Fransen hebben geen geld om Villa Medici om te vormen tot museum

De Franse Senaat heeft een audit ontvangen over de Villa Medici in Rome. Dat gebouw huisvest vandaag de Académie de France. De conclusie van het behoorlijk vernietigende verslag luidt dat het teveel zou kosten om de Villa Medici om te vormen tot een museum, een transformatie die de Fransen graag hadden zien gebeuren om wat meer inkomsten te verwerven. De toegangsprijzen die de bezoekers dan moeten betalen zouden echter niet opwegen tegen de inrichting van een nieuw museum. De kosten zijn volgens het rapport zelfs na vele jaren nooit terug te verdienen. De audit stelt ook dat Franse kunstenaars die volgens eeuwenoude traditie mogen verblijven in de Villa Medici veel te veel geld kosten.

De tuin van de Villa Medici in Rome werd eind vorig jaar nog uitgeroepen tot het mooiste park in Italië. De villa zelf werd in 1540 voor kardinaal Ricci di Montepulciano gebouwd, de gevel werd nooit gewijzigd. De architect was Annibale Lippi, de zoon van Nanni di Baccio Bigio (in feite Giovanni Lippi), bekend van de polemieken met Michelangelo.

In 1576 werd de villa eigendom van kardinaal Ferdinand II de’ Medici. Kardinaal Alessandro di Medici, de latere paus Leo XI (hij was slechts 26 dagen paus – in 1605), woonde ook in deze villa. De villa werd intern herschikt om plaats te maken voor het antieke beeldhouwwerk uit de de’ Medici verzameling, de stukken verhuisden later naar de Uffici in Firenze.

In 1803 werd de villa door Napoleon gekocht om er de Académie de France te vestigen. Deze academie was reeds in 1666 in opdracht van Lodewijk XIV gesticht door Jean-Baptiste Colbert. De bedoeling was de kennis van getalenteerde jonge Fransen te verdiepen op het gebied van de Oudheid en de Italiaanse renaissance en hen te confronteren met de uitdagingen van de barok.

De keuze van deze ‘pensionnaires’ gebeurde via een wedstrijd, de ‘Prix de Rome’. De kunstschilder Nicolas Poussin werd destijds door Colbert aangesteld als eerste directeur van de Académie de France, maar hij stierf op 19 november 1665, twee maanden vóór hij in functie kon treden.

De eerste groep laureaten van de ‘Grand Prix de Rome’ bestond uit zes schilders, vier beeldhouwers en twee architecten. Ze vestigden zich bij het klooster van San Onofrio op de Janiculus. Het instituut verhuisde daarna verschillende keren, o.a. naar palazzo Mancini aan de Via del Corso (van 1737 to 1793). Na de Franse revolutie gingen in 1803 de deuren van de ‘Académie de France’ weer open, maar nu in de Villa Medici.

Later werden ook andere kunstrichtingen toegelaten zoals graveurs en musici waaronder Berlioz (1839), Massenet (1863), Debussy (1884), Charpentier (1887) en Ibert (1919). Berlioz beschrijft de Villa Medici met veel humor in zijn memoires. Uit onze contreien, waar de laureaten beperkt werden tot de beeldende kunsten en componisten, kennen we Peter Benoit, Paul Gilson en Lodewijk Mortelmans (1893).

De prijs werd nog tot 1968 volgens het oude concept van de ‘Prix de Rome’ uitgereikt, nu spreekt men van ‘des artistes en résidence’. Onder de directeurs van de instelling vermelden we Horace Vernet en Ingres. Jacques Ibert (1890-1962), gekend voor zijn ‘Escales’ (1922), enkele opera’s en filmmuziek, werd tot directeur benoemd in 1937. Meer recent kennen we de door Malraux aangestelde Balthus (1908-2001), bekend om zijn erotisch werk. De huidige directeur is Muriel Mayette-Holtz.

