Kunstenaar Louis ‘Lowie’ Peeters: geliefd in Italië, onbekend in België

Op 1 februari  is het precies twintig jaar geleden dat Louis (Lowie) Peeters (1931-1998) overleed. Het is een naam die weinig mensen zullen kennen. Deze kunstenaar uit Oud-Turnhout wordt op 2, 3 en 4 februari, telkens van 10 tot 18 uur, herdacht met een tentoonstelling in de Watermolen van Retie. Het Het is een kleine expo met enkele van zip topwerken in oude eik, Portugese leisteen en witte marmer uit zijn Italiaanse periode. Lowie Peeters was een veelzijdige artiest die actief was als dichter en beeldhouwer, maar ook als ontwerper, tekenaar en schilder. Die veelzijdigheid was een enorme troef maar tevens zijn grootste handicap. Lowie paste niet in een bepaald vakje en werd daardoor totaal vergeten. Op het internet vind je van deze kunstenaar geen enkel spoor.

Maar in Italië was hij wel bekend.  In opdracht maakte Louis Peeters in 1971 portretten in Portugese leisteen, onder meer van paus Paulus VI en van de actrice Sofia Loren met haar zoon Carlo. Nadien volgen nog portretten in leisteen van Lode Craeybeckx, burgemeester van Antwerpen, van componist Johann Strauss en van de populaire zanger Roy Black. Met het prachtige borstbeeld van paus Paulus VI slaagde Lowie Peeters erin om een plaats te veroveren in de Vaticaanse Musea in Rome. Heel weinig Vlamingen hebben hem dat ooit voorgedaan. Paulus VI stond van 1963 tot 1978 aan het hoofd van de Rooms-katholieke kerk en was de voorganger van paus Johannes Paulus I. Lowie vervaardigde het pausbeeld in 1971 uit Portugese leisteen, zijn geliefkoosde steen.

Lowie Peeters werd op zaterdag 31 oktober 1931 geboren als Henricus Ludovicus Peeters. Zijn eerste tentoonstelling heeft plaats in Retie, in het plaatselijke studentenlokaal (1961).  Maar het zou nog bijna tien jaar duren vooraleer hij echt als een artiest door het leven zou gaan.  In de jaren ’60 van de vorige eeuw werkte Louis Peeters als binnenhuisarchitect en als onderwijzer in de beeldhouwkunst.

De kritieken waren nochtans niet slecht. Zo schreef het ‘Nieuwsblad van Mol’: “Juist door het uitwerken van interieurs hetzij woonkamers, hetzij inkomhalls, stelde hij vast dat er geen kunstenaars waren die zijn ideeën konden uitwerken.  En, waar hij tussendoor al eens in hout gebeiteld had, beproefde hij een nieuw materiaal, dat het best zijn ideeën kan uitwerken: de leisteen.  Die werd al snel een volwaardige grondstof voor kunstuiting.Peeters weet het bas-reliëf als decoratief element te gebruiken met een verbazend resultaat.”

Na twee tentoonstellingen in eigen land (Hasselt en Namen), ingericht door het toenmalige Economisch en Sociaal Instituut voor de Middenstand, vestigde Louis Peeters zich in 1970  in Italië.  Zijn werken in leisteen vielen er onmiddellijk in de smaak maar ook in de prijzen. De Italiaanse pers schrijft: “Zijn onderwerpen ontstaan uit een onweerstaanbare dwang en naargelang de invallen van zijn dichterlijke visioenen herinnerend aan tijd en ruimte.  Opmerkelijk is een beeld van Jesus Christus dat getuigt van grootse macht en betovering in dewelke de beeldhouwer er is in geslaagd om een verheven zachtheid en uitdrukkingskracht in te boezemen.”

Begin 1972 start Louis Peeters met een rondreizende tentoonstelling doorheen Duitsland waar hij door de critici gunstig wordt onthaald.  Na de opening in Bensberg volgen nog acht Duitse steden, waaronder Keulen en Soest.  Ook onze Noorderburen kunnen een enkele maal kennismaken met de halfverheven beeldhouwwerken van Peeters in ’s-Hertogenbosch. De critici zijn lovend: “De techniek is als het ware schilderend beeldhouwen.  Als non-conformist ligt zijn stijl tussen primitief futurisme en neorenaissance, zonder surrealist te zijn.  Zijn werk getuigt van expressievolle inspiratie, originele humor, gevoel voor detail en een vleugje romantiek.”

