Archief voor augustus, 2018

Ennio Morricone viert 90ste verjaardag in Rome

Posted in Romenieuws on 31 augustus 2018 by Eric

De wereldberoemde componist Ennio Morricone viert op 27 september zijn 90ste verjaardag met een concert in het Auditorium – Parco della Musica in Rome. Het Novant’Ennio-evenement is al wekenlang uitverkocht; de kans dat er nog extra kaarten beschikbaar komen of dat er wordt voorzien in een tweede concert is niet onbestaande maar erg klein. Het concert wordt uitgevoerd door het orkest en het koor van de Academia Nazionale di Santa Cecilia uit Rome.

De Accademia werd officieel opgericht in 1585 en is daarmee één van de oudste muzikale instituten van de (Westerse) wereld. De organisatie is tegenwoordig getransformeerd in een stichting en telt 70 actieve en 30 ereleden onder wie vele bekende Italiaanse en buitenlandse musici, een symfonieorkest en een groot gemengd koor. Ze verzorgen concerten in Italië, maar zijn wereldwijd actief.

Ennio Morricone zal op zijn verjaardagsconcert in Rome (dat eigenlijk een beetje te vroeg komt, want de maestro is pas jarig op 10 november) zowel zijn eigen muziek dirigeren als stukken die speciaal voor deze gelegenheid werden gecomponeerd door andere grote Italiaanse componisten zoals Nicola Piovani en Dario Marianelli en door de hedendaagse componist Salvatore Sciarrino. Er is ook muziek van Goffedro Petrassi (die nog les heeft gegeven aan Ennio Morricone), Anton Webern en Bach.

Dak van kerk in hartje Rome gedeeltelijk ingestort

Posted in Romenieuws on 31 augustus 2018 by Eric

Gisteren omstreeks 14.40 uur is het dak van de San Giuseppe dei Falegnami ai Fori in het stadshart van Rome gedeeltelijk ingestort. De schade is aanzienlijk, maar niemand raakte gewond. Enkel de rector van de kerk was aanwezig. Die deed een middagdutje en kwam er met de schrik vanaf. Het gebouw bevindt zich aan de Clivio Argentario op het Forum Romanum, boven de Mamertijnse gevangenis. De kerk werd gebouwd aan het einde van de zestiende eeuw, de architect was Giacomo della Porta.

Het mooie houten vergulde cassettenplafond uit de zeventiende eeuw is voorgoed verloren. In het midden van het plafond bevond zich ook een belangrijk reliëf met een afbeelding van de geboorte van Christus, gemaakt door Montani. Ook dat kunstwerk is weg. Aan de Mamertijnse gevangenis die zich in de kelder van het gebouw bevindt is geen schade vastgesteld.

De kerk is vaak gesloten voor bezoekers, maar wordt vooral in het weekend regelmatig gebruikt voor huwelijksceremonies. Zaterdag waren hier twee huwelijken gepland. Indien het dak op dat moment was ingestort, waren er ongetwijfeld een aantal doden gevallen. De kerk bevindt zich wel midden in een toeristische hotspot waar dagelijks talrijke mensen passeren. Daarom werd een veiligheidsperimeter ingesteld en is de onmiddellijke omgeving afgesloten voor het publiek. De politie bewaakt het gebied.

De instorting gebeurde volkomen onverwacht, er waren geen voorafgaandelijke signalen dat er enig gevaar dreigde. Volgens getuigen was plots een grote stofwolk te zien en vielen een aantal houten spanten op de grond. Het dak is voor ongeveer driekwart verdwenen. De brandweer heeft na de instorting met behulp van een ladderwagen nog enkele grote gebroken balken, puin en een bijkomend stuk van het dak verwijderd om verdere instortingen te voorkomen.

Volgens de overlevering hebben de apostelen Petrus en Paulus op deze plaats gevangen gezeten in de Mamertijnse kerker. In het begin van de vierde eeuw na Chr. zou paus Silvester I de gevangenis tot cultusplaats hebben omgevormd. Dit laatste kan niet kloppen, want volgens de geschiedschrijver Ammianus Marcellinus had de Carcer in de tweede helft van de vierde eeuw na Chr. nog de functie van gevangenis. Of de heiligen hier echt verbleven hebben, valt op wetenschappelijke gronden niet te bewijzen. In 1726 werd de kerk gewijd aan San Pietro in Carcere, Sint-Pieter in de Kerker.

