Archief voor 5 november 2017

Bovenste niveaus van het Colosseum na 40 jaar opnieuw open voor bezoek

Posted in Romenieuws on 5 november 2017 by romenieuws

De zestigplussers onder ons hebben er misschien al eens gewandeld, maar sinds 1 november kan nu ook de rest van de mensheid opnieuw een bezoek brengen aan de vierde en vijfde verdieping van het Colosseum. Dat kan om veiligheidsredenen enkel in groepjes van maximum 25 personen en met begeleiding (Italiaans, Engels en Spaans). Een wandeling duurt ongeveer 75 minuten. Je moet reserveren. Het uitzicht op niveau IV en V is fantastisch: je kijkt 40 tot 45 m naar beneden, recht in de arena. Het uitzicht over Rome is een bonus. Pas dan merk je hoe enorm het Colosseum eigenlijk is.

Als je de nietige figuurtjes op het arenaniveau ziet lopen besef je meteen dat de bezoekers van de gladiatorenspelen in de oudheid op deze hoogte geen details konden zien van wat zich precies afspeelde op de begane grond. Maar de sfeer moet fantastisch geweest zijn en vermoedelijk vergelijkbaar met de levendige ambiance zoals we die vandaag beleven tijdens een groot sportevenement of een topconcert, waarbij je misschien niet de allerbeste plaatsen hebt, maar evenzeer meegeniet van wat er in het stadion of de zaal gebeurt.

De hoogste rijen, op de nu opengestelde niveaus IV en V waren voorbehouden voor de kooplieden en de plebeii (plebejers), in de vroegste periode van de Romeinse geschiedenis de aanduiding voor de zogenaamde grote massa van de bevolking, die geen politieke en burgerlijke rechten bezat. Plebejers waren aldus onderscheiden van patriciërs, de klasse van bevoorrechte burgers in het oude Rome, de dragers van de erfelijke adel, die oorspronkelijk als zodanig ook alleen het recht hadden de ambten te bekleden, zitting te hebben in de Senaat en priester te worden.

Behalve de patriciërs en hun slaven had men in Rome clientes of horigen, onder bescherming van een patriciër geplaatst; deze waren grotendeels afkomstig uit de rangen van de plebejers. In 367 v. Chr. verkregen de plebejers toegang tot het consulaat als gevolg van de lex Licinia-Sextia, die bepaalde dat ten minste één consul plebejer moest zijn. Geleidelijk werden ook de andere ambten toegankelijk voor plebejers en in 287 v. Chr. bracht de lex Hortensia volledige politieke gelijkstelling.

Het verschil tussen patriciërs en plebejers vervaagde steeds meer. Alleen voor enkele functies (die van de flamines en Salii, van rex sacrorum, interrex en misschien ook princeps senatus) behielden de patriciërs hun oude voorrechten. Naarmate de plebejers ongeveer dezelfde rechten verwierven als de patriciërs openbaarde zich een onderscheid tussen aanzienlijken en armen: de aanzienlijken onder de plebejers die het tot ‘ambtsbekleding’ brachten, smolten met de patriciërs samen tot een nieuwe aristocratie: de nobilitas, de ambtsadel van de nobiles.

Bovendien verminderde het aantal patriciërs, vooral door de burgeroorlogen. Men vermoedt dat er bij de val van de Republiek niet meer dan vijftigtal patricische geslachten bestonden. Dit aantal werd door Caesar, Augustus en de latere keizers vergroot door aan nieuwe geslachten de rang van patriciër toe te kennen. In de keizertijd daalden de patriciërs steeds meer in aanzien. Toen Constantijn de Grote een stelsel van rangen invoerde, werd het woord patricius een persoonlijke titel, die de drager verhief tot een waardigheid die op die van de consul volgde.

Maar even terug naar het Flavische Amfitheater, zoals het Colosseum eigenlijk echt heet. De restauratie van het bovenste ringgedeelte heeft meer dan zeven jaar geduurd, al waren de niveaus vier en vijf omwille van de veiligheid al ongeveer veertig jaar niet meer toegankelijk voor het publiek. De nieuwe wandelroute begint op de kruising van de enige galerij die bewaard bleef zoals ze er oorspronkelijk uitzag. Het is een soort tunnel tussen het tweede en het derde niveau en een gedeelte van het Colosseum dat nooit eerder voor het publiek werd geopend. Ook deze tussenruimte is de voorbije jaren net als de bovenste ringen gerestaureerd.

In de oudheid bevonden zich hier ook de toiletten voor het publiek. In deze tussenruimte is nu een speciale verlichting aangebracht die moet herinneren aan het gedimde licht zoals het destijds moet geweest zijn toen het Colosseum tijdens warme dagen werd bedekt met een zeildoek of velarium. Bij het begin van de spelen, wanneer het Colosseum werd geopend, werden ook fakkels aangestoken, iets wat in de nogal duistere gangen zeker geen overbodige luxe zal geweest zijn. De muren van deze galerij dateren uit de periode tussen 210 en 220 na Chr. toen

het Colosseum door keizers van de Severische dynastie (Septimius Severus, Caracalla, Elagabalus) grondig werd gerestaureerd. De blokken uit travertijn die bij die gelegenheid werden hergebruikt, zijn nog steeds zichtbaar langs het wandelpad en werden oorspronkelijk uit de steengroeven nabij Tivoli naar Rome gebracht. De ruimte werd in de oudheid gebruikt voor het dirigeren van het publiek dat massaal toestroomde om in het Colosseum de spelen mee te maken. Via een kleurensysteem konden bezoekers meteen zien op welk niveau ze moesten zijn. Tijdens de restauratie werden bepleisteringen met sporen van die originele kleuren ontdekt.