Tegenwoordig komen hier elk jaar 22 studenten voor 12 of 24 maanden. Aan de traditionele vakgebieden werden inmiddels ook literatuur, film, restauratie, kunstgeschiedenis en zelfs gastronomie toegevoegd. De eerste vrouwelijke pensiongaste was in 1913 de Parijse Lili Boulanger (1893-1918) voor de branche muziek; ze verwierf de prijs voor de cantate ‘Faust et Hélène’.,Lili Boulanger had helaas een zeer zwakke gezondheid maar componeerde met onverzettelijkheid en toewijding werken vol hartstocht en gevoel. Het moet een ongelooflijke dame zijn geweest. Bij haar dood was ze pas 24. Ze stierf aan de ziekte van Crohn.

Het behalen van de Prix de Rome heeft overigens weinig of geen invloed op de toekomstkansen van de vele jonge kunstenaars die in de eeuwige stad arriveerden; de meeste winnaars bleven ook later, na hun verblijf in Rome, totaal onbekend.

In het verslag dat recent door rapporteur André Gattolin aan de Franse Senaat werd bezorgd is te lezen dat het ‘project Colbert’ niet langer relevant is. De kosten worden niet meer gecompenseerd door mogelijke opbrengsten. In een periode van financiële crisissen en bezuinigingen zijn er voor een dergelijke instelling drastische en dringende hervormingen nodig, te beginnen met die van de regels voor de bewoners-kunstenaars en academici.

De Franse begroting voorziet 8 miljoen euro per jaar voor de Villa Medici en de activiteiten errond, waarvan 6 miljoen euro rechtstreeks uit de Franse staatskas komen.In het rapport wordt erop gewezen dat het niet langer zinvol is om een dergelijke site, waarvan het onderhoud bijzonder complex is, in Rome te handhaven. “Het zou interessanter en handiger zijn om een Académie de France in New York of Beijing openen. Sinds 1666 is de wereld groter geworden en is Rome niet langer het centrum van de wereld”, schrijft Gattolin in zijn verslag aan de Franse Senaat.

Vooral de Franse studerende kunstenaars en artiesten die sinds het ontstaan van de Académie een beurs krijgen om een behoorlijk lange tijd (zoals verteld 1 of 2 jaar) te resideren in Rome, kosten handenvol geld. Het project Colbert, ooit een vlaggenschip van de Franse cultuur, krijgt vandaag het etiket opgekleefd van ‘een zware en onrendabele erfenis’. De kosten lijken in de loop der jaren ook flink uit de hand gelopen.

In de Villa Medici verblijven zoals gezegd jaarlijks 22 artiesten op kosten van de Académie. De kunstenaars krijgen een salaris dat de vergelijking met gewone ambtenaren in het buitenland kan doorstaan, namelijk 3.300 euro netto per maand. Daarnaast kunnen ze gratis genieten van de luxueuze accommodatie. Sinds de leeftijdsgrens om in Rome te verblijven enkele jaren geleden werd verhoogd en uiteindelijk zelfs afgeschaft, hebben sommige kunstenaars hun volledige activiteiten en familie gewoon verplaatst naar Rome. Ook de echtgenoot of de echtgenote en de kinderen krijgen immers een toelage. Bovendien krijgen de residentiële kunstenaars van de Villa Medici geen enkele verplichting opgelegd voor wat betreft hun artistieke productie of resultaten.

Gattolin stelt in het rapport dan ook vermoedelijk terecht de vraag of het nog logisch is om nog langer kunstenaars te verwelkomen in Rome die dermate ruim betaald worden met publieke middelen. Het rapport pleit ervoor de Villa Medici een andere bestemming te geven, zoals bv. een museum. In 2014 vonden zo’n 20.000 bezoekers hun weg naar de Villa Medici, vorig jaar werden 35.000 bezoekers verwelkomd.

Gattolin concludeert uit die cijfers dat de Villa Medici steeds populairder wordt bij kunstliefhebbers en toeristen. Het rapport beveelt aan de banden tussen de Villa Medici en Italië te versterken, onder meer door het verwelkomen van Italiaanse kunstenaars en het uitwerken van een specifiek programma voor plaatselijke kunstenaars. Wat de Fransen van plan zijn met de prestigieuze villa in Rome valt nog even af te wachten. De inrichting tot museum zou dus alvast niet tot de mogelijkheden behoren wegens te duur. Wordt zeker vervolgd.

Académie de France – Rome – Villa Medici
Viale Trinità dei Monti 1, Rome
www.villamedici.it

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s