De klassieke wereld in 52 ontdekkingen

Ongeveer 2500 jaar geleden voltrok zich rond de Middellandse Zee een culturele revolutie die zijn weerga niet kent. Grieken en Romeinen, Feniciërs en Etrusken, en wat later ook Joden en Christenen, allemaal droegen ze eraan bij. Het ging daarbij zowel om de ontwikkeling van een monetaire economie en een gedegen staatsinrichting, het beantwoorden van de grote levensvragen, het uitdenken van filosofische en theologische systemen, of baanbrekende ontwikkelingen op het gebied van kunst en techniek.

Dat de klassieke wereld talrijke onuitwisbare sporen heeft nagelaten in de onze, is duidelijk. Maar wat is er nu werkelijk overgebleven van het gedachtegoed en de prestaties van toen? Welke betekenis heeft de culturele revolutie van destijds eigenlijk nog voor de mens van nu?

In dit rijk geïllustreerde boek neemt Leonard Rutgers de lezer mee op een fascinerende ontdekkingsreis langs een groot aantal bekende en minder bekende etappes in de geschiedenis van de antieke wereld. Aan de hand van archeologische vondsten vertelt hij helder en meeslepend over deze nog altijd relevante tijd, waarin originele denkers en doeners telkens opnieuw voor verrassende ontwikkelingen zorgden. Van het Parthenon tot sjoemel-mummies, van het Colosseum tot het voedselpatroon van de eerste christenen, en van een fantastische houten teenprothese tot een rabbijn die aan piraterij doet, alles komt voorbij. In de handen van Rutgers is het verleden springlevend en verbazingwekkend actueel.

Leonard Rutgers is hoogleraar Antieke Cultuur aan de Universiteit Utrecht en internationaal bekend en gelauwerd om zijn baanbrekende onderzoek in de catacomben van Rome. Hij publiceerde zijn ontdekkingen onder andere in het toonaangevende Nature. Rutgers was jarenlang columnist bij het Financieele Dagblad. De krant had hem gevraagd of hij geen weekendrubriek over archeologische ontdekkingen kon schrijven.

Dat was een logische vraag. Elke week lees of hoor je wel een klein bericht over een archeologische vondst, maar later verneem je er meestal niets meer over. Rutgers bracht het kleine nieuws met elkaar in verband en spiegelde de inhoud ervan aan onze tijd. Tot grote verbazing van de redactie maar ook van de auteur zelf was de respons enorm. Zo is ook dit boek ontstaan. Leonard Rutgers maakte een keuze uit zijn vier jaar durende carrière als columnist.

Bij de krant zette de auteur de reeks inmiddels stop omdat hij momenteel werkt aan het grootste DNA-onderzoek ooit naar migratiestromen in het Middellandse Zeegebied en Europa over een periode van 1500 jaar. Hoe zit migratie historisch gezien in elkaar, wie is wanneer waar terechtgekomen? Hebben de volksverhuizingen tot integratie of tot marginalisatie geleid? In de nabije toekomst komen we daar dankzij Rutgers’ bioarcheologische onderzoek ongetwijfeld wat meer over te weten.

Het boek De klassieke wereld in 52 ontdekkingen is verdeeld in verschillende hoofdstukken, waaronder ‘Klassieke kunst’, ‘Sterke vrouwen’, ‘Bijbelse perikelen’, ‘Uitvindingen en ontdekkingen’, ‘Gezondheid’, ‘Migratie’ en ‘Hoe de oudheid voortleeft’. De titels van de verschillende stukjes zijn vaak zo intrigerend dat ze meteen uitnodigen tot lezen: ‘Julia was de allerbeste arts’, ‘De geboorte van de keizersnede, ‘Van korset tot sport-bh, ‘De psychedelische Pythia van Delphi’, ‘De navel van Europa’, ‘De kaaskop komt uit de woestijn’,….

Een mooi verhaal komt uit de betonsector. Op welk moment lieten de Romeinse architecten hun Griekse collega’s ver achter zich? Toen ze drie delen vulkaanzand op één deel gebluste kalk gingen gebruiken. Met deze vulkanische aarde konden de Romeinen de hoogte in en konden ze bogen en koepels bouwen en een veel flexibeler architectuur ontwerpen. Daarom staat het machtige Colosseum in Rome nog altijd overeind. Recent Amerikaans onderzoek heeft bovendien aangetoond dat voor Romeins beton minder fossiele brandstoffen nodig waren, wat betekent dat Romeins beton ook nog een stuk milieuvriendelijker is dan portlandcement, de moderne variant die vandaag wordt gebruik. Het beton dat de Romeinen fabriceerden kon bovendien ook onder water uitharden, waardoor brugpeilers in rivieren konden worden gebouwd en verstevigd.

Op de cover van het boek staat de Mona Lisa van Galilea afgebeeld, afkomstig uit een vloermozaïek in Sepphoris, in het noorden van Israël (vlakbij Nazareth) uit de derde eeuw na Christus, die eind de jaren ’80 van vorige eeuw door de jonge Rutgers mede is ontdekt. Van Leonard Rutgers verschijnt binnenkort in Duitsland ook het boek Die jüdischen Katakomben Roms waarin hij als eerste het bewijs levert dat de Joodse catacomben in Rome ouder zijn dan de christelijke.

De klassieke wereld in 52 ontdekkingen
Leonard Rutgers
Taal: Nederlands
262 pagina’s, 52 illustraties
Afmetingen: 21,6 x 13,6 x 1,9 cm
ISBN13 9789 4600 3969 0
Uitgeverij Balans
Eerste druk: november 2018
Prijs: 21,99 euro; e-boek: 10,99 euro.

Bekijk hier een filmpje waarin Leonard Rutgers praat over zijn boek

Eén reactie to “De klassieke wereld in 52 ontdekkingen”

  1. Van Tichelen Says:

    super dank je wel om dit met ons te delen. Zo enthousiast voorgesteld dat ik direct het Eboek ga bestellen .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.