Pantheon blijft gratis toegankelijk

Het plan van Dario Franceschini, de vorige minister van Cultuur, om de toegang tot het Pantheon betalend te maken, is definitief geschrapt. De voormalige minister had in het verleden al een paar keer gesuggereerd om de miljoenen bezoekers die het Pantheon jaarlijks over de vloer krijgt, per persoon 2 euro toegang te laten betalen. Eerder dit jaar werden die plannen plots vrij concreet en werd gesteld dat de gratis toegang tot het Pantheon vanaf 2 mei 2018 zou worden afgeschaft.

pantheon

Het Vicariaat (de Kerk) en het Mibact (het Ministero dei beni e delle attività culturali e del turismo) hadden daarvoor in alle stilte zelfs al een overeenkomst bereikt. Door het verdwijnen van de vorige regering is dat echter allemaal teruggedraaid. Zoals al werd verwacht is het plan nu helemaal afgevoerd. Minister van Cultuur Alberto Bonisoli, de opvolger van Franceschini, stelt dat een dergelijke maatregel de traditionele vrijheid van toegang tot de kerken en de erediensten in Rome zou hebben beperkt.

De toegang tot het Pantheon betalend maken zou ook een logistieke kloof hebben veroorzaakt tussen het monument en het omliggende plein, Piazza della Rotonda. Ook het stadsbestuur van Rome verzette zich fel tegen het plan van de Cultuurminister. Plaatsvervangend burgemeester en schepen/wethouder Luca Bergamo kondigde zelfs juridische stappen aan indien de minister zijn plannen zou uitvoeren. Ook burgemeester Virgina Raggi reageert tevreden dat het plan nu werd opgeborgen.

Bergamo en Raggi vreesden vooral dat de stad Rome zou moeten opdraaien voor de kosten voor de inzet van extra agenten om de drukte op het plein in goede banen te leiden. De overeenkomst tussen de Kerk (via monseigneur Angelo De Donatis, de vicaris van het bisdom Rome) en het Ministerie meldde immers niets over hoe de praktische organisatie had moeten gebeuren en wie zou moeten opdraaien voor de kosten van de ticketverkoop en de controle daarop.

Op drukke dagen staan soms nu al rijen wachtenden voor het Pantheon. Daar bovenop nog eens een ticket- en controlebalie installeren is vragen om chaos. Niet alleen in het Pantheon, maar zeker ook in de omgeving. Zowel het monument als het plein errond zijn vergeleken met bv. het Colosseum veel kleiner, maar het Pantheon lokt jaarlijks wel bijna twee miljoen meer bezoekers. Zelfs al zou het aantal bezoekers (7 tot bijna 8 miljoen per jaar) halveren, dan nog dreigden gigantische problemen, files en lange wachttijden te ontstaan als die allemaal een ticket moeten kopen of het moeten laten controleren.

Franceschini en De Donatis beweerden geruststellend dat de toegang tot het Pantheon voor religieuze activiteiten en om te bidden gratis zou blijven. Het Pantheon is officieel immers een kerk. Maar ze vertelden er niet bij hoe je toeristen die komen bidden of bezoekers die alleen maar de koepel komen bewonderen of een kijkje bij de grafmonumenten van de Italiaanse koningen komen nemen, van elkaar moet onderscheiden.

De inning van de toegangsgelden had normaal moeten gebeuren door werknemers van het Ministerie. Het zijn overigens ook vandaag al ambtenaren die toezicht houden op het Pantheon. Die doen dat niet van ganser harte, voor hen is werken in het Pantheon gewoon een saaie job. Enkele jaren geleden ontstond een klein schandaal toen ambtenaren om 18 uur (het einde van hun werkdag) een concert in het Pantheon stillegden dat normaal om 18.15 uur zou afgelopen zijn. “Het Pantheon sluit, we doven de lichten, gelieve naar buiten te gaan”, klonk het.

Er volgden talrijke boze en verontwaardigde reacties uit het publiek en toen de muzikanten alsnog een nummer wilden spelen liep het net niet uit de hand. De ambtenaren moesten zelfs even dreigen om de politie erbij te halen. Van die gebeurtenis staat nog altijd een filmpje online. De ambtenaren werden door de Romeinen wekenlang bespot omwille van hun stugge houding.

De zaak kreeg heel wat weerklank en zelfs in de nationale pers werden toen vragen gesteld over het starre gedrag van de ambtenarij in een nationaal monument zoals het Pantheon en de gevolgen voor het imago van Rome en Italië. In het parlement werd geringschattend gevraagd of het toezicht niet evengoed door robots kon gebeuren in plaats van door mensen. Eén ambtenaar werd na de feiten overgeplaatst naar een andere dienst, de anderen werken nog altijd in het Pantheon en worden naar aanleiding van dit filmpje door sommige bezoekers nog regelmatig meewarig bekeken.

Het Pantheon is al sinds de zesde eeuw door de Kerk in gebruik als basiliek en als dusdanig (net als de andere kerken en basilieken in Rome) gratis toegankelijk. In vele andere steden moet daarvoor betaald worden. Het is duidelijk dat het betalend maken van kerkelijke monumenten in het druk bezochte Rome heel wat geld zou kunnen opbrengen. Vele kerken en basilieken zijn immers ware kunstmusea en verwelkomen jaarlijks talrijke bezoekers.

Maar dit is net één van de vele zaken die Rome zo aantrekkelijk maken en de stad het imago opleverden van één groot openluchtmuseum. Als er een einde zou komen aan het ‘gratis’ verhaal in de Romeinse kerken zullen ze ongetwijfeld ook fors inboeten aan populariteit en hun bezoekersaantallen zien dalen. Ook zou men de meeste reisgidsen moeten actualiseren. Het Romeinse stadsbestuur beschouwt Rome als een plek waar iedereen vrij moet kunnen rondwandelen en genieten. De nieuwe Cultuurminister geeft hen daarin nu dus gelijk.

Dario Franceschini heeft volgens Luca Bergamo jarenlang gestreefd naar snel gewin. “Wie de Romeinse bezienswaardigheden louter als geldmachines beschouwt, dreigt een ‘hit-and-run’-toerisme te creëren dat op termijn fataal zal zijn voor Rome. Toeristen zouden dat ticketje voor het Pantheon wel hebben betaald, daar gaat het niet om. Maar de vele Italiaanse jongeren, scholieren en andere landgenoten die hier in Rome één van onze topmonumenten komen bezoeken, zouden zich misschien wel even hebben bedacht. Voor een groep van vijftig kinderen, zou een bezoek aan het Pantheon al gauw een hap van 100 euro uit het reisbudget hebben betekend”, stelt Bergamo.

Het argument dat het Mibact de toegangsgelden ook had kunnen gebruiken om de Romeinse monumenten beter te onderhouden en te beschermen en om een grotere veiligheid te garanderen, maakt op Luca Bergamo geen indruk. “Slechts dertig procent van alle toegangsgelden gaat daar naartoe, inclusief het niet-archeologische erfgoed. De rest van het geld wordt voor andere dingen gebruikt, waarvan vele niets met Rome te maken hebben. Wat dat betreft fungeert Rome louter als een geldmachine. Wat het Pantheon aangaat, komt het erop neer dat we zelfs minder middelen hadden overhouden dan nu”, zegt Bergamo.

Het Pantheon is één van de mooiste monumenten van Rome en een absolute lieveling bij zowel inwoners als toeristen. Het is één van de meest bezochte monumenten van heel Italië en lokt jaarlijks tussen de 7,5 en 8 miljoen bezoekers. Die worden elektronisch geteld, men beschikt dus wat de aantallen betreft wel over correcte cijfers. Tijdens de drukkere periodes krijgt het Pantheon vlotjes 30.000 bezoekers per dag over de vloer. In 2016 noteerde men de tot nog toe grootste bezoekerspiek ooit: in dat jaar bezochten 7.994.505 mensen het Pantheon. Dat zijn er bijna twee miljoen meer dan het Colosseum over de granieten drempel krijgt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.