Archive for 11 januari 2020

Bouwkraan op de Area Sacra van Largo di Torre Argentina

11 januari 2020

We maakten in maart vorig jaar al melding van de herwaardering van de zogenaamde Area Sacra, de vier tempelruïnes uit de Republikeinse tijd die lager dan het straatniveau te zien zijn op een opengelegd gedeelte van de Largo di Torre Argentina in het hart van Rome. De jongste jaren werden op deze plek behoorlijk intensieve archeologische studies uitgevoerd.

Het is de bedoeling dat deze belangrijke archeologische site wordt opengesteld voor het publiek en dat je er niet langer vanop afstand hoeft naar te kijken. De voorbereidingen daarvoor zijn aan de gang, maar zoals vele zaken in Rome kan het nog wel een tijdje duren vooraleer je er kan rondwandelen. Een precieze datum wordt vooralsnog niet gegeven.

Een tijdje geleden was op de archeologische site, heel opmerkelijk, een grote bouwkraan te zien. Geen paniek, de site wordt niet overhoop gegraven. De zware machine was nodig om de enorme blokken steen die nog overgebleven zijn van de bestrating uit de tijd van keizer Domitianus op te tillen en even te verplaatsen. Een gedeelte van de zware blokken bevinden zich achter een grote pijnboom of parasolden, waardoor deze vanaf het straatniveau niet met een kraan kunnen bereikt worden.

De toestemming voor het gebruik van het zware voertuig op de archeologische site was door alle (erfgoed)diensten goedgekeurd, maar toch wekte de aanwezigheid van de machine op deze plek heel wat verbazing bij voorbijgangers.

Het was dan ook een niet-alledaags zicht. De stenen moesten opgetild worden omdat er een beschermende structuur wordt aangebracht vooraleer ze op de originele plek worden teruggeplaatst.

Het juwelenhuis Bulgari stelt in een eerste fase 500.000 euro ter beschikking om deze plek grotendeels toegankelijk te maken voor het publiek. Het nieuwe project omvat vooral de bouw en plaatsing van loopbruggen in de Area Sacra zodat het publiek de site veilig kan bezoeken.

Er komt in principe ook een klein museum waarin de artefacten die op deze site werden ontdekt zullen getoond worden en waar ook een 3D-filmpje zal te zien zijn waarin wordt gereconstrueerd hoe de tempels en de omgeving er vroeger uitzagen. De uiteindelijke kostprijs van het project wordt geraamd op 1 miljoen euro. Wanneer de site precies opent is nog niet bekend. Voorlopig wordt uitgegaan van de eerste helft van 2021.

Deze archeologische plek in het centrum van de stad ontstond in 1929, toen Benito Mussolini grote infrastructurele werken liet uitvoeren. De middeleeuwse gebouwen op het plein werden afgebroken om plaats te maken voor het (ook toen al) steeds toenemende verkeer.

Naast heel wat fraaie vondsten, bracht het archeologisch onderzoek toen ook een heilig plein uit de tijd van de Romeinse Republiek tevoorschijn, waarna de ruïnes van vier tempels en een klein gedeelte van het aansluitende theater van Pompeius werden blootgelegd.

Pompeius Magnus liet tussen 61 en 55 v. Chr in de porticus van zijn theater een vergaderruimte voor de Senaat bouwen. De resten daarvan zijn opgegraven en bevinden zich achter de ronde tempel waarvan zes van de oorspronkelijk achttien zuilen tot vandaag nog overeind staan. Het complete theater situeerde zich tussen de achterbouw van de huidige kerk Sant’ Andrea della Valle en de Largo di Torre Argentina.

Het is in dit Theater van Pompeius, dat toen fungeerde als tijdelijke vergaderruimte voor de Senaat, dat Julius Caesar op 15 maart in 44 v. Chr. werd vermoord. De ruimte werd in die periode gebruikt voor de samenkomsten van de Senaat omdat het senaatsgebouw op het Forum Romanum in 52 v. Chr. door een brand was vernield.

Aan de Curia Julia, waarvoor de bouwopdracht na de brand door Julius Caesar werd gegeven, zou nog tot 29 v. Chr. worden gewerkt. De exacte plaats van de moord op Caesar bevindt zich naar verluidt onder of in de buurt van de huidige Via di Torre Argentina, al bestaat daarover heel wat discussie en vooral geen wetenschappelijke zekerheid.

Acht jaar geleden meldden Spaanse archeologen echter dat ze op deze archeologische site aan de Largo di Torre Argentina de precieze plek hadden gevonden waar Julius Caesar in 44 v. Chr. werd vermoord. De onderzoekers ontdekten een betonnen plaat van drie meter breed en twee meter hoog, die helemaal niet bij de structuur van het oorspronkelijke gebouw paste. Het gebouw dateert uit 55 v. Chr., maar de plaat zou er pas geplaatst zijn in 20 v. Chr.

Volgens de onderzoekers plaatste Caesars adoptiefzoon en opvolger Augustus die om de plek van de moord te verzegelen. De vondst van de plaat bewijst volgens de Spaanse onderzoekers wat over de moord bekend is, namelijk dat Caesar de vergadering voorzat waarin hij werd vermoord.

De plaat werd namelijk helemaal voorin de zaal gevonden, op de plek waar de voorzitter zou (kunnen) hebben gezeten. Uit oude teksten was ook al duidelijk geworden dat Augustus bij de moordplek een gedenkteken had laten plaatsen.

Kunnen we dit geloven? Zekerheid geeft deze denkpiste alleszins niet. Wat we wel met zekerheid kunnen zeggen is dat Julius Caesar inderdaad heel dichtbij deze plek om het leven is gebracht. Alleen al daarom is deze Area Sacra en de directe omgeving van de Largo di Torre Argentina een historisch erg belangrijke plek in Rome.