Mausoleum van Augustus opent dit voorjaar voor publiek bezoek

Na een restauratie die jaren heeft aangesleept, is het Mausoleum van Augustus bijna klaar voor de heropening. Rome staat erom bekend de aangekondigde deadlines voor het afronden van bouw- en restauratieprojecten zelden of nooit te halen, maar zopas werd in ieder geval officieel aangekondigd dat het grafmonument van keizer Augustus “in de loop van dit voorjaar” opnieuw toegankelijk zal worden voor het publiek. Een exacte datum wordt niet gegeven, maar insiders mikken op 21 april, de officiële feestdag van Rome. De toegang tot het monument, waarbij je ook kan genieten van een kijkje op Rome vanaf het dakterras, zal bovendien gratis zijn.

Mausoleum Augustus

De restauratieplannen voor het al vele jaren verwaarloosde mausoleum dateren van ongeveer tien jaar geleden. Het hele project had al in 2014 (naar aanleiding van de 2000ste verjaardag van het overlijden van keizer Augustus) moeten voltooid zijn, maar toen moesten de werkzaamheden nog beginnen. Uiteindelijk werd de restauratie in mei 2017 na heel wat problemen en financiële perikelen toch in gang gezet.

Eerlijkheidshalve moeten we vertellen dat, zodra de financiering rond was, er vrijwel permanent werd voortgewerkt aan de restauratie van het mausoleum. Nochtans was het karwei dat de restaurateurs moesten uitvoeren gigantisch. Alleen al voor de basisrestauratie moest een muuroppervlakte van 13.000 m² metselwerk worden hersteld, waarvan men zowat 800 m² helemaal opnieuw waterdicht moest maken.

Rond het monument (diameter 87 m, hoogte 45 m) werden steigers met een totale lengte van 8.000 m geplaatst. Bovenop op het mausoleum werd een dakgedeelte voorzien, vanwaar het publiek een prachtig uitzicht op de omgeving zal hebben. Vanaf de zijde van de Via dei Pontefici voert een belvederetrap de bezoekers naar de top. Aan de kant van de Via Tomacelli komt een koffiebar met uitzicht op het monument.

Het Mausoleum van Augustus is vandaag nog steeds het grootste cirkelvormige grafmonument uit de oudheid, groter zelfs dan de graftombe van keizer Hadrianus, de huidige Engelenburcht of het Castel Sant’Angelo.

Vanaf 32 v. Chr. liet Octavianus, de latere keizer Augustus, op het noordelijke Marsveld, toen nog een enorme open vlakte tussen de Tiber en de Via Flaminia, een familiegraf bouwen. Het werd in 28 v. Chr. ingehuldigd, Augustus was toen pas 34 jaar. De officiële naam van het complex was ‘tumulus Juliorum’, de tumulus of graftombe van de Juliërs.

De restauratie werd voor een flink deel mee bekostigd door de Fondazione Telecom Italia Mobile (TIM) die 6,5 miljoen euro neertelde bovenop de 4.275.000 euro die de stad Rome en het Ministerie van Cultureel Erfgoed samen investeerden.

De plannen voor de omgevingsaanleg werden getekend door architect Francesco Cellini, die met zijn team in 2006 de internationale ontwerpwedstrijd had gewonnen die de stad Rome, toen nog geleid door burgemeester Walter Veltroni, had gelanceerd.

Piazza Augusto Imperatore transformeert volgens die plannen in een soort amfitheater, met een trap die zal stijgen vanaf het niveau van het Mausoleum naar het straatniveau van de vlakbij gelegen Ara Pacis, ontworpen door Richard Meier. De restauratie omvat ook de heraanleg van de oude Romeinse weg aan het monument die dateert uit de eerste eeuw na Christus.

Dankzij de inbreng van het restauratiegeld is de Fondazione TIM de eerste partner voor de praktische uitbouw en exploitatie van het complex. Het telecombedrijf gooit er heel wat technologie tegenaan en zal onder meer uitpakken met augmented reality, multimedia, 3D-reconstructies en andere digitale snufjes om de geschiedenis van het mausoleum te tonen aan het publiek. Een klein meisje vergezelt de bezoekers op een virtuele tijdreis doorheen de verschillende levens van het monument.

Als monument heeft het mausoleum van Augustus, een zeer bewogen en vernietigende geschiedenis gekend, het werd verwaarloosd, geplunderd, van zijn marmer beroofd en gerecycleerd voor van alles en nog wat. De Goten drongen het complex binnen aan het einde van de vijfde eeuw en vernielden en roofden onder andere de gouden urn met de as van Augustus

Tijdens de twaalfde eeuw verbouwden de Colonna’s het mausoleum tot een burcht, l’Agosta genoemd. Ze werd in 1241 door Gregorius IX ingenomen en ontmanteld, waarbij de blokken travertijn uit de tijd van Augustus werden weggehaald. Met de tijd verdween het mausoleum steeds meer onder de aarde, er werd een wijngaard bovenop aangeplant en tijdens de renaissance werd het een tuin met bomen in grote cirkels.

Tijdens de zestiende eeuw, en ook later, was de omgeving van het mausoleum een gure buurt die door de Romeinen de ‘ortaccio’ werd genoemd, de vieze moestuin. Toen het Baldassare Peruzzi in 1519 lukte tot de centrale grafkamer van het mausoleum door te dringen en enkele van de urnen te bergen en de opschriften die hun plaats aangaven te noteren, stelde hij vast dat een aantal urnen, waaronder dus ook die van Augustus, al eeuwen eerder verdwenen waren.

Het is geweten dat tijdens de dertiende eeuw op het Capitool de urn van Agrippina major, de dochter van Julia en Agrippa, de vrouw van Germanicus, de moeder van Caligula en grootmoeder van Nero, als officiële inhoudsmaat gebruikt werd. Deze urn bestaat overigens nