Gratis bezoek met gids aan piramide van Cestius op woensdag 1 november

Rome heeft de Europa Nostra Award 2017 gewonnen met het restauratieproject van de Piramide van Cestius aan Piazzale Ostiense. Deze prijs wordt uitgereikt door de Europese Unie en is het grootste eerbetoon dat je in Europa inzake cultureel erfgoed kan krijgen. De restauratie van de piramide verliep dankzij privésponsoring bijzonder vlot en de werken werden uitgevoerd tussen 2013 en 2014. Ter gelegenheid van de uitreiking van deze Europese erfgoedprijs zal de piramide op woendag 1 november een hele dag uitzonderlijk gratis geopend zijn. Het bezoek gebeurt onder begeleiding van een gids. Je moet wel reserveren maar er zijn dus geen kosten verbonden aan het bezoek.

De restauratie van de iconische piramide van Cestius uit de eerste eeuw voor Christus, nu alweer een paar jaar geleden, was dringend nodig omwille van de aftakeling van het monument. De jury stelde dat het geslaagde restauratieproject de beste aspecten van onze geglobaliseerde wereld weerspiegelt: een Egyptisch geïnspireerd monument in Rome dat opgeknapt werd dankzij de financiële steun van de Japanse ondernemer Yuzo Yagi. De man stopte een miljoen euro in het project en vroeg daarvoor zelfs niets in ruil. Er werd wel een gedenkplaatje met zijn naam naast de piramide geplaatst.

Yuzo Yagi, de bedrijfsleider van Yagi Tsusho Limited, een onderneming uit Osaka die actief is in de mode-industrie, raakte tijdens een bezoek aan Rome gefascineerd door de Romeinse oudheid en wilde dolgraag iets bijdragen aan het in stand houden van het monumentale Rome. Als project koos hij uiteindelijk voor de piramide die werd gebouwd in 13 na Chr. als graftombe van Gaius Cestius Epulo(nius), een man die grote faam genoot, ondermeer als organisator van de keizerlijke banketten. Yuzo Yagi bezocht de piramide en raakte zodanig onder de indruk van het monument en het onderzoeksproject dat samen met de restauratie werd gestart dat hij uiteindelijk besliste om de volledige restauratie te bekostigen.

Het imposante monument aan de Porta San Paolo (Piazzale Ostiense) is gebouwd met marmer uit de groeven van Carrara, is helemaal gereinigd en glanst weer mooi helderwit alsof het pas werd gebouwd. De talrijke auto’s en bussen die dagelijks langs het monument razen veroorzaken echter enorm veel vervuiling waardoor de vrees bestaat dat het witte carraramarmer weer snel dreigt zwarter te worden. Het is een probleem waarmee vrijwel alle monumenten in Rome in meer of mindere mate te kampen hebben. Op het oppervlak van de piramide werd tijdens de recente restauratie een speciale substantie aangebracht die micro-organismen op biologische wijze afweert. Aan de binnenzijde werden stalen elementen gemonteerd om de marmeren blokken en de betonstructuur te verstevigen. Tegelijk met het restauratieproject begonnen gespecialiseerde archeologen ook aan een nieuw intern onderzoek van de piramide.

De Piramide van Cestius, in totaal 37 m hoog met een basis van 30 m, is een indrukwekkend en goed bewaard monument uit de oudheid. Het gebouw is opgetrokken uit beton en volledig bekleed met blokken carraramarmer. Binnenin bevindt zich een rechthoekige grafkamer van 5,90 x 4,10 m, bedekt met tongewelven en beschilderd met vrouwelijke figuren en decoratieve fresco’s waarop scènes van banketten te zien zijn. Ongetwijfeld is dit een eerbetoon aan de lekkerbek en levensgenieter Cestius.

Deze kamer is enkel bereikbaar via een kleine maar indrukwekkende met bakstenen beklede tunnel, waarvan de ingang zich achter een deurtje aan de westkant van de piramide bevindt. Die tunnel werd voor het eerst sinds de oudheid terug uitgegraven tijdens een restauratie die gebeurde tussen 1656 en 1663 en die werd gefinancierd door paus Alexander VII. Als telg van de steenrijke Chigi-familie had die paus buitengewoon veel belangstelling voor architectuur en monumenten. Een inscriptie aan de westelijke zijde herinnert aan die gebeurtenis.

Bij die gelegenheid werden ook nog enkele vondsten gedaan, waaronder zuilen, voetstukken van zuilen en beelden en fragmenten van bronzen beeldjes die vermoedelijk Cestius moesten voorstellen. De grafkamer zelf bleek echter al veel eerder geplunderd te zijn. De tunnel en de grafkamer werden vroeger enkel bij speciale gelegenheden uitzonderlijk opengesteld voor het publiek maar tegenwoordig kan je een bezoek plannen en zelfs online boeken.

De piramide werd destijds in nog geen jaar tijd gebouwd en dat moest ook wel, want als het monument niet binnen die periode zou klaar geweest zijn, hadden de nakomelingen van Cestius kunnen fluiten naar hun erfenis. Dat had de man uitdrukkelijk laten vastleggen in zijn testament. Cestius stierf in het jaar 12 vóór Chr. en was tijdens zijn leven praetor en volkstribuun. Hij moest er onder meer voor zorgen dat bij een grote overwinning voldoende offers voor de goden werden klaargemaakt. Gaius Cestius was enorm gefascineerd door de Egyptische cultuur en vooral door de piramides die hij persoonlijk had gezien tijdens een werkopdracht in Egypte.

Op de oost- en westzijde van de piramide staat een grote inscriptie die, vrij vertaald, luidt: ‘Gaius Cestius Epulo, zoon van Lucius, van de stam Poblilia Praetor, Volkstribuun, een van de zeven aangestelden voor de heilige banketten’. Een kleinere inscriptie op de oostzijde vermeldt dat de piramide in 330 dagen is gebouwd: ‘in overeenstemming met het testament is dit werk in 330 dagen voltooid, uitgevoerd door zijn erfgenamen L. Pontus Mela, zoon van Publius van de stam Claudia en zijn vrijgemaakte slaaf Pothus’.

De piramide is later opgenomen in de Aureliaanse muur, meteen ook de reden waarom het monument in latere tijden ontsnapte aan afbraak. Naar verluidt was de top van de piramide vroeger verguld. De Romeinen hebben lange tijd gedacht dat deze piramide het graf van Remus was, de minder fortuinlijke broer van Romulus. Ook Petrarca schrijft in de veertiende eeuw het monument nog aan Remus toe. Dat klopt natuurlijk niet.

In 1970 werd de piramide van Cestius voor de eerste keer zeer grondig gereinigd. Terwijl het monument vele eeuwen moeiteloos overleefde, dreigt de toenemende luchtvervuiling in de twintigste eeuw het gebouw definitief in de vernieling te helpen. Er volgden verschillende kortere opknapbeurten, waarbij de piramide telkens werd schoongemaakt en van ingroeiend onkruid werd ontdaan.

De voorlaatste keer gebeurde dat in 2002. De kosten werden toen gedragen door de openbare vervoersmaatschappij ATAC, met haar honderden autobussen zelf natuurlijk niet geheel onschuldig aan de uitstoot van heel wat uitlaatgassen. Was het niet dat ATAC zelf met een schuld van 1,3 miljard euro kampt, zou de geschikte kandidaat voor de onvermijdelijke volgende restauratie van de piramide nu al bekend zijn.

Reserveer je bezoek op 1 november

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.