De ‘carcere Mamertino’ omvat twee gescheiden, boven elkaar gelegen kerkers die uitgehouwen werden in de Capitolijnse heuvel, daarboven bevindt zich dus de San Giuseppe del Falegnami, de Sint-Jozef der Timmerlieden. De kerk werd in 1598 door Giacomo della Porta gebouwd in opdracht van het gilde der timmerlieden. Het werk werd na het overlijden van della Porta in 1602 voortgezet onder leiding van Giovanni Battista Montano, die de gevel ontwierp, en na diens dood (1621) door zijn leerling Giovanni Battista Soria. Het gebouw werd in 1663 voltooid door Antonio Del Grande.

De kerk werd in 1886 gerestaureerd, een gelegenheid waarbij een nieuwe apsis werd gebouwd. In halfreliëf werden op de borstwering van de trappen Petrus en Paulus afgebeeld. De kerk heeft een mooi interieur en is doorgaans enkel toegankelijk tijdens huwelijken. Op 19 maart wordt hier Sint-Jozef gevierd.

Het behoud van sommige gebouwen op en rond het Forum Romanum hebben we te danken aan het feit dat ze reeds vroeg tot kerken werden getransformeerd. Zo zijn er de Santa Maria Antiqua in de ruimtes van de voormalige Bibliotheca Tiberiana en de Santi Cosma e Damiano in de bijgebouwen van het Forum Pacis. Aan de kerk San Lorenzo in Miranda, hebben we het behoud van de Tempel van Antoninus en Faustina te danken.

De Santa Francesca Romana werd neergezet op de plaats van de Tempel van Venus en Roma. Daarnaast zijn er de Curia Julia waarin tijdens de zevende eeuw de kerk van Sant’ Adriano werd ondergebracht, de kerk Santi Luca e Martina, naast de Curia, op de plaats van het Secretarium Senati en het Tullianum (de kerker) waarin zich nu de kapel van San Pietro in Carcere bevindt en waarboven de kerk van San Giuseppe dei Falegnami werd opgetrokken.

De kerk is in handen van het Vicariaat, maar voor het onderhoud is het hoofd Archeologie van het Ministerie van Cultuur verantwoordelijk. Er staat nu een team archeologen, architecten, kunsthistorici en restauratoren klaar om de kerk te inspecteren en de schade op te meten zodra de brandweer toestemming geeft om het gebouw opnieuw te betreden. Volgens de eerste ramingen zullen de herstellingskosten minstens een miljoen euro bedragen.

In 2014 werden nog restauratiewerkzaamheden aan de gevel uitgevoerd en stond de kerk een tijdlang in de steigers. In 2015 werd ook het dak gerestaureerd. De laatste grote controle van het gebouw gebeurde na de grote aardbeving in augustus 2016. Toen kregen vooral de wijdere omgeving van Rome en dorpjes zoals Amatrice het zwaar te verduren, maar ook in het stadscentrum van Rome waren de aardschokken en de naschokken van de grootste aardbeving in die periode voelbaar. De Romeinse infrastructuur en de historische gebouwen werden nadien grondig geïnspecteerd. Aan de San Giuseppe dei Falegnami werd na de aardbeving geen schade vastgesteld.

Latijnse leeskring kiest voor keizer Nero

Posted in Romenieuws on 30 augustus 2018 by Eric

Net als de vorige jaren komt ook in het academiejaar 2018-2019 de leeskring Latijn van het Nederlands Klassiek Verbond (NKV) afdeling Leuven – Vlaams-Brabant  weer samen. Het zeventiende seizoen kreeg als titel Dead Poets’ Society en zal gewijd zijn aan de Latijnse literatuur onder keizer Nero. De Latijnse letteren maakten onder deze keizer een verrassende nieuwe bloei door nadat deze onder de voorgaande keizers wat stilgevallen waren.