In 1975 begint voor Louis Peeters een nieuw avontuur in Italië.  Hij strijkt neer in Paliano (provincie Frosinone), tussen Rome en Napels.  Eerst zet hij het nabijgelegen Serrone en vervolgens het gehele dorp Paliano op papier (pentekeningen en aquarellen). Deze opdracht krijgt hij in 1976 naar aanleiding van het Europese Jaar van het Bouwkundig Erfgoed.  Dat is ook het jaar dat Louis Peeters twee fresco’s van drie bij twee meter schildert, eentje op de gevel van de Santa Maria-kerk, een andere op de gevel van het gemeentehuis van Paliano. In de Corriere di Frosinone lezen we: “Louis Peeters heeft door zijn oplettende oog een ware sluier opgelicht en ontmoette onze kleine fonteinen, torens en pleintjes, gebarsten huizen met schaduw en licht en de zuivere berglucht.”

Aan het einde van de jaren ’70, begin ’80 keert Louis Peeters terug naar België met tentoonstellingen in Kasterlee, Keerbergen, Herentals en Damme, de bruiloftstad van Karel de Stoute. Geen wonder dat Louis Peeters (voortaan ‘Lowie’) zich vestigde aan de kust. Zijn werken zijn nu ook te zien in de culturele centra van Westkapelle en Knokke-Heist (C.C. Scharpoord), waarna het een tijdje stil wordt rond ‘de lachende beeldhouwer’. In die periode kan je wekelijks zijn cursiefjes horen die hij zelf voorleest op de regionale radio Valko.

Pas in 1988 verschijnt Lowie opnieuw ten tonele.  In ‘De Stulpe’, zijn nieuwste werkplaats in Westkapelle, worden nieuwe kunstwerken bedacht en vervaardigd in hout.  Meestal gaat het om driedimensionale uitbeeldingen van samengestelde woorden.  Zoals een borstel (borst/stel) of een muizenis (muizen/nis). “Lowie Peeters is niet in één kastje te krijgen: hij schildert, hij tekent, hij schrijft en hij beeldhouwt.  In de meeste van zijn werken, ook in zijn sculpturen in leisteen, marmer en hout, is een onnavolgbare techniek met humoristische inslag terug te vinden”, schrijft De Zwinkrant.

Na hard zwoegen, volgen in 1989 tentoonstellingen in Sluis (Nederland), Oostkerke, Oostende en in ‘Den Bemd’ in Retie. Bij het 900-jarige bestaan van Oostkerke in 1989 maakt Lowie 26 prachtige pentekeningen van deze poldergemeente. Voorts werkt hij mee als illustrator van het ‘Humorblad’ dat wekelijks gratis wordt verspreid aan de Oostkust.

Eind 1990 gaat Lowie op zoek naar een andere formule van exposeren.  In plaats van naar de mensen toe te gaan, moeten de mensen nu naar hem toe komen.  Hij opent in Damme een ‘ateljee’ in het middeleeuwse pand ‘De Oude Beurs’ waar zijn houtsculpturen en tekeningen permanent worden tentoongesteld.  Wie geluk heeft kan de kunstenaar er ‘live’ aan het werk zien.

“Een artiest moet niet alleen techniek hebben, hij moet ook over veel fantasie beschikken.  En dat laatste heeft Lowie Peeters zeker, want deze fantasierijke duizendpoot is een humoristisch man, iemand die eenvoudig wil leven en werken tussen wie van hem houdt. Het is inderdaad voor een stuk beredeneerd wat hij doet, vooraf geschetst, maar toch blijft een groot stuk improvisatie in de groei geborgen”, schrijft de krant Het Volk in die periode.

Deze werkwijze typeert niet enkel de manier waarop zijn kunstwerken tot stand komen, maar bovendien zijn ze kenmerkend voor zijn levenswandel: voor een stuk beredeneerd, vooraf geschetst, maar grotendeels afhankelijk van de inspiratie van het ogenblik.

In de jaren ’90 keert Lowie uiteindelijk terug naar zijn geboortestreek, de Antwerpse Kempen.  Een oude belofte en een diep verlangen zijn daardoor uitgekomen. Hij verblijft er in ‘De Linde’ in Retie en werkt er gedurende twee jaar aan zowat 100 nieuwe pentekeningen, omdat het beeldhouwen voortaan teveel fysieke kracht vergde.  Geen water- of windmolen, geen kapelletje of waterplas, geen sneeuwlandschap of karrespoor in de streek ontsnapte aan het oog van de tekenaar. Deze werken waren in 1995 te zien op de laatste tentoonstelling van Lowie Peeters in ‘De Linde’ in Retie, bijna 35 jaar na zijn eerste expo in diezelfde gemeente. Louis ‘Lowie’ Peeters overleed op zondag 1 februari 1998.

Vele jaren later, in 2015, verscheen voor het eerst een 110 bladzijden tellend boek over Louis Peeters, met als titel Bamiskoppen uit Corsendonk. Het bevatte teksten en tekeningen van de kunstenaar en werd in beperkte oplage (80 exemplaren) in eigen beheer uitgegeven door zijn broer Rik Peeters. Nu, twintig jaar na het overlijden van Lowie, wil de familie ook de inventaris opmaken van al zijn beeldhouwwerken om ze van de vergetelheid te redden. De kunstenaar heeft in de jaren ’60 van de vorige eeuw in vele Kempense villa’s kunstwerken gemaakt die vast verbonden zijn met de structuur van de woningen. Zo maakte hij taferelen in leisteen, in basreliëf, verwerkt in schouwmantels of onder de trap in de inkomhal.

