De Chiesa di San Pantaleo

Vlak naast palazzo Braschi, waarin vandaag het Museo di Storica Roma is ondergebracht en waar nog tot 7 mei een tentoonstelling rond Artemesia Gentileschi te bezoeken is (zie onze twee vorige nieuwsbrieven) bevindt zich op Piazza San Pantaleo de Chiesa di San Pantaleo. Hoewel ze op de erg drukke wandelroute van en naar Piazza Navona / Campo de’ Fiori ligt, wordt deze kerk nauwelijks bezocht door toeristen. De naam verwijst naar de arts Pantaleo die op bevel van zijn patiënt keizer Maximianus (286-305) werd doodgemarteld.

De kerk werd gesticht vóór 1100 maar tijdens de zeventiende eeuw herbouwd toen ze werd overgenomen door de orde van de Piaristen. De gevel uit 1806 werd toegevoegd door de Franse architect en stedenbouwkundige Giuseppe Valadier, die in Rome een nieuwe periode van classicisme introduceerde en daarbij de nodige afstand wist te nemen van zijn tijdgenoten uit het einde van de achttiende eeuw, toen de meeste architecten en ontwerpers weliswaar verdienstelijk werk afleverden, maar vooral louter schoolse volgers waren van een stijl die niet uit de boeken loskwam. Valadier ontwierp in Rome onder meer Piazza del Popolo.

De San Pantaleo heeft een behoorlijk mooi marmeren interieur en het plafond werd enigszins geïnspireerd door dat van de indrukwekkende Sant’ Ignazio. In de eerste kapel rechts bevindt zich een merkwaardige achttiende-eeuwse voorstelling van ‘Christus aan het kruis met Maria Magdalena’, gemaakt door een onbekende meester.

Onder het hoogaltaar bevinden zich in een porfieren tombe de resten van de stichter van de orde, de Spanjaard José de Calasanz (in Italië San Giuseppe Calasanzio), die leefde van 1557 tot 1648. De latere Spaanse heilige arriveerde in 1592 als priester in Rome en richtte richtte in 1597 de eerste kosteloze lagere school op die gratis was voor alle kinderen en zich vooral richtte tot de verwaarloosde jeugd. ‘Chi non ha spirito per insegnare ai poveri, non ha la vocazione del nostro Istituto’ schreef de stichter in 1630.

De school werd ‘scuole di pietà e lettere’ genoemd wat in de loop der tijden evolueerde tot ‘scuole di pie’ en later tot ‘scolopi’, wat tot vandaag de volkse naam voor de congregatie werd, de officiële naam is ‘ordo clericorum regularium scholarum pauperum’. In de angelsaksische landen leidde ‘scuole di pie’ tot de orde van de ‘Piarists’ of ‘Piaristen’.

Tevens stichtte hij een genootschap van priesters voor het onderwijs, de Ordo piarum scholarum, gewoonlijk Piaristen of Scolopi genaamd. Hij ondervond tal van moeilijkheden in zijn eigen orde orde en van het Vaticaan. In 1767 werd Calasanzio heilig verklaard (zijn feestdag is 27 augustus) en in 1948 werd hij door Pius XII aangewezen als ‘celeste patrone di tutte le scuole populari cristiano’. De orde telt vandaag ongeveer 1.400 religieuzen en beheert scholen en kloosters in 34 landen verdeeld over vier continenten.

In het hier vlakbij gelegen klooster (nr. 1 van het zijstraatje naar de kleine Piazza dei Massimi), kan je mits even aan te bellen de kamers bezoeken waar de heilige vroeger heeft geleefd. De paters zijn voor het merendeel Spanjaarden of Latijns-Amerikanen. In de kamers bevindt zich onder meer nog de driehoekige hoed van de stichter, maar vooral het romantische geheel van de omgeving is best aantrekkelijk.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s