Behalve Velleius Paterculus lijkt er van Tiberius tot en met Claudius niet zo veel bewaard. De werken van Claudius zijn verloren evenals die van Nero zelf die – zoals bekend – als dichter actief was. Het nadeel van (en vooral: voor) de auteurs uit de Neronische periode was dat Nero zich snel bedreigd voelde door ander talent. Alle drie auteurs die dit jaar aan bod komen, hebben zelfmoord moeten plegen op last van de keizer: Seneca, Lucanus en Petronius. Vandaar dus: Dead Poets’ Society …

De eerste leeskringsessie vindt plaats op maandag 1 oktober 2018 om 19.30 in het faculteitsgebouw letteren in Leuven (Erasmushuis), Blijde-Inkomststraat 21 in 3000 Leuven, lokaal 06.15 (zesde verdieping).

De andere sessies dit najaar zijn voorzien op 22 oktober, 5 november, 19 november en 10 december. Waarschijnlijk wordt begonnen met Seneca’s De clementia, die de filosoof aan zijn keizerlijke pupil opdroeg. De keizer heeft zich ten aanzien van zijn leermeester niet altijd daardoor laten inspireren. Het is de bedoeling dat de deelnemers dat ten aanzien van hun lesgever wél doen.

De Latijnse sessies worden geleid door Dr. Michiel Verweij (lid van S.P.Q.R.) die in oktober ook het boek Ovidius. Het verhaal van een dichter zal uitbrengen. Het is 2000 jaar geleden dat Ovidius overleed. Michiel Verweij zal dit nieuwe boek in het najaar presenteren aan de clubleden van S.P.Q.R.

Het verhaal van een dichter (Standaard Boekhandel)
Het verhaal van een dichter (Bol.com)

OVER HET BOEK

Publius Ovidius Naso werd op 20 maart 43 v. Chr. geboren in Sulmona, een klein stadje in de Abruzzen. Volgens de bronnen overleed hij wellicht in 17/18 na Chr., nu 2000 jaar geleden dus. Tot op de dag van vandaag blijven zijn sprankelende verzen boeien.

Ovidius is een elegisch dichter die binnen de tamelijk enge grenzen van de ars poetica probeert subtiel te variëren, thema’s en motieven te bespelen en te vernieuwen. Tegelijk geeft hij blijk van een diep psychologisch inzicht en komt hij af en toe een beetje stout uit de hoek.

Maar bovenal is hij een meesterverteller. Het thema liefde verwerkte hij in unieke werken zoals de Amores (Liefdesgezangen), Ars Amatoria (Minnekunst), Remedia Amoris (Remedies tegen de liefde) en Heroides (15 beroemde vrouwen schrijven een brief aan hun geliefde). Meteen weet Ovidius in enkele verzen een sfeer te scheppen: die van een zwoele middag, bijvoorbeeld, terwijl de dichter verlangend wacht op zijn geliefde.

Met de Metamorphoses en de onafgewerkt gebleven Fasti (De Romeinse feestkalender) zien we een andere Ovidius aan het werk: hij put uit de Griekse mythologie, de Romeinse sagenschat en eigen verhalen. Vanuit zijn ballingsoord Tomis aan de kust van de Zwarte Zee — de reden voor deze verbanning is nooit opgehelderd – , schreef hij de Tristia (Treurzangen) en de Epistulae ex Ponto (Brieven van de Zwarte Zee).

In de Koninklijke Bibliotheek van België te Brussel worden prachtige boekdelen bewaard met sublieme illustraties, gravures en tekeningen. Ovidius. Het verhaal van een dichter put rijkelijk uit deze schat en biedt een diepgaande kennismaking met het volledige oeuvre van deze meester-dichter.

Romeinse villa ontdekt in Nieuwkerke

Posted in Romenieuws on 30 augustus 2018 by Eric

Tijdens een vooronderzoek bij de aanleg van een nieuwe ontsluitingsweg voor een aardappelverwerkend bedrijf in de West-Vlaamse gemeente Nieuwkerke (Heuvelland) werden waardevolle relicten ontdekt uit de prehistorie, de Romeinse periode en de middeleeuwen. Er werden ook restanten van een Romeinse steenbouw gevonden , vermoedelijk een klein villacomplex.

