Relikwieën van Catharina van Siena raakten verspreid in heel Europa

Dit is de laatste bijdrage van een kleine reeks over de Santa Maria sopra Minerva. Onder het hoogaltaar van de basilica werd de heilige Catharina van Siena (1347-1380) begraven. Catharina wist te bewerkstelligen dat de paus uit Avignon terugkeerde naar Rome. Van haar zijn 389 brieven bewaard gebleven, alsook het boek Dialogo en haar Preghiere (26 gebeden). Vooral haar brieven behoren, zowel om hun strekking als om hun prachtig Toscaans idioom, tot de klassieke Italiaanse teksten. Ze werd heilig verklaard in 1461 en is één van de patroonheiligen van Italië. Haar feestdag is 29 april.

Catharina werd als voorlaatste, volgens sommigen als laatste, geboren in een gezin van 25 kinderen, aanvankelijk was ze een eenvoudige wasvrouw. Ze overleed in Rome in het klooster van Santa Chiara, vandaag de Albergo Santa Chiara, net als Christus was ze 33. De fresco’s uit haar sterfkamertje werden in 1630 overgebracht naar de kapel achter de sacristie van de Santa Maria sopra Minerva

Catharina van Siena viel op door haar diplomatieke talenten zodat de mensen zich afvroegen ‘hoe komt zoveel wijsheid in een zo nietig vrouwmensje?’. Het was de tijd dat de pausen in Avignon verbleven op vlucht voor de adellijke conflicten in Rome, en Catharina deinsde er niet voor terug paus Gregorius XI (1370-1378) te berispen en hem op te roepen dringend naar Rome terug te keren. Ze kon enkel lezen maar niet schrijven, zodat ze haar geschriften moest dicteren.

Toen haar smeekbeden zonder gevolg bleven, reisde ze in 1377 zelf naar Avignon, ze was toen 29, en begroette haar gastheer met de woorden: ‘Heiligheid, de stank van de Curie heeft zelfs mijn stad bereikt, aan het pauselijk hof dat een paradijs van deugdzaamheid zou moeten zijn, drongen de geuren van de hel mijn neus binnen. Kom toch en verzet u niet langer tegen de wil van God die u roept. Uw uitgehongerde lammeren snakken naar het uur waarop u komen zult om de plaats in te nemen van uw voorganger en voorvechter, de apostel Petrus’.

Haar missie had succes, daar waar Dante en Petrarca mislukten. Niet iedereen was even gelukkig met haar succesvolle missie. Zo vertelden de inwoners van Firenze: ‘ze zeggen dat hij scheep is gegaan, laten we hopen dat hij verzuipt’. De terugkeer van de paus liep inderdaad uit op een sisser, ontgoocheld stierf hij een jaar later (op 27 maart 1378) en werd begraven in de Santa Francesca Romana.

Catharina van Siena ligt officieel begraven in de Santa Maria sopra Minerva, maar haar hoofd wordt bewaard achter gouden tralies in een nis binnen de San Domenico in Siena. Dat is niet het enige lichaamsdeel van de heilige dat in de loop der eeuwen verdween uit Rome. De sarcofaag van Catharina werd gedurende vele jaren regelmatig geopend, waarbij er telkens relikwieën werden uitgenomen voor verschillende kerken in Europa

In 1487 werd een hand geschonken aan de dominicaanse zusters van het Santi Domenico e Sisto-klooster in Rome. De linkervoet van Catharina werd aan de San Zanipol-kerk in Venetië gegeven. In 1501 werd een rib bezorgd aan het klooster van San Marco in Firenze en in 1575 werd een schouderblad toevertrouwd aan de dominicaanse zusters van de Santa Caterina a Magnanapoli in Rome.

Daar bleef het niet bij. Verschillende relikwieën werden naar het klooster van de heilige Dominicus in Stone gestuurd, het moederhuis van de Engelse congregatie van de Zusters der Boetvaardigheid dat de naam van de Heilige Catharina draagt.

Deze relikwieën, die twee zilveren en kristallen relikwiekastjes van elk zo’n 9 cm lengte vulden, bestaan uit delen van de beenderen en de huid in de vorm van grijze as, gemengd met gouddraden die waarschijnlijk resten zijn van het gouden kleed waarin het lichaam van Catharina was gewikkeld.

Eén van deze relikwiekastjes staat in het Klooster van de Heilige Dominicus in Stone, het andere in het klooster van de Heilige Catharina in Bow, in de buurt van Londen. Bovendien bevindt zich ook nog een vinger van Catharina in het klooster van Pontignano, nabij Firenze.

Vele andere kleinere relikwieën werden naar kerken in heel Europa gestuurd die haar nagedachtenis eren. Men kan zich afvragen hoeveel stoffelijke resten van de heilige nog overblijven in Rome. In ieder geval werd na de laatste opening in 1855 de sarcofaag van Catharina zo stevig vastgezet dat hij sindsdien gesloten bleef.

Catharina kreeg in 1375 stigmata terwijl ze in Pisa verbleef. De vroegst bekende vaststelling van het verschijnsel der stigmata is deze van Dominicus in 1024, de ‘man met het ijzeren corset’ zoals Petrus Daminaus, die hiervan zelf getuige was, hem noemde. Ook Franciscus van Assisi (1182-1226) kende de stigmatisatie, maar ook recente heiligen zoals pater Pio, hadden dergelijke bloedende wonden.

Catharina van Siena werd in 1939 door paus Pius XII samen met Franciscus van Assisi tot patroonheilige van Italië uitgeroepen. Op 1 oktober 1999 riep paus Johannes Paulus II Catharina van Siena samen met de heilige Brigida van Zweden en de joods-Duitse filosofe en karmelietes Edith Stein die in 1942 in het concentratiekamp van Auschwitz stierf, uit tot beschermheiligen van Europa.

In 1970 was Catharina ook al uitgeroepen tot kerkleraar. Er zijn slechts vier vrouwen die deze titel voeren. De anderen zijn Theresia van Avila, Theresia van Lisieux en sinds 5 oktober 2012 Hildegarde von Bingen (1098-1179). Kerkleraar of doctor ecclesiae is een titel die verleend wordt aan bepaalde heiligen vanwege hun grote geleerdheid, heiligheid en zuiverheid in de leer.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s