Geschiedenisboeken over Pompeï moeten aangepast worden

Archeologen hebben in een recent ontdekt huis in de verwoeste antieke stad Pompeï een inscriptie gevonden die aantoont dat de informatie over de beruchte vulkaanramp in onze geschiedenisboeken al decennialang fout is. Historici hebben altijd gedacht dat de uitbarsting van de vulkaan Vesuvius op 24 augustus 79 na Christus abrupt een einde had gemaakt aan de Romeinse stad, maar die datum wordt nu in twijfel getrokken. De Italiaanse minister van Cultuur Alberto Bonisoli spreekt van een zeer belangrijke ontdekking.

Begin deze maand werd in Pompeï een inscriptie in houtskool ontdekt die bijna twee maanden later dan de vermeende datum van de uitbarsting werd gemaakt. De krabbel op de muur werd gevonden in een kamer die tijdens de vulkaanramp door de eigenaars gerenoveerd of herbouwd werd. De muren zijn gedeeltelijk versierd met fraaie fresco’s en ook die bleven prima bewaard.

Over de datum van de vulkaanuitbarsting waren al eerder twijfels gerezen en die lijken nu bevestigd te worden door de recente vondst. Zo  werden in Pompeï menselijke resten gevonden waarbij werd vastgesteld dat die mensen blijkbaar dikke kleren droegen. Te warm voor augustus. Als mogelijke verklaring werd toen nog geopperd dat die kledij was aangetrokken om enige bescherming te bieden tegen de lava en de neerdalende asregen. Maar in Pompeï, waar het leven abrupt tot een einde kwam toen de stad bedolven werd onder een meters dikke laag van vulkanische as en brokstukken., werden eerder ook al resten van herfstfruit gevonden, waaronder druiven en noten. Die konden er in de maand augustus nog niet geweest zijn. In Pompeï werden ook vuurpotten aangetroffen. Dergelijke verwarmingselementen zijn eveneens onlogische attributen in de warme augustusmaand.

Nochtans dachten oudheidkundigen vrij zeker te zijn over de datum van de uitbarsting van de Vesuvius, dit dankzij de geschriften van de Romeinse letterkundige en politicus Plinius de Jongere aan de geschiedschrijver Tacitus. Plinius de Jongere maakte de uitbarsting als zeventienjarige zelf mee en schreef onder meer hoe zijn oom, Plinius de Oudere, daarbij het leven verloor.

In zijn geschriften noteerde hij als datum 24 augustus. De inscriptie die recent werd gevonden maakt duidelijk dat de schrijver zich meer dan waarschijnlijk vergiste. Dat is best mogelijk omdat Plinius het verhaal jaren later schreef en zich wellicht de juiste datum niet meer herinnerde.

Op zich is de gevonden inscriptie niets meer dan gekrabbel in houtskool, een vluchtige graffiti zeg maar. Maar er staat wel duidelijk een datum bij vermeld. Letterlijk staat er geschreven: ‘XVI (ante) K(alendas) Nov(embres) in[d]ulsit pro masumis esurit[ioni]’, wat zoveel wil zeggen als ‘Op 16 november heeft hij op een buitensporige manier gegeten”. 16 november in 79 na Christus komt overeen met 17 oktober in onze tijdsrekening.

Omdat houtskool een kwetsbaar en vluchtig materiaal is, is het volgens de onderzoekers niet mogelijk dat de inscriptie al lang vóór de uitbarsting op de muur is gezet. Wellicht was het een grapje van de arbeiders die de nieuwe fresco’s tegen de muren aan het plaatsen waren. De archeologen denken dat de tekening een week voor de vulkaanramp werd gemaakt, de uitbarsting zou dus eind oktober hebben plaats gevonden, mogelijk op 24 oktober. Precies twee maanden later dus dan tot dusver werd aangenomen.

De antieke Romeinse Pompeï nabij Napels is een archeologische schatkamer omdat het leven er niet alleen in één klap werd stilgezet maar bovendien ook bewaard bleef. Daarom is de stad een zeldzame wetenschappelijke bron voor archeologen. Bij elke opgraving worden nog steeds objecten gevonden die onder andere omstandigheden verloren gegaan zouden zijn. Inmiddels is ongeveer 60% van Pompeï opgegraven. Momenteel is een nieuwe opgravingscampagne aan de gang, waarbij al verschillende belangrijke vondsten tevoorschijn kwamen, waaronder skeletten, vloermozaïeken en fresco’s.

2 Reacties to “Geschiedenisboeken over Pompeï moeten aangepast worden”

  1. Ann Hanegreefs Says:

    Schitterend informatief artikel!

  2. Elly Jans Says:

    16 dagen voor (ante) 1 (kalendae) november is 17 oktober, waarbij 1 november als dag wordt meegerekend!!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.