Tijdens het vooronderzoek werden tevens een Romeinse haard of een oven blootgelegd, evenals houten structuren (wellicht bijgebouwen van het villacomplex) en een baksteenoven uit de late middeleeuwen of de vroegmoderne periode. Het projectgebied is in totaal 2,58 ha groot, de proefsleuven ontsloten hiervan slechts 14%. Een team archeologen dat momenteel wordt samengesteld zal dit najaar bijkomende opgravingren uitvoeren.

Nieuwkerke was tot nog toe een witte vlek op de archeologische kaart. De toekomstige opgravingen kunnen veel kennis opleveren over de streek. Op de heuvel van het huidige Nieuwkerke kwam al zeer vroeg een nederzetting tot stand, gelegen langs de heirweg die over Terenburg, Kassel, Belle, Mesen en verder over Wervik liep. Doordat de Noormannen in de negende eeuw het kustgebied onveilig maakten, vluchtten de meeste kustbewoners naar deze bosachtige streek.

Archeologen hopen onder meer te weten te komen of de huidige Heirweg effectief dateert uit de Romeinse periode. Nieuwkerke duikt voor het eerst in de bronnen op in 1080 als Nove Ecclesia en kende een enorme bloei in de late middeleeuwen. Het dorp was toen groter dan vandaag.

Romeins scheepswrak met 600 amforen ontdekt in Kroatië

Posted in Romenieuws on 29 augustus 2018 by Eric

Duikers hebben voor de kust van het Kroatische eiland Pag in de Adriatische Zee een Romeins scheepswrak uit de oudheid ontdekt. Volgens archeologen dateert het schip uit de eerste eeuw voor Christus. Het wrak was geladen met ongeveer 600 amforen waarin olie, graan of wijn werd bewaard. Volgens Croatia Week zijn er aanwijzingen dat zich op Pag destijds een Romeinse haven bevond.

Rondleidingen in de ondergrond en de Mithrastempel van Caracalla-thermen

Posted in Romenieuws on 28 augustus 2018 by Eric

Ook dit jaar worden de Thermen van Caracalla tijdelijk opengesteld voor avondlijke bezoeken. Vanaf nu tot 2 oktober kan je op bepaalde tijdstippen tussen 19.30 tot 22.30 uur terecht voor een uniek bezoek aan deze fraaie archeologische site. Begeleiding door een gids is verplicht en het bezoek gebeurt in groepen van maximum dertig personen. De rondleiding verloopt in het Italiaans (start om 19.45 uur, om 20.30 uur en om 21.00 uur) en in het Engels (start om 20.15 uur en om 21.00 uur). Reserveren is verplicht, dat kan zowel online als telefonisch, waarbij je de gewenste taal kan kiezen. Tickets kosten 18 euro, gids inbegrepen.

De ruïnes van de Thermen van Caracalla behoren tot de meest indrukwekkende restanten van de Romeinse oudheid. Het complex geeft een idee van de grandeur waarmee de keizers zich in de oudheid omringden. Deze thermen, die waren uitgebouwd over twee verdiepingen en drie ondergrondse niveaus, zijn bovendien een schitterend voorbeeld van de Romeinse bouwkunst en het technische vernuft waarover de Romeinen destijds beschikten.

De wandeling vertrekt in het centrale gedeelte en voert je via de sportzalen, de kleedkamers, het frigidarium, het tepidarium naar het caldarium en de natatio, dat is het grote openluchtzwembad. Het wordt vooral spannend in het diepere (en normaal niet te bezoeken) ondergrondse gedeelte.

Je komt terecht in de labyrintische gangen, de tunnels die werden gebruikt door slaven die ondergronds tonnen hout moesten verbranden in grote ovens om het water te verwarmen dat naar het caldarium moest vloeien. Het bezoek eindigt in het Mithreum met de fossa sanguinis. Het feit dat dit ’s avonds gebeurt, met aangepaste verlichting, maakt het bezoek des te spannender.

Dit ondergrondse gedeelte vormde in feite het ingenieuze en technologische hart van de Thermen van Caracalla en is vele eeuwen lang ongezien gebleven. De Mithrastempel werd ongeveer honderd jaar geleden ontdekt en was tot voor enkele jaren alleen maar beschikbaar en toegankelijk voor wetenschappers. Er werd 360.000 euro uitgetrokken om de ruimte volledig te restaureren. Ook de 2,5 m diepe fossa sanguinis, een vierkante put waarin tijdens initiatierites (vermoedelijk) de ingewijden werden neergelaten om te baden in het bloed van een geofferde stier hoort daarbij.

Het mithraïsme was een mysterie-cultus die in heel het Romeinse rijk werd beoefend vanaf ongeveer de eerste tot de vijfde eeuw na Christus. Het was een geheimzinnige, geritualiseerde cultus die niet gebaseerd was op heilige geschriften, zoals het jodendom en het christendom dat wel waren. Daardoor is er niet zoveel bekend over deze godsdienst. De aanhangers vereerden de god Mithras, gebaseerd op de Oud-Perzische god Mithra.

De cultus was vooral populair bij de Romeinse soldaten. Alleen mannen mochten lid worden. Na een initiatierite werden ze ingewijd in de geheimen van het geloof. In de periode na 300 na Chr. begon door de opkomst van het christendom in Rome het mithraïsme geleidelijk af te zwakken, al bleef het nog lange tijd een belangrijke godsdienst in het West- en Oost-Romeinse Rijk. Het Mithraeum in de Thermen van Caracalla doet denken aan een grot, weliswaar duidelijk door mensen vervaardigd en uitgegraven. Sporen van fresco’s versieren de nissen in de wanden. Voor zover we weten is dit het grootste Mithrasheiligdom in Rome.

Reserveren:

Online of telefonisch: +39 06 399 67 700

Praktische informatie

Technologie laat je een tijdreis maken doorheen de Thermen van Diocletianus

Posted in Romenieuws on 26 augustus 2018 by Eric

Sinds begin deze maand kan je de Thermen van Diocletianus bezoeken en dankzij speciale VR-kijkers tegelijk in 3D ervaren hoe deze enorme ruimtes er in de oudheid uitzagen. Er werd een nieuwe audio-videogids in gebruik genomen waardoor een bezoek aan het museumcomplex een aanzienlijke meerwaarde krijgt. Je maakt letterlijk de sprong tussen de restanten van vandaag en de grootsheid uit het keizerrijk.

Er wordt een kleine meerprijs gevraagd voor het gebruik van de speciale toestellen en er zijn voorlopig slechts vijf van deze audio-videogidsen beschikbaar. Je moet ze dus reserveren. Dat kan op deze speciale website . De toegangsprijs voor het museum is niet inbegrepen in deze reservatie. Je kan de VR-kijker een uur gebruiken. De beschikbare talen zijn Italiaans en Engels.

De VR-kijkers worden verstrekt vanaf de leeftijd van 7 jaar (mits begeleiding door een volwassene). Het gaat om een proefproject dat voorlopig loopt tot 31 december 2019. Als de reacties van het publiek positief zijn, zullen er extra apparaten komen en volgt wellicht ook een uitbreiding van het aantal beschikbare talen.

De nauwkeurig gereconstrueerde 3D-beelden en de zorgvuldig gekozen schaduw- en lichteffecten werden na langdurig onderzoek samengesteld door archeologen en wetenschappers en de digitale beelden tonen de Thermen van Diocletianus in al hun grootsheid. De grote open ruimtes en de majestueuze gebouwen komen tot leven in hun oorspronkelijke pracht, met de elegante vloeren gemaakt van veelkleurig marmer.

Daarnaast zijn er de decoratie van de muren, de zuilen en de fonteinen, het grote zwembad waarvan het water uitnodigt om er even in te duiken, … het is allemaal aanwezig. Aan elk element werd aandacht besteed, waardoor de bezoeker in kleur een visuele architecturale reconstructie in 360° krijgt van het complex.

Voor het eerst krijg je al tijdens je bezoek aan de thermen een idee hoe dit enorme complex er in de oudheid heeft uitgezien. De bezoeker krijgt dankzij de VR-toestellen vooral een beter inzicht in de verdeling en de functies van de ruimtes en kan voortdurend de vergelijking maken tussen wat hij om zich heen ziet en hoe het er vroeger uitzag. Die wisselingen tussen de fysieke en de virtuele werkelijkheid geven je het gevoel dat je een tijdreis maakt, waarbij je voortdurend van het heden naar het verleden en weer terug springt.

Alle praktische informatie vind je op deze website

Een VR-kijker reserveren