Impressionisti Segreti in Palazzo Bonaparte

In de gloednieuwe tentoonstellingsruimte van Palazzo Bonaparte, op de hoek van de Via del Corso en Piazza Venezia is de tentoonstelling Impressioniste Segreti begonnen. De ruim vijftig schilderijen van bekende impressionististen komen uit vrijwel nooit eerder ontsloten privécollecties en de meeste doeken waren nooit eerder publiek te zien, vandaar de titel ‘Geheime impressionisten’.

impressionisti (1)

Voor wie minder van dit kunstgenre houdt is een toegangsticket geen weggegooid geld. Palazzo Bonaparte is immers voor het eerst in vele jaren geopend voor het publiek en het fraaie gebouw is een bezoek zeker waard. Ook het legendarische balkon waar Maria Laetizia Ramolino, de moeder van Napoleon, vele jaren zat te treuren terwijl ze naar de voorbijgangers op straat loerde kan worden bezocht.

Bij de toppers van de tentoonstelling bevindt zich werk van onder meer Monet, Renoir, Cézanne, Pissarro, Sisley, Caillebotte, Morisot, Gonzalès, Gauguin, Signac, Van Rysselberghe en Cross. Niet alle kunstwerken maar toch een aanzienlijk deel is privébezit. Het is dus een unieke kans om deze zelden of nooit getoonde schilderijen te zien.

impressionisti (8)

Het gerestaureerde Palazzo Bonaparte is op zich natuurlijk ook een bezoek meer dan waard. Het is een gebouw met zowat 3.000 m² fraaie mozaïeken, schitterende fresco’s en stucwerk, samengebald in een barokke omgeving met renaissance-trekjes, ontworpen door Giovanni Antonio De Rossi. De architect heeft er twintig jaar aan gewerkt, van 1657 tot 1677.

Een bezoek aan Palazzo Bonaparte is dan ook een ontdekking. Het begint al met het grote atrium, de trap en de fraaie vloer met het monument van Canova, die overigens ook de open haarden van de negen kamers ontwierp. Als je rondzwerft in de fraaie ruimtes, vergeet dan zeker niet om ook regelmatig even omhoog te kijken, naar de prachtig versierde plafonds.

impressionisti (2)

Sinds 1972 is Palazzo Misciatelli/Bonaparte eigendom van verzekeringsmaatschappij Assitalia (later INA Assitalia) waarvan de activiteiten in 2013 volledig werden opgenomen in Generali Italia SpA. De naam Bonaparte op het dakgedeelte bleef doorheen de jaren tot vandaag bewaard. Het gebouw kreeg deze naam omdat Letizia Ramolino, de moeder van Napoleon Bonaparte, na de val van het Franse keizerrijk in dit gebouw ging wonen. Ze is er in 1836 ook gestorven.

Palazzo Bonaparte werd zoals verteld gebouwd door Giovanni Antonio De Rossi voor markies Giuseppe Benedetto. Het gebouw kwam achtereenvolgens in handen van de familie d’Aste, de familie Rinuccini en de familie Misciatelli. Het was in die tijd zeer rijk aan kunst.

impressionisti (7)

De Franse kardinaal Joseph Fesch kocht het gebouw van de familie Misciatelli en liet er zijn halfzus Maria Laetitia Ramolino (1751-1836) wonen, de moeder van Napoleon Bonaparte (1769-1821). Zij was namelijk verbannen uit Frankrijk na de Slag bij Waterloo in 1815 (in het latere België), waarbij haar zoon Napoleon het onderspit moest delven.

Ze woonde er vanaf de val van het Franse keizerrijk tot aan haar dood. Ondanks haar hoop om ooit terug te kunnen keren naar haar vaderland, stierf Laetitia in 1836 in Rome. Ze was de (groot)moeder van keizers, koningen en prinsen maar toch had ze zelf geen adellijke of keizerlijke status overgehouden aan het avontuur van haar zoon. Als Corsicaanse had ze ook nooit de moeite genomen om Frans te leren, ze sprak wel een beetje Italiaans.

impressionisti (5)

Het drie verdiepingen tellende paleis heeft een behoorlijk elegante architectuur met gevelramen. Op de eerste verdieping bevindt zich een typisch uit die tijd overdekt balkon, één van de weinige nog overgebleven dergelijke balkons in Rome. Kronieken uit die tijd beschrijven dat Laetizia Romalino gewoonlijk met een treurig gezicht achter de jaloezieën van deze loggia op de eerste verdieping naar de drukte op straat zat te kijken.

impressionisti (3)

De Romeinse dialect-dichter Giuseppe Gioacchino Belli noemde haar ‘de moeder van de grote kolos, hangend op een sofa, geheel ineengeschrompeld, niet dikker dan een dijbeen’. Overigens kregen alle verbannen leden van de keizerlijke familie asiel van paus Pius VII die ondanks alles ogenschijnlijk geen wrok koesterde. Zo konden ook Lucien en Jerome Bonaparte en Lodewijk Napoleon, de voormalige koning van Holland, hun moeder gezelschap houden.

impressionisti (4)

In aanwezigheid van Jerome en kardinaal Joseph Fesch, de fameuze halfoom van Napoleon, stierf de keizerin-moeder hier in Palazzo Bonaparte op 2 februari 1836, ze was 85 en nagenoeg blind. Terwijl het Romeinse carnaval in volle gang was, werd ‘madame mère Laetitia, de mater regum die vijf vorsten baarde’ (dixit Jeroen Brouwers) in alle stilte 200 m verderop begraven in de Santa Maria in Via Lata.

Kardinaal Fesch werd tijdens de Italiaanse veldtocht van 1796-1797 door Napoleon als politiek commissaris toegevoegd aan de Franse strijdmacht. Zijn optreden tijdens deze Italiaanse campagne was doorspekt met schandalen. Zo zou hij zich schuldig hebben gemaakt aan plunderingen, vooral van schilderijen.

De machtsovername van Napoleon in 1799 bood weer mogelijkheden voor de carrière van Fesch. In 1802 werd hij aartsbisschop van Lyon. In 1803 verhief Pius VII hem tot kardinaal-priester en werd hij de Franse gezant aan het pauselijk hof.

Een jaar later begeleidde Joseph Fesch de paus naar de kroning van Napoleon in Parijs. Op de avond van de kroningsdag voltrok Fesch tevens het huwelijk van Napoleon met Joséphine de Beauharnais. Fesch werd vervolgens nog groot-aalmoezenier van het keizerrijk, graaf en senator.

impressionisti (6)

In 1806-1807 kwam Napoleon in aanvaring met de paus over een aantal politieke en religieuze kwesties. Fesch trachtte de twee tevergeefs met elkaar te verzoenen maar Napoleon betichtte de kardinaal van zwakte en ondankbaarheid. In 1808-1809 werd de Kerkelijke Staat door Frankrijk geannexeerd.

Napoleon bood in dezelfde periode Fesch de aartsbisschopzetel van Parijs aan. Fesch bedankte echter voor de eer. Na de val van Napoleon keerde de kardinaal terug naar Rome en stierf er in 1839.

Zijn fameuze schilderijenverzameling, die meer dan 20.000 doeken zou hebben geteld, is na zijn dood geleidelijk geveild. In het atrium dat toegankelijk is vanaf de Via del Plebescito bevindt zich een gedenkplaat voor Maria Laetitia (Letizia) Ramolino.

Impressionisti Segreti
Tot 8 maart 2020
Palazzo Bonaparte
Piazza Venezia 5, Rome
Boeking en informatie: +39 06 871 51 11

Tickets

Open tickets

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.