Later kwamen de kunstwerken los van de woning en evolueerden ze van twee naar drie dimensies. Lowie Peeters was gefascineerd door de Italiaanse grootmeesters en droomde van een eigen plek in de kunstwereld. Hoewel een vergelijking met Michelangelo of Rafaël helemaal niet aan de orde is, verdient het oeuvre van Lowie Peeters zeker een plaats in de Vlaamse kunstgeschiedenis.

In 1970, 1971, 1972 en 1973 behaalde Lowie Peeters in Rome vier keer op rij de eerste prijs van een internationale kunsttentoonstelling in de categorie beeldhouwwerken:

* 1970 – Jezus Christus (Il Cristo), beeld in oude eik.

De buste van Jezus Christus in oude eik levert Louis Peeters in 1970 de eerste prijs op, een gouden medaille en een speciale oorkonde, tijdens de tweede collectieve internationale kunsttentoonstelling Un Quadre Per l’Estate in Rome, ingericht door ‘Finestra sul mondo’.  Hij ontvangt de prijs op 23 juni 1970 uit handen van kardinaal Dino Staffa. Aansluitend exposeerde Louis ook in ‘Il Grifo’ in Grosseto (Toscane).

* 1971 – Vader en zoon: beeld in oude eik.

Louis Peeters woonde verschillende jaren in Rome.  Hij exposeerde er in de kunstgalerijen ‘La Tor Sanguigna’ en het ‘Palazzo dell Esposizione’. Daar is ook het beeld ‘Vader en zoon’ te zien, een kunstwerk in oude eik, waarmee hij opnieuw de eerste prijs wegkaapt op de internationale kunsttentoonstelling Pittori d’oggi in Rome, opnieuw ingericht door ‘Finestra sul mundo’.  Hij krijgt er op 9 maart 1971 een gouden medaille en een speciale oorkonde van het Italiaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken en een beker van de Kamer van Koophandel van Rome.

* 1972 – Emancipatie (Croce Bellissima), beeld in Portugese leisteen.

In maart 1972 staat Louis andermaal in het midden van de belangstelling in Rome. Met het werk ‘Croce Bellissima’ (Emancipatie) in leisteen wint hij de eerste prijs. Hij krijgt uit handen van signore Ravalli, de gouverneur van Rome, een speciale oorkonde en de zilveren beker van de gouverneur. De tentoonstelling Rassegna internazionale d’arte contemporanea werd ingericht door ‘Arte Nel Mondo’ en toonde in het Palazzo delle Esposizione de werken van 106 schilders en 38 beeldhouwers uit verscheidene landen. Op 7 maart 1972 exposeert Louis een dag lang in een tram die de binnenstad van Rome doorkruist. Er hangen zo’n 40 schilderijen en het beeld ‘Eva’ in oude eik. Heel wat Romeinen keken die dag blij en verrast door deze originele opstelling. “Dalla terra dei Rubens e dei Rembrandt le sculture su lavagna di Louis Peeters”, aldus een kop in de Italiaanse pers. Regelmatig keert Louis Peeters terug naar zijn heimat om er zijn gelauwerde werken te tonen, o.a. tweemaal in Postel, Mol en Zichem; en ook in zijn geboortedorp Oud-Turnhout, in Geel en Turnhout.

* 1973 – Obi Es? (Waar zijt gij?), beeld in Portugese leisteen.

In mei 1973 wint Louis voor de vierde keer op rij een belangrijke prijs in Rome. Met ‘Ubi Es?’ (Waar zijt gij?) in leisteen krijgt hij een gouden medaille en felicitaties van aartsbisschop Pietro Sfair.  De tentoonstelling ‘Premio Internazionale Nuovo Dimensioni nell’arte’ heeft plaats in het Palazzo delle Esposizioni en werd gesponsord door Clelio Darida, de burgemeester van Rome.

De familie van Louis ‘Lowie’ Peeters vraagt aan iedereen die een werk van deze kunstenaar in bezit heeft, om een seintje te geven via tompeeterstp4@icloud.com. Het is de bedoeling een zo volledig mogelijke inventaris van zijn werk op te stellen. Mogelijk verschijnt dit jaar een tweede boek over de kunstenaar met een overzicht van zijn beeldhouwwerken, schilderijen en tekeningen.

Eén reactie to “Kunstenaar Louis ‘Lowie’ Peeters: geliefd in Italië, onbekend in België”

  1. Vandaag in Retie zijn tentoonstelling bezocht, en verrast door zijn veelzijdigheid, humor en fijnbesnaardheid. Een heel bijzondere mens.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.