Archive for 17 augustus 2017

Catacomben van Domitilla gerestaureerd en opnieuw open voor publiek

17 augustus 2017

De catacomben van Domitilla aan de Via Ardeatina (vlakbij de Via Appia Antica) werden de voorbije jaren gerestaureerd. De werkzaamheden zijn nu afgerond waardoor de grootste ondergrondse begraafplaats van Rome sinds kort opnieuw toegankelijk is voor het publiek. De talrijke fraaie muurschilderingen uit de derde en vierde eeuw werden met lasertechnologie gereinigd en opnieuw zichtbaar gemaakt. Vele afbeeldingen waren verborgen onder een donkere laag eeuwenoud roet. Archeologen benadrukken het belang van deze afbeeldingen die de meest concrete en best zichtbare getuigen zijn van de manier waarop christenen in de eerste eeuwen omgingen met de dood.

De catacomben van Domitilla zijn een ondergronds complex dat zich uitstrekt over een oppervlakte van meer dan 10 ha en uit vier verdiepingen bestaat. Het gangenstelsel werd doorheen de tufstenen ondergrond gehakt en is meer dan 17 km lang. Er bevinden zich bijna 150.000 graven. De gangen werden gegraven vlakbij een al bestaande ondergrondse ruimte, bekend als het Flavische hypogeum, en die een gang met loculi en sarcofagen omvat.

De gang is met schilderingen versierd. Later werd vlakbij deze gang een Triclinium gebouwd dat werd gebruikt voor de viering van een dodenmaal om de dode te gedenken. Volgens archeologen werden al vanaf de twee eeuw mensen begraven in het complex. De gangen werden uitgegraven vanaf het einde van de tweede eeuw tot het begin van de derde eeuw na Christus. Dat gebeurde onder een stuk grond dat door Flavia Domitilla, de kleindochter van keizer Vespasianus, was geschonken aan de Christenen.

Het belang van deze catacomben nam plots sterk toe toen de pausen hier vanaf de vierde eeuw de verering van de heiligen, onder wie de soldatenheiligen Nereus en Achilleus, bevorderden. Zij lagenbegraven onder de absis van de basiliek vlakbij het graf van de heilige Petronilla , die volgens het volksgeloof de dochter was van de Heilige Petrus.

Paus Leo III (795-816) liet de stoffelijke resten van de heiligen Nereus en Achilleus naar een nieuwe locatie overbrengen, toen de onzekerheid toenam bij de ondergang van het Romeinse Rijk. De paus liet daarvoor aan de Viale delle Terme di Caracalla 28 de Santi Nereo e Achilleo bouwen. De kerk bevindt zich vlakbij de thermen van Caracalla.

Daarna raakten de catacomben van Domitilla in de vergetelheid, tot ze in de zeventiende eeuw werden herontdekt door de befaamde Italiaanse archeoloog Antonio Bosio (1576-1629). Hij schreef hierover in 1620 de Roma Sotterranea, een werk dat na zijn dood nogmaals werd uitgegeven, in 1634.

Hiermee begon eigenlijk de archeologische bestudering van de catacomben van Rome, al zou het nog meer dan een eeuw duren vooraleer die studie grootschaliger werd aangepakt. Pas vanaf de achttiende eeuw begonnen wetenschappers de catacomben voor het eerst grondig te bestuderen. Omwille van zijn baanbrekende werk wordt Bosio weleens ‘de Christoffel Columbus van het ondergrondse Rome’ genoemd.

De belangrijkste voor het publiek toegankelijke catacomben zijn die van San Callisto die de grootste en de meest indrukwekkende is, de catacombe van San Sebastiano die de meest bezochte is, deze van Domitilla die misschien de interessantste is, ze liggen alle drie bij elkaar in de buurt aan de Via Appia Antica.

Ook interessant in Rome is de catacombe van Priscilla die de oudste christelijke begraafplaats is en na deze van San Callisto de belangrijkste, eveneens met prachtige fresco’s. In de catacombe van Santa Agnese ontbreken mooie fresco’s. De catacombe van Ciriaca (ook wel de catacombe van San Lorenzo geheten) onder de San Lorenzo fuori le Mura en de catacombe van San Pancrazio in Trastevere lokken heel wat minder bezoekers, al zijn ze voor geïnteresseerden in dit soort sites toch de moeite waard.

De catacomben van Domitilla zijn de enige met een ondergrondse
basiliek die je kan bezoeken. Alleen al dit gebouw is een bezoek zeker waard. De rijk beschilderde catacomben vertellen het verhaal van de christelijke gemeenschap in de eerste eeuwen na Christus. Een deel van de recente restauratie werd uitgevoerd door Duitse en Oostenrijkse specialisten. Je kan er ook de grafkapel bewonderen, die bekend staat als Cubiculum van Amor en Psyche.

De catacomben en een bijhorend museum zijn sinds kort opnieuw geopend voor het publiek.  Openingstijden: van 9 tot 12 uur en van 14 tot 17 uur. Dinsdag gesloten.

Om veiligheidsredenen mag je de catacomben alleen bezoeken onder leiding van een gids, met uitleg in het Italiaans, Engels, Frans, Spaans, Pools, Portugees en Duits. Boekingsinformatie vind je op de website www.domitilla.info.

Hoe de Catacomben van Domitilla bereiken?

  • Van Stazione Termini bus 714 richting tot Piazza Navigatori
    Volg vanaf dit plein de Via delle Sette Chiese tot nr. 282
  • Van Piazza Venezia bus 160 tot Piazza Navigatori
  • Van Piazza San Silvestro bus 160 tot Piazza Navigatori
  • Van Largo di Torre Argentina bus 30 tot Piazza Navigatori

www.domitilla.info