Archive for 6 januari 2020

Brandstichting in het Casa Protostorica in Rome

6 januari 2020

In Rome is brand uitgebroken in het Casa Protostorica di Fidene, een getrouwe reconstructie van een nederzetting uit de negende eeuw voor Christus. Die werd gemaakt na de ontdekking in 1988 van een aantal originele overblijfselen van een prehistorische hut uit de ijzertijd. Het gaat vermoedelijk om brandstichting.

De Sovrintendenza Capitolina heeft al een eerste inspectie uitgevoerd. De dakbalken,  het dak zelf en de toegangsdeur zijn ernstig beschadigd, de structuur van de kleimuur is niet aangetast. De schade zal zo snel mogelijk worden hersteld.

Volgens de eerste vaststellingen gaat het om vandalisme. De autoriteiten tillen zwaar aan de vernieling die ze een poging noemen om ‘één van de oudste getuigenissen van bewoning op het Romeinse grondgebied te vernietigen’. Als de daders worden opgespoord riskeren ze forse straffen.

In de noordoostelijke buitenwijk Castel Giubileo, het gebied waar zich de oude stad Fidenae bevond, zijn tussen 1986 en 1993 talloze getuigenissen van bewoning uit de ijzertijd teruggevonden. Het huidige moderne gehucht Fidene ligt op ongeveer 9 km van Rome dichtbij de Via Salaria en de Tiber.

Tijdens de bouw van een winkelcentrum in het bewuste gebied werden in 1988 op een heuvel de overblijfselen ontdekt van een hut die dateert tussen 850 en 800 voor Christus. De resten bleken uitzonderlijk goed bewaard, zelfs palen en delen van muren werden teruggevonden.  De opgraving van deze enige overgebleven getuigenis van de prehistorische nederzetting vond plaats tussen 1991 en 1993.

Ook destijds lijkt de hut vernietigd te zijn door een brand. Voor zover kan worden vastgesteld was de hutwoning toen nog in gebruik, wat te merken is aan het ingestorte dak en de muren die meteen ook alle teruggevonden objecten begroeven, inclusief de huiskat. Menselijke resten werden niet aangetroffen, wellicht konden de bewoners vluchten.

Omwille van de extreme kwetsbaarheid van de voorhistorische vondsten is de oorspronkelijke hut opnieuw begraven. Vandaag zie je markeerpunten waar de originele paalgaten van de woning aanwezig waren.

De rechthoekige woning was 6,2 m lang en 5,2 m breed en had een binnenruimte van ongeveer 30 m². Het hellende rieten dak werd ondersteund door een centrale structuur van vier hoofdpalen en door vele andere langs de buitenzijde. De muren, onafhankelijk van het dak, waren samengesteld uit klei gemengd met stro en keramiek.

De deur ging aan de stroomopwaartse zijde open. Vóór de hut bevond zich een soort kleine veranda. In het midden van de kamer was een haardvuur opgesteld. Aan de linkerkant bij binnenkomst bevonden zich drie grote potten voor levensmiddelen, waarschijnlijk de voedselvoorraad van de bewoners. Het meubilair was gemaakt uit iepenhout. In een hoek van de hutwoning werden de gecalcineerde botten van een huiskat gevonden, de oudste tot nog toe bekende kat in Italië. Ze kwam vermoedelijk om in de brand

Wetenschappers slaagden erin om de hutwoning en de meubels die erin stonden opnieuw te reconstrueren met vergelijkbare technieken en dezelfde materialen als destijds werden gebruikt. De hut werd opgebouwd naast de opgravingssite aan de Via Quarrata. Omdat de hut uitzonderlijk goed bewaard was gebleven kregen de onderzoekers zoveel details in handen dat de reconstructie vrij vlot verliep.

Ook de nieuwe structuur is bedekt met een rieten dak, de zorgvuldig gereproduceerde haard en de grote vazen ​​die werden ontdekt zijn getrouwe kopieën van de originelen. De achterwand herbergt twee houten bedden en lederen strips. Bezoekers krijgen de indruk dat ze effectief een voorhistorische woning betreden.

Fidenae hoorde bij de Latijnse steden die in de beginjaren van de Romeinse Republiek met Rome rivaliseerden om de macht in het gebied. Fidenae lag aan de rand van het Romeinse grondgebied en was regelmatig in handen van Veii. Daardoor speelde Fidenae als voorpost van deze stad een belangrijke rol in de strijd tussen de beide strijdende partijen.

In 426 v. Chr. werd de stad definitief door Rome onderworpen. Na de Gallische plundering van Rome in 387 v. Chr. kwam Fidenae in opstand, maar de stad werd vervolgens door de Romeinen geheel verwoest. Fidenae bleef als kleine nederzetting aan de Via Salaria bestaan, al had de stad in de keizertijd wel een eigen stadsbestuur (Senatus Fidenatium). Restanten van Fidenae zijn opgegraven bij Castel Giubileo.

Casa protostorica di Fidene
Via Quarrata, Rome
De praktische informatie voor een bezoek vind je hier.
Om evidente redenen is het Casa Protostorica voorlopig gesloten.