Archief voor 8 oktober 2018

Tentoonstelling over de geschiedenis van het aquaduct van Peschiera

Posted in Romenieuws on 8 oktober 2018 by Eric

Het Acquedotto del Peschiera zal bij de meeste toeristen in Rome niet meteen een belletje doen rinkelen. Het is dan ook geen aquaduct uit de oudheid, maar een constructie die in 1938 werd gebouwd. Het is één van de grootste aquaducten ter wereld dat alleen bronwater transporteert. Het aquaduct Peschiera-Le Capore, zoals de volledige naam luidt, is vandaag het belangrijkste aquaduct van Rome en brengt zuiver drinkwater van de bronnen van de rivieren Peschiera en Capore (beide in Rieti, op de grens tussen de steden Cittaducale en Castel Sant’Angelo, niet ver van de thermen van Cotilia) naar meer dan 3 miljoen inwoners van Rome en een aantal andere steden en gemeenten ten oosten van Rome. Het wordt beheerd door de watermaatschappij Acea. In het Palazzo delle Esposizioni is tot 4 november 2018 een gratis tentoonstelling te bezoeken over de geschiedenis van het aquaduct.

De expo is gewijd aan de bouw en de verdere ontwikkeling van het Acquedotto del Peschiera. Door middel van archiefbeelden, originele documenten, oude films, enz. wordt de hele geschiedenis van het aquaduct gepresenteerd, vanaf de eerste steenlegging in 1938 tot vandaag.

De aanleiding voor de tentoonstelling is de tachtigste verjaardag van het aquaduct van Peschiera. Tijdens de persconferentie in Rome waarop Michaela Castelli en Stefano Donnarumma, de topmanagers van Acea samen met burgemeester Virginia Raggi de tentoonstelling voorstelden, waren geen vertegenwoordigers van Rieti uitgenodigd. Die waren daar niet blij mee.

Rieti aan de ene zijde en Rome en Acea aan de andere kibbelen al meer dan twintig jaar over de watertoevoer. Die zogenaamde wateroorlog woedt dus al lange tijd. De concessie waarmee in 1926 de exploitatie van de bronnen van Peschiera en Le Capore aan de stad Rome werd toegekend, liep reeds in 1996 af. Sindsdien is Acea illegaal uit de beide bronnen blijven putten; de verzoeken om de exploitatie te reguleren met een nieuwe concessie (wat wettelijk verplicht is) hebben nog altijd geen resultaten opgeleverd.

Er werd wel een terugbetalingsplan voorgesteld, maar dat vond Rieti onvoldoende. Reeds in 2011 heeft de Guardia di Finanza, op aanbeveling van de Rekenkamer, de stad Rome als grootste aandeelhouder van Acea in gebreke gesteld. De behoorlijk snelle opeenvolgende burgemeesterwisselingen van de jongste jaren (Francesco Rutelli, Walter Veltroni, Gianni Alemanno, Ignazio Marino en nu Virginia Raggi, waarbij drie keer ook nog eens evenveel regeringscommissarissen (Enzo Mosino, Mario Morcone en Francesco Paolo Tronca) in Rome tijdelijk het heft in handen moesten nemen) en het Mafia Capitale-schandaal hebben het dossier niet vooruit geholpen.

Twee jaar geleden werd een nieuw waterverdrag goedgekeurd, dat voorzag in een jaarlijkse betaling van 6 miljoen euro en een eenmalig bedrag van 36 miljoen euro als compensatie voor het illegale watergebruik uit het verleden. Maar burgemeester Virginia Raggi verzette zich uiteindelijk tegen de resolutie. In maart van dit jaar diende Raggi bij de regio Lazio een aanvraag in voor de hernieuwing van de concessie om het water van de Peschiera- en Le Capore-bron af te leiden naar Rome.

Nog sterker is dat het onderhoud van het systeem wel werd overgedragen aan de provincie Rieti, waardoor inwoners van de gemeenten uit die provincie omwille van de extra kosten hun drinkwater duurder moeten betalen dan de Romeinse burgers. Als gevolg van de langdurige droogte vorig jaar had Rome eerder ook al een verdubbeling van de capaciteit van het Peschiera-aquaduct aangekondigd, een soort tweede verbinding die de huidige zou flankeren of waarbij nieuwe infrastructuur zou worden samengevoegd met de bestaande. Op die manier zou de watertoevoer naar Rome voor lange tijd veilig worden gesteld.

