry of “Historic Shops of Excellence” of the City of Rome Capitale.
    Best regards Ines Di Lelio

    IN ITALIANO

    STORIA DI ALFREDO DI LELIO, CREATORE DELLE “FETTUCCINE ALL’ALFREDO” (“FETTUCCINE ALFREDO”), E DELLA SUA TRADIZIONE FAMILIARE PRESSO IL RISTORANTE “IL VERO ALFREDO” (“ALFREDO DI ROMA”) IN PIAZZA AUGUSTO IMPERATORE A ROMA

    Con riferimento al Vostro articolo ho il piacere di raccontarVi la storia di mio nonno Alfredo Di Lelio, inventore delle note “fettuccine all’Alfredo” (“Fettuccine Alfredo”).
    Alfredo Di Lelio, nato nel settembre del 1883 a Roma in Vicolo di Santa Maria in Trastevere, cominciò a lavorare fin da ragazzo nella piccola trattoria aperta da sua madre Angelina in Piazza Rosa, un piccolo slargo (scomparso intorno al 1910) che esisteva prima della costruzione della Galleria Colonna (ora Galleria Sordi).
    Il 1908 fu un anno indimenticabile per Alfredo Di Lelio: nacque, infatti, suo figlio Armando e videro contemporaneamente la luce in tale trattoria di Piazza Rosa le sue “fettuccine”, divenute poi famose in tutto il mondo. Questa trattoria è “the birthplace of fettuccine all’Alfredo”.
    Alfredo Di Lelio inventò le sue “fettuccine” per dare un ricostituente naturale, a base di burro e parmigiano, a sua moglie (e mia nonna) Ines, prostrata in seguito al parto del suo primogenito (mio padre Armando). Il piatto delle “fettuccine” fu un successo familiare prima ancora di diventare il piatto che rese noto e popolare Alfredo Di Lelio, personaggio con “i baffi all’Umberto” ed i calli alle mani a forza di mischiare le sue “fettuccine” davanti ai clienti sempre più numerosi.
    Nel 1914, a seguito della chiusura di detta trattoria per la scomparsa di Piazza Rosa dovuta alla costruzione della Galleria Colonna, Alfredo Di Lelio decise di trasferirsi in un locale in una via del centro di Roma, ove aprì il suo primo ristorante che gestì fino al 1943, per poi cedere l’attività a terzi estranei alla sua famiglia.
    Ma l’assenza dalla scena gastronomica di Alfredo Di Lelio fu del tutto transitoria. Infatti nel 1950 riprese il controllo della sua tradizione familiare ed aprì, insieme al figlio Armando, il ristorante “Il Vero Alfredo” (noto all’estero anche come “Alfredo di Roma”) in Piazza Augusto Imperatore n.30 (cfr. il sito web di Il Vero Alfredo).
    Con l’avvio del nuovo ristorante Alfredo Di Lelio ottenne un forte successo di pubblico e di clienti negli anni della “dolce vita”. Successo, che, tuttora, richiama nel ristorante un flusso continuo di turisti da ogni parte del mondo per assaggiare le famose “fettuccine all’Alfredo” al doppio burro da me servite, con l’impegno di continuare nel tempo la tradizione familiare dei miei cari maestri, nonno Alfredo, mio padre Armando e mio fratello Alfredo. In particolare le fettuccine sono servite ai clienti con 2 “posate d’oro”: una forchetta ed un cucchiaio d’oro regalati nel 1927 ad Alfredo dai due noti attori americani M. Pickford e D. Fairbanks (in segno di gratitudine per l’ospitalità).
    Un aneddoto della vita di mio nonno. Alfredo fu un grande amico di Ettore Petrolini, che conobbe nei primi anni del 1900 in un incontro tra ragazzi del quartiere Trastevere (tra cui mio nonno) e ragazzi del Quartiere Monti (tra cui Petrolini). Fu proprio Petrolini che un giorno, già attore famoso, andando a trovare l’amico Alfredo, gli disse che lui era un “attore” della cucina romana nel mondo e gli consigliò di attaccare alle pareti del ristorante le sue foto con i noti personaggi soprattutto dello spettacolo, del cinema e della cultura in genere che erano ospiti di “Alfredo”. Anche ciò fa parte del cuore della bella tradizione di famiglia che continuo a rendere sempre viva con affetto ed entusiasmo.
    Desidero precisare che altri ristoranti “Alfredo” a Roma non appartengono e sono fuori dal mio brand di famiglia.
    Vi informo che il Ristorante “Il Vero Alfredo” è presente nell’Albo dei “Negozi Storici di Eccellenza – sezione Attività Storiche di Eccellenza” del Comune di Roma Capitale.
    Grata per la Vostra attenzione ed ospitalità nel Vostro interessante blog, cordiali saluti
    Ines Di Lelio

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s