Sinaasappeltuin dreigt slachtoffer te worden van eigen succes

Eén van de mooiste plekjes in Rome, het Parco Savello of de Giardino degli Aranci (de sinaasappeltuin) op de Aventijnse heuvel, dreigt het slachtoffer te worden van zijn eigen succes. Steeds meer toeristen vinden hun weg naar dit fascinerende plekje, waar je vanop een natuurlijk terras uitkijkt over een aanzienlijk deel van Rome. Ook Romeinen komen hier graag vertoeven en genieten van de rust. Maar de jongste tijd ligt het 7.800 m² grote park er een beetje verwaarloosd bij en dat is haast uitsluitend te wijten aan de bezoekers die zich weinig aantrekken van de geldende regels.

De Fondazione Sorgente Group besliste enkele jaren geleden om de hele parksite opnieuw aan te leggen volgens het oorspronkelijke ontwerp. Er kwamen nieuwe aanplantingen, de bestaande bomen en planten, waarvan vele beschadigd of ziek waren, kregen een behandeling en de drinkwaterfonteintjes werden hersteld.

De Stichting zorgde niet alleen voor de heraanleg van het park maar stelde zich daarnaast ook verantwoordelijk voor de schoonmaak en het onderhoud.Maar nu wordt aan de alarmbel getrokken. Een aantal wanpraktijken dreigen de fraaie tuin naar de verdoemenis te helpen. De mooie en rustgevende plek lokte de voorbije paar jaren alsmaar meer bezoekers, maar het probleem is dat niet iedereen de geldende regels respecteert.

Hoewel het niet mag, aarzelen vele Romeinen niet om hun honden in het park te laten lopen, zelfs zonder leiband. De grasperken worden regelmatig ingenomen door daklozen die er uren blijven zitten en nadien flink wat rommel achterlaten. Groepen toeristen komen graag picknicken op de gazons maar laten eveneens vaak, en zonder enige schaamte, een hoop afval achter. Sommigen vinden het ook nodig om keiharde muziek af te spelen in het park. De romantiek in de charmante tuin is dan ver weg.

De Fondazione Sorgente Group ziet zich dan ook gedwongen om de wanpraktijken aan te klagen. Als er niets gebeurt zullen de zorgvuldig uitgevoerde restauratiewerken en de verfraaiingen van de voorbije jaren tevergeefs geweest zijn en wordt de toekomst van één van de meest tot de verbeelding sprekende plekjes in Rome in gevaar gebracht. Als de Stichting morgen beslist om zich terug te trekken uit het project omdat de herstelpogingen toch zinloos zijn, is het over en uit voor het Parco degli Aranci en zal het wellicht definitief worden gesloten.

Het Parco Savello ligt een beetje verstopt op de Aventijnse heuvel. Vertrekkende van de Santa Maria in Cosmedin aan de Piazza Bocca della Verità, wandel je via de steil oplopende Clivo di Rocca Savella de Via di Santa Sabina in. Je arriveert dan al gauw aan het Parco Savello. Dit park omsluit zowat de apsis van de Santa Sabina-kerk. Tijdens de tiende eeuw werd de Santa Sabina opgenomen in de fortificaties van Alberik, waarvan de resten zich bevinden in het park.

De Savelli-familie bouwde hier tussen 1285 en 1287 een eerste versterkte vesting, die de daaropvolgende paar eeuwen nog meer zou worden uitgebouwd. Dat gebeurde op de resten van een oud kasteel dat in de late tiende eeuw was opgetrokken door de familie Crescenzi. Het park werd in 1932 ontworpen door architect Raffaele De Vico. De tuin is zeer symmetrisch aangelegd, met een wandelboulevard vernoemd naar de acteur Nino Manfredi. Het centrale plein kreeg de naam van een andere Italiaanse acteur, Fiorenzo Fiorentini.

De tuin staat bekend als de ‘Giardino degli aranci’ of de Sinaasappeltuin. De sinaasappelbomen die er nu staan werden bij de aanleg van het park in 1932 geplant ter herinnering aan de eerste sinaasappelboom die hier door de heilige Dominicus in het begin van de dertiende eeuw in de Romeinse grond zou gestoken zijn. Volgens de overlevering zou het de eerste sinaasappelboom in Italië geweest zijn.

In de muur tegenover de toegangsdeur van de hier vlakbij gelegen Santa Sabinakerk is door een klein raampje deze allereerste sinaasappelboom van Dominicus te zien. Dat is tenminste altijd de bedoeling geweest, maar het huidige boompje vervangt sinds enkele jaren een aan ouderdom gestorven soortgenoot. Ook die eerdere boom was hoogstwaarschijnlijk geen origineel.

De heilige Dominicus zou, net als in het verhaal dat over Sinterklaas wordt verteld, de sinaasappel hebben meegebracht uit Spanje. Het is een mooi verhaal voor wie het wil geloven, in hoeverre het waar is valt moeilijk te achterhalen. Sinds de negende eeuw was in Europa al een zure, bittere en nauwelijks eetbare variant van de sinaasappel bekend die oorspronkelijk afkomstig was uit India.

In het algemeen wordt aangenomen dat Portugese missionarissen pas omstreeks 1548 voor het eerst zaden van de zoete Chinese sinaasappel naar Europa hebben gebracht. De vrucht werd populair in Portugal en veroverde ook al snel Italië en vervolgens de rest van Europa. Omdat er vanaf dan twee verschillende sinaasappels op de markt waren, een zoete en een zure, moest een onderscheid gemaakt worden.

De Europeanen deden dit door de vrucht te vernoemen naar het land van herkomst: China. De vrucht werd in onze contreien in de loop der tijd onder meer chinaasappel, appelsien en appel Chinaas genoemd. De zoete populaire sinaasappel die we vandaag eten werd dus vernoemd naar China. De sinaasappels in het Parco Savello – Giardino degli Aranci zijn niet eetbaar. Het gaat om de bittere variëteit die weliswaar niet giftig is maar wel afschuwelijk smaakt. Bittere sinaasappelen worden vooral gebruikt in de farmaceutische industrie en in de productie van etherische olie voor de creatie van aroma’s en parfums. De schil wordt gebruikt bij de productie van likeuren zoals amaro en curaçao en voor de bereiding van digestieven.

Het Parco Savello is ongeveer 7.800 m² groot en is naast de sinaasappelbomen vooral bekend omwille van het prachtige uitzicht dat je hier over Rome hebt. Vanaf de lage ommuring achteraan het park, aan de noord-westkant, kijk je zonder moeite naar de Gianicolo-heuvel (Janiculum), de koepel van de Sint-Pietersbasiliek, de Monte Mario-heuvel, het monument van Vittorio Emanuele II, de Torre delle Milizie, de Joodse synagoge, de kronkelende Tiber en nog veel meer. Deze locatie is ook bijzonder geliefd bij huwelijksfotografen. In het parkje klatert een fonteintje en er staan marmeren banken. Alles bij elkaar is dit een zeer rustgevende plek en een mooie locatie om even te ontsnappen aan de Romeinse drukte.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s