De werkzaamheden zouden vijf tot zes jaar duren en minstens 400 miljoen euro kosten. De kostprijs ligt hoger dan bij vergelijkbare constructies omdat een aantal extra maatregelen moeten genomen worden om het aquaduct veilig te stellen in dit aardbevingsgevoelige gebied. Omdat Acea zonder wettelijk kader water uit de bronnen in Rieti transporteert ligt dit uitbreidingsplan erg gevoelig en wakkert het de zogenaamde wateroorlog nog aan.

Het gemiddelde debiet van het Acquedotto del Peschiera voor Rome bedraagt ongeveer 14.000 liter water per seconde, wat overeenkomt met ongeveer 85 procent van het waterverbruik in Rome. Het aquaduct is bijna 130 km lang en bevindt zich voor 90 procent ondergronds. Het water dat uit de bronnen stroomt, blijft eerst vijftien tot twintig jaar in de ondergrond liggen voordat het wordt afgeleverd in Rome, een proces dat een zeer hoge zuiverheid garandeert.

Het aquaductsysteem van Peschiera-Capore bestaat uit twee delen: de bovenste verbinding gaat van Cittaducale naar Salisano, het onderste deel van Salisano naar Rome. Salisano is een belangrijk knooppunt van het aquaduct omdat op deze locatie het water van de Peschiera wordt toegevoegd aan de bronnen van de bronnen van Le Capore, die bij Frasso Sabino langs de rivier Farfa stromen.

In Salisano bevindt zich ook een waterkrachtcentrale voor elektriciteitsproductie, waarvoor eveneens water van zowel de Peschiera als van Le Capore wordt gebruikt. Stroomafwaarts van de waterkrachtcentrale vertrekken vanaf Salisano een reeks pijpleidingen die ringvormig gerangschikt zijn rond Rome en van waaruit de distrubutienetwerken worden bediend die het water tot bij de inwoners brengen. De pijpleidingen zijn niet allemaal van metaal: de meeste zijn vervaardigd uit gewapend beton.

De stad Rome is bijna volledig afhankelijk van het aquaduct van Peschiera, dat in zowat driekwart van haar waterbehoeften voorziet. Dat maakt van het Peschiera-Capore-systeem een constructie van nationaal strategisch belang dat daarom ook streng wordt beveiligd. Het hele systeem wordt permanent gecontroleerd door gespecialiseerde technici vanuit de hoofdzetel van Acea aan Piazzale Ostiense en vanuit de vestiging in Cittaducale. Die laatste locatie is enkel toegankelijk met een speciale vergunning.

In periodes waarin het dreigingsniveau omhoog gaat, zoals tijdens de Golfoorlog, in de periode na de aanslagen van 11 september 2001 of bij terroristische dreigingen, bemant het leger de fabriek in Cittaducale om de vestiging te beschermen tegen mogelijke aanvallen. Het hele netwerk is uitgerust met geavanceerde sensoren die ook in staat zijn om eventuele schade die wordt veroorzaakt door kleinere aardbevingen te detecteren. Ook de zuiverheid van het water wordt voortdurend gemeten door speciale systemen om vergiftigingsrisico’s te voorkomen.

Het aquaduct komt Rome binnen onder de Via Acquedotto del Peschiera, die overgaat in de Via Trionfale in het noorden van de stad. Het aquaduct loopt precies onder de weg die dezelfde naam kreeg. Enkele fonteinen in Rome worden ook gevoed door het Acquedotto del Peschiera: de Fontana Ovale (Villa Borghese), de Fontana del Peschiera (Piazzale degli Eroi), de Fontana del Sole (Via Bravetta) en de Fontana di Santa Maria della Pietà (Via Trionfale).

Tijdens het hele bouwproces van het aquaduct van Peschiera in de jaren ’30 van de vorige eeuw kwamen 43 arbeiders om het leven. Op 10 oktober wordt voor hen bij de bronnen in Rieti een herdenkingsceremonie gehouden.

80° Acquedotto del Peschiera
Van 4 oktober tot 4 november
Palazzo delle Esposizioni
Via Nazionale 194, Rome
www.palazzoesposizioni.it