De vijf residenties van de familie Mattei

De vijf palazzi Mattei die deze familie tijdens de zestiende en zeventiende eeuw liet bouwen en die nu staatseigendom zijn, omvatten de hele ruimte tussen Piazza Mattei (het pleintje waar de fraaie Schildpaddenfontein staat) en de meer noordelijke Via delle Botteghe Oscure, de straat waar je onder meer het Crypta Balbi-museum aantreft.

Twee van de paleizen staan aan Piazza Mattei. De binnenkoer van het eerste gebouw (op nr. 19) straalt een Florentijnse sfeer uit en dat klopt: de ontwerper was een Florentijn, Nanni di Baccio Bigio, een pseudoniem voor Giovanni Lippi. Hij overlijdt in 1568, zijn geboortejaar is onbekend. Het paleis links op nr. 17 is ouder. Een derde paleis ligt rechts in het verlengde van de twee vorige, aan de Via dei Funari 31. Het vierde paleis heeft zijn ingang aan de Via delle Botteghe Oscure (nr. 32) en ligt dus achter de vorige gebouwen. Het vijfde, naar een ontwerp uit 1540 van Vignola, vinden we op nr. 4 in de Via Paganica.

De Via dei Funari is de licht stijgende straat die vanaf Piazza Mattei rechts in oostelijke richting vóór de Mattei-paleizen loopt. De grote poort op nr. 31 leidt naar de dubbele binnenplaats van wat we hierboven het derde palazzo Mattei (bouw 1595-1618) noemden.

De praal en de theatrale effecten die we hier zien, zijn deze van het barokke Rome. Het palazzo is een meesterwerk van Carlo Maderno (1556-1629). Kijk in de doorgang naar de half-reliëfs links en rechts en ga verder tot de eerste binnenplaats (10 tot 18 u., vrijdag 10-14 u., weekend gesloten) en draai je om…

De architect heeft voor de decoratie gebruik gemaakt van de beroemde verzameling antieke beelden van hertog Asdrubale (Hasdrubal) Mattei, de markies van Giove (Umbrië) die de opdracht gaf voor de bouw van het palazzo. Wat we hier zien is een typisch voorbeeld van een particuliere verzameling van antieke sculpturen, zoals er in 1535 er in Rome een twintigtal bestonden. De beelden stonden daarbij opgesteld in de tuinen en binnenplaatsen van de paleizen en waren vrij toegankelijk voor kunstenaars en geleerden.

Achteraan de aansluitende tweede binnenplaats staat een pseudo ‘bocca della verità’. De overvloedige decoratie van beide binnenkoeren zet zich binnen het paleis voort. Volg de mooie statietrap bij de eerste binnenplaats: antieke reliëfs worden er gecombineerd met vroeg-zeventiende-eeuws stucwerk. Een leuk detail vormen op de eerste en tweede overloop, de als zitbanken gebruikte antieke altaartjes, waarop in stucwerk kussens met kwasten werden aangebracht. Let ook op de prachtige loggia. Binnen zijn er fresco’s van Domenichino, Lanfranco en Albani. Een deel van deze gebouwen wordt nu gebruikt door het ‘Centro Italiano di Studi Americani’.

De straat die rechts van het derde Matteipaleis loopt, dus loodrecht op de Via dei Funari die we daarnet volgden, is de Via Michelangelo Caetani, van hieruit hebben we een mooi zicht op de kerktoren van de Santa Caterina dei Funari die de hoek vormt van de Via dei Funari en de Via Michelangelo Caetani.

Deze laatste straat was enkele decennia geleden wereldnieuws, hier werd op 9 mei 1978 in de koffer van een Renault R4, het lijk teruggevonden van de toenmalige christen-democratische premier Aldo Moro. Hij werd in maart door de anarchistische Rode Brigades ontvoerd omdat hij streefde naar samenwerking met de communistische partij.

Moro was vijfmaal eerste minister, in 1978 was hij een machtige partijvoor zitter en stond hij op het punt president van de republiek te worden. Zijn chauffeur en vijf lijfwachten werden gedood. Aldo Moro was 61, zijn lichaam werd na 55 dagen gevangenschap doorzeefd met elf kogels. Een grote bronzen plaat tussen de huisnummers 8 en 9 halfweg de Via Michelangelo Caetani, op de plaats waar de Renault R4 stond, herinnert aan de moord op Moro. Ieder jaar is er nog een presidentiële herdenking van deze gebeurtenis.

Op de hoek van de Via Michelangelo Caetani en de Via dei Funari bevindt zich de de Santa Caterina dei Funari. Over deze kerk hebben we het in een volgende nieuwsbrief. Als je staande voor de kerk naar rechts kijkt, zie je het palazzo Patrizi-Clementi dat geprangd staat tussen twee straten. De naam staat in grote letters vermeld onder het balkon. In de rechterstraat, kant pleintje, dus het schuine verlengde van de Via dei Funari, bevinden zich links in de zijgevel van het palazzo Patrizi-Clementi twee afgestompte resten van de verdwenen Portico van Octavia.

De gevels aan de Via dei Funari en Piazza Campitelli, hebben elk drie verdiepingen en een portaal met daarboven een balkon. Op de eerste verdieping zijn ramen met architraven. De kamers op de eerste verdieping van palazzo Patrizi-Clementi zijn versierd met fresco’s van de Toscaane kunstenaar Giovanni da San Giovanni (1592-1636). De fresco’s werden omstreeks 1627 vervaardigd.

Het gebouw werd gerestaureerd in 1937 en in 1965. Het pand is de thuisbasis van de Soprintendenza Archeologica, Belle Arti e Paesaggio (per l’Area metropolitana di Roma, la provincia di Viterbo e l’Etruria Meridionale). De ingang bevindt zich aan de Via Cavalletti 2. Het genoemde pleintje dat de Via dei Funari even onderbreekt is Piazza Lovatelli waar links op het nr. 1 het gelijknamige paleis staat. Het heeft een rustico-hoekgevel en was ooit het intellectuele centrum van Rome geleid door gravin Ersilia Lovatelli, ze stierf in 1925.

Tijdens haar leven ontving ze hier zowat alle bekende intellectuelen en artiesten van heel Europa, waaronder Franz Liszt, Gabriele d’Annunzio, Emile Zola, Anatole France en Theodor Mommsen (1817-1903) die behalve laureaat van de Nobelprijs literatuur ook een groot Romekenner was. Vanaf de inrijpoort kan je de toren van de Santa Caterina dei Funari bewonderen. Over deze kerk hebben we het in een volgende bijdrage.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s