De Santa Maria in Aracoeli (II)

Het uiterlijk van deze fraaie basiliek Santa Maria in Aracoeli is sedert de dertiende eeuw nauwelijks veranderd. De gevel maakt een zeer bescheiden indruk. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat deze met mozaïeken zou worden bekleed, maar dit is nooit gebeurd, al heeft de aanleg ervan niet veel gescheeld. Hier en daar zijn in de gevel nog openingen te zien waar de balken zaten waarop destijds het steigerwerk rustte.

Let op de drie ingangen: deze links en rechts dragen zeer mooie zestiende-eeuwse reliëfs met evangelisten. De halve boog boven de hoofdingang met een sobere renaissancedeur, wordt ondersteund door twee kraagstenen in de vorm van een hand. Een tekst herinnert aan de volkstribuun Cola di Rienzo die in 1348 de hoge trap, de scalinata d’Aracoeli inhuldigde. Op die trap komen we in een volgende bijdrage terug.

Hier vlak naast, ongeveer halverwege de andere trap, de zogenaamde cordonata, richting Piazza del Campidoglio, het stadhuis van Rome en de Capitolijnse Musea, staat een standbeeld van Cola di Rienzo. Dit kleine bronzen beeld, een werk van Girolamo Masini uit 1887 verwijst naar de plaats waar di Rienzo in 1354 vermoord werd, en staat dicht bij de plaats vanwaar hij het volk toesprak en in 1347 tot de allerlaatste volkstribuun van Rome werd aangesteld.

Cola di Rienzo, een verbastering van Nicolà di Rienzo, was de zoon van een cafébaas en bracht het tot notaris. Geïnspireerd door zijn lectuur van de klassieke Latijnse teksten, wou di Rienzo de oude grandeur van Rome weer tot leven brengen. De paus verbleef sinds 1309 in Avignon en in het door de adel bestuurde Rome heerste algehele anarchie. Vóór de Aracoeli-kerk (de enorme, hoge trap bestond toen nog niet) hield Cola verkleed als keizer vlammende toespraken tot het volk. Het verhaal van Cola di Rienzo kon je al lezen in een eerdere nieuwsbrief.

Let op het bovenstuk van de gevel dat naar voor ‘gekromd’ is (een zogenaamde corniche en gorge) zoals bij de Santa Maria in Trastevere en de San Lorenzo fuori le Mura. Dit licht uitspringende bovendeel was vroeger overdekt met mozaïeken waarvan je rechts boven de ingangsdeur onder de boog nog een paar sporen ziet; het stelt de droom van Innocentius III (1198-1216) voor.

Op 27 december 1412 werd op de gevel het eerste publieke uurwerk van Rome aangebracht. Dat werd in 1806 naar de toren van het Senatorenpaleis verplaatst. Van hieruit kan je ook de moderne panoramische lift bereiken die bezoekers desgewenst naar het dak van het hiernaast gelegen Vittoriano brengt. Daarvoor volg je de linkerzijmuur van de Santa Maria in Aracoeli.

In 2007 werd aan de achterzijde van monument voor koning Vittorio Emanuele II, in Italië beter bekend als het Altare della Patria (Altaar van het Vaderland) of Il Vittoriano, een glazen panoramische lift gebouwd. Dat was een moderne architectonische ingreep die niet door alle Romeinen op gejuich werd onthaald.

Reeds vanaf de Via del Corso zie je helemaal bovenaan het monument de glazen uitstulping die door velen als storend wordt ervaren. Tegen de bouw van de lift werd destijds fel geprotesteerd maar Walter Veltroni, de toenmalige burgemeester van Rome, voerde zijn plan toch uit. Mits betaling word je met deze lift tot boven de structuur van het Vittoriano gebracht waar je kan genieten van een 360° uitzicht over Rome.

Sinds de plaatsing van de lift mogen de buitentrappen niet meer worden gebruikt. Dit betekent dat je niet meer zoals vroeger zelf kan klimmen tot de holronde zuilengalerij met erboven de beelden van de gevleugelde overwinning op twee bronzen vierspannen. Jammer, want van hieruit had de bezoeker een uniek uitzicht over de stad. Dat uitzicht is er natuurlijk nog altijd, maar is dus enkel betalend en met de lift bereikbaar.

Binnenkort betreden we de basilica Santa Maria in Aracoeli waar ons een visueel feest staat te wachten, opgeluisterd met elementen uit de oudheid, de middeleeuwen, talrijke kunstenaars en belangrijke figuren uit de geschiedenis van Rome. Deze plek is eigenlijk een museum, meer nog dan een basiliek.

Santa Maria in Aracoeli
Scala dell’Arce Capitolina 12, Rome
(tussen het Vittoriano en de Capitolijnse Musea, Piazza del Campidoglio)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.