Archive for 21 juni 2018

De hoogste heuvel van Rome

21 juni 2018

Een tijdje geleden kregen we de vraag wat nu het hoogste punt van Rome is. We beloofden daar via een nieuwsbrief op te antwoorden, bij deze dus. Heel wat mensen maken tijdens hun verblijf in Rome weleens een wandeling naar de Janiculum (Gianicolo), de heuvel waar je, terwijl Garibaldi in eigen persoon op je neerkijkt, kan genieten van een spectaculair uitzicht over Rome. Maar het kan in Rome nog hoger. De Monte Mario in het noordwesten van Rome verheft zich 139 meter boven de stad en is daarmee de hoogste plek van Rome.

Alleen al het uitzicht op de Tiber, die je vanop het hoogste punt op zowat zijn hele kronkeltocht doorheen Rome kan volgen, is meer dan de moeite waard. Hoe langer je geniet van de stad die aan je voeten ligt, des te meer details begin je op te merken in het reusachtige landschap waarop je neerkijkt. De tienduizenden daken, de talrijke koepels, de vele bekende gebouwen, je krijgt er amper genoeg van.

De Monte Mario-heuvel behoort (evenmin als de Gianicolo) niet tot de beroemde zeven heuvels waarop Rome zou gebouwd zijn, maar is wel een interessante plek. Rond de heuvel bevindt zich een fraai natuurpark met een totale oppervlakte van 204 hectare. Het is een belangrijke biologische corridor tussen het verstedelijkte gebied ten noorden van Rome en de historische stad. Je kan het park bereiken langs verschillende ingangen (ondermeer langs de Via Gomenizza, de Via dei Colli della Farnesina, de Via della Vittoria,…).

In het natuurpark bevinden zich onder meer drie villa’s, waaronder de Villa Mellini. Eén gebouw is ingericht als astronomisch observatorium van Rome, waar ook het Museo Astronomico Copernicano is ondergebracht. Dit laatste kan je bezoeken op aanvraag. Deze locatie werd voor de Italiaanse kaarten tot het eind van de jaren ’60 van de vorige eeuw gebruikt als nulmeridiaan (in plaats van Greenwich). Het observatorium wordt tegenwoordig nog maar weinig gebruikt omwille van de nogal sterke lichtvervuiling in de buurt. Dichtbij bevindt zich ook een zendmast van de RAI.

Op de heuvel vind je ook de kerk en het klooster van Santa Maria Rosario. In de zeventiende eeuw bouwde kunstenaar en architect Pietro da Cortona (1596-1669) op de flanken van de Monte Mario zijn Villa Pigneto. De villa had onder meer een siertuin die zich uitstrekte over verschillende niveaus van de heuvel. De villa was voltooid in 1630, maar was vijftig jaar later al sterk vervallen. De laatste restanten van de villa, de ruïnes van de oorspronkelijke structuur, verdwenen in de negentiende eeuw.

In de oudheid kenden de Romeinen deze heuvel als Mons Vaticanus of Clivus Cinnae, naar de praetor Lucius Cornelius Cinna. Hij was de aanvoerder van de populares, schrok niet terug voor geweld en was een tegenstander van de optimates onder Lucius Cornelius Sulla. Cinna’s dochter Cornelia Cinna was sinds ongeveer 85 of 84 v. Chr. de vrouw van Gaius Julius Caesar, die ondanks de druk van Sulla’s aanhangers, weigerde van haar te scheiden.

De heuvelrug maakte deel uit van de zogenaamde ager vaticanus, en werd daardoor, net als de Janiculum-heuvel, soms Mons Vaticanus genoemd. De huidige naam, volgens sommige bronnen, komt van Mario Mellini, een kardinaal die halfweg de vijftiende eeuw op deze heuvel een villa bezat. In de middeleeuwen was het gebied echter ook bekend als Monte Malo, dit vanwege de moord op een zekere Giovanni Crescenzio, een edelman die hier omstreeks 960 zou zijn gedood. De huidige naam zou een verbastering van malo kunnen zijn.

Archeologische opgravingen in de omgeving van de Monte Mario hebben ondermeer werktuigen en pijlpunten uit vuursteen opgeleverd en dierlijke tanden. De overblijfselen dateren van ongeveer 65.000 jaar geleden en behoren tot de vroegste sporen van menselijke aanwezigheid die gevonden zijn in de omgeving van Rome.

Aan de westelijke zijde van de heuvel ligt een vrij dure wijk met dezelfde naam. Wie hier een huis huurt of koopt behoort zeker tot de hogere klasse. Enkele woonwijken zijn Balduina, Belsito, Della Vittoria, Fort Boccea Quartaccio en Torresina. De drie laatste zijn het meest recent. Monte Mario Alto, op de Colle Sant’Agata werd gebouwd in de jaren ’20 van de vorige eeuw door een een coöperatie van postbodes. De kern is het commerciële district ‘quartiere’ Trionfale, waar het historische marktplein een bezoek best waard is.

Hier en daar proef je zelfs nog de sfeer van de jaren ’50, al doen de voortdurende bouwuitbreidingen het gebied geen goed. Recente werken aan de ringweg rond Rome, de Grande Raccordo Anulare (GRA) hebben bovendien een stuk afgeknaagd van het beschermde gebied ten noorden van de ringweg.

Op het hoogste punt van de Monte Mario bevindt zich de bar annex restaurant Lo Zodiaco. De keuken in het restaurant, waar de tafels aan de voorzijde een prachtig uitzicht over Rome bieden, is internationaal georienteerd maar evenzeer bekend voor de echte cucina romana. Een ideale plek voor een romantisch dineetje, al dan niet bij kaarslicht, of om een uniek moment te beleven met een groepje vrienden. In Lo Zodiaco worden regelmatig evenementen zoals live-optredens en shows georganiseerd. De zaak bestaat al sinds 1956. Vele beroemdheden en filmsterren kwamen hier al even genieten van de keuken en natuurlijk van het fantastische uitzicht op Rome.

Parco Monte Mario