3D-reconstructie van het gezicht van Julius Caesar

Op vrijdag 22 juni 2018 om 15 uur wordt in het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden (Nederland) het nieuwe boek Caesar in de Lage Landen. De Gallische Oorlog langs Rijn en Maas van Tom Buijtendorp gepresenteerd. Na de boekpresentatie zal een 3D-reconstructie van het gezicht van Julius Caesar worden onthuld. Deze werd gemaakt met behulp van een collectiestuk uit het RMO, één van de twintig in Europa bekende afbeeldingen van Caesar. Tevens werd gebruik gemaakt van de bekende Tusculum-buste en een munt met de afbeelding van Julius Caesar.

Schrijver en archeoloog Tom Buijtendorp (die vorig jaar het boek Sporen van Trajanus en Hadrianus in de Lage Landen publiceerde) behandelt in zijn nieuwe boek mede aan de hand van nieuwe vondsten en analyses de aanwezigheid van Julius Caesar in de Nederlanden. Lange tijd was Julius Caesars aanwezigheid in België en Nederland in nevelen gehuld. Caesar blijkt anders dan lang gedacht, zijn Gallische Oorlog voor een belangrijk deel langs de Rijn en de Maas uitgevochten te hebben, met zijn grootste nederlaag bij de Nederlands-Belgische grens.

Het nieuwe onderzoek baseert zich onder meer op nieuwe analyses van munten, recent ontdekte legerkampen en uit de Lage Landen geschreven brieven. De auteur maakt ook gebruik van de resultaten van nieuwe ontdekkingen, zoals de oudste versie van het beroemde oorlogsverslag van Caesar, een Karolingisch handschrift en de rapporten van een Romeinse onderbevelhebber.

Het plaatst één van de beroemdste legerleiders uit de wereldgeschiedenis in een nieuw perspectief, inclusief zijn leiderschap. De auteur toont aan dat grofweg de helft van Caesars soldaten in de Lage Landen sneuvelde. De Gallische Oorlog was dus meer dan gedacht een “Belgische” Oorlog. Het is de enige regio waarvan Julius Caesar toegeeft dat hij er zelf gedood had kunnen worden. Zijn reactie op de stevige weerstand was verwoestend fel.

De militaire inspanning was zo groot dat hij zijn Britse ambitie moest beperken tot twee korte bezoeken, waarna de verovering nog bijna een eeuw op zich liet wachten. Cruciale ervaringen in het noorden, waaronder Caesars grootste nederlaag ooit nabij een fort aan de Belgische-Nederlandse grens, zouden nog lang doorwerken in de strategie van het Romeinse Rijk.

Na afloop van de lezing zal een reconstructie van het gezicht van Julius Caesar worden onthuld. In 2017 kwam Tom Buijtendorp op het idee om een levensechte gereconstrueerd portret te laten maken aan de hand van de marmeren buste van Julius Caesar uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden (foto hieronder). Zijn aandacht was op dit beeld gevestigd tijdens zijn onderzoek naar Julius Caesar voor zijn boek.

De reconstructie werd gemaakt door archeologe en fysisch antropologe Maja d’Hollosy die gespecialiseerd is in gezichtsreconstructies. De reconstructie gebeurde op basis van een 3D-scan van het collectiestuk dat overigens behoorlijk beschadigd is. Om de verdwenen delen (onder andere de neus en de kin) te compenseren werd daarom beslist de ontbrekende gegevens aan te vullen op basis van een tweede beeld van Julius Caesar: de zogenaamde Tusculum-buste (foto hieronder). Deze bekende buste werd in 1825 opgegraven door Lucien Bonaparte in de antieke stad Tusculum in de Albaanse heuvels, maar werd pas in 1940 door Maurizio Borda geïdentificeerd als de beeltenis van Julius Caesar. Het beeld bevindt zich in de collectie van het Archeologisch Museum van Turijn.

In 381 v. Chr. kreeg de bevolking van Tusculum het Romeinse burgerrecht, Tusculum werd de eerste autonome stad en hield vanaf die tijd de rang van municipium. Vele belangrijke Romeinse families kwamen oorspronkelijk uit Tusculum, waaronder de gentes Mamilii, Fulvii, Fonteii, Juventii, Oppii, Coruncanii, Quintii, Rabirii, Javolenii, Cordii, Manlii, Furii en Porcii. Tot deze laatste gens behoren de beroemde Cato’s (Marcus Porcius Cato Censorius maior werd geboren in Tusculum in 243 v. Chr.).

Ten slotte is voor de reconstructie ook een muntportret van Caesar door muntmeester Marcus Mettius gebruikt. De reconstructie kon gerealiseerd worden dankzij een subsidie van de Provincie Zuid-Holland en zal vanaf 23 juni tot eind augustus 2018 te zien zijn in de onthaalruimte van het museum, in een vitrine die achter de Egyptische tempel staat. Na de onthulling zal er ook een afbeelding van de 3D-reconstructie worden gepubliceerd op de website van het museum.

Na afloop van de boekvoorstelling en de onthulling van de 3D-reconstructie is er een drink en signeert de auteur zijn boek. Het einde is voorzien omstreeks 17 uur. De toegang is gratis maar vooraf aanmelden is verplicht. Dat kan via deze link vóór 21 juni.

Caesar in de Lage Landen
De Gallische Oorlog langs Rijn en Maas
Auteur: Tom Buijtendorp
384 pagina’s
Eerste druk: juni 2018
Uitgeverij Omniboek
ISBN 9789401913898
Prijs: 25 euro

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.