Tijdens de restauratiecampagne werden inderdaad heel wat nieuwe en verrassende details ontdekt. Bovenaan de boogvormige ingangen naar het Flavische Amphitheater, bevonden zich numerieke aanduidingen maar dus ook kleuren om de stromen bezoekers te kanaliseren naar verschillende sectoren, rijen en plaatsen in het Colosseum, net zoals dat vandaag nog steeds gebeurt in een sportstadion of in een theater. Dat was al langer geweten, maar nu is het definitieve bewijs geleverd dat elke toegang tot een bepaalde sector van de arena was aangeduid in een afzonderlijke kleur.

Wit en okergeel werden al eerder ontdekt, nu werden ook sporen aangetroffen van rood. Dat was tot dusver niet bekend. Daarmee wordt bewezen dat elke toegang tot het Colosseum wel degelijk een verschillende kleur had, die overeenstemde met de kleur van het toegangsbewijs. Er werd al lang vermoed dat de Romeinen gebruik maakten van een dergelijk systeem maar dit werd nooit eerder met zekerheid vastgesteld. Niemand had verwacht dat de oorspronkelijke kleuren nog ooit zouden worden geopenbaard. De sporen die werden teruggevonden na de reiniging van de originele travertijn die door eeuwenoud vuil en stof was bedekt doen echter niet twijfelen.

Bezoekers van het Colosseum konden al van ver vóór de ingang via de kleuren zien langs waar en hoe ze het amphitheater moesten betreden. Ook voor wie de cijfers op het ticket niet kon lezen was het dus geen probleem om te weten langs waar men precies de arena moest betreden. De toegangsbewijzen voor het Colosseum waren doorgaans gratis of zeker voor de armere bevolking erg goedkoop, maar de plaatsen werden wel verdeeld volgens de sociale klasse waartoe men behoorde.

Zoals verteld was het hoogste niveau V bestemd voor de plebejers, de IV voor handelaars, kooplieden en de kleine bourgeoisie, de III naar een categorie die je zou kunnen omschrijven als de middenklasse, de II aan de ridders (de equites) en op de beste plaatsen zat natuurlijk de elite: de senatoren, de consuls, andere hoogwaardigheidsbekleders en uiteraard de keizer met zijn naaste vertrouwelingen en familie.

Vanuit de voormelde galerij krijg je meteen toegang tot het derde niveau, dat al sinds 2010 te bezoeken is en van waaruit je onder meer een fraai uitzicht hebt op de triomfboog van Constantijn. Vervolgens klim je nogmaals zowat 15 m hoger, zodat je de hoger gelegen niveaus IV en VI bereikt. Je bevindt je dan op ongeveer 45 m hoogte boven de begane grond.

Tijdens de voorstelling van het nieuwe traject op de bovenringen werd verteld dat ook de restauratie van het ondergrondse cellencomplex in het Colosseum binnenkort zal beginnen. Voor deze interventie is ongeveer 5 miljoen euro voorzien. De werken zullen ongeveer anderhalf jaar duren. Daarna wordt ook werk gemaakt van de reconstructie van de arena zelf, al moet dat wachten tot het ondergrondse gedeelte volledig gerestaureerd en verstevigd is. Als de arena hersteld is zal het mogelijk zijn nu en dan opnieuw grotere evenementen te organiseren in het amfitheater.

De bouw van het Colosseum begon onder keizer Vespasianus in 72 met geld dat werd buitgemaakt tijdens de plundering van Jerusalem in 70. Het amfitheater werd gebouwd op de plaats van een groot kunstmatig meer dat behoorde bij het befaamde Domus Aurea, het Gouden Huis van keizer Nero. Door het Colosseum precies op deze locatie neer te zetten wilde Vespasianus de herinnering aan de gehate Nero uitwissen. Het Colosseum werd ingehuldigd door keizer Titus in 80.

Het Colosseum heeft een omtrek van 527 m en een gevelhoogte van bijna 50 m. De buitenmuur omvat drie rijen van tachtig bogen, die telkens gescheiden worden door halfzuilen, beneden met Dorische, in het midden met Ionische en boven met Korinthische kapitelen. Er waren 76 ingangen en er konden ongeveer 50.000 mensen in terecht. Het aantal toeschouwersplaatsen bedroeg ongeveer 50.000. De arena was gevuld met geel zand, ze meet 76 bij 44 m en werd door een vier meter hoge muur gescheiden van het toeschouwersgedeelte. Het bouwwerk was louter bestemd voor gevechten van gladiatoren onderling en met wilde dieren.

Online tickets Colosseum

Info: +39 06 39 96 77 00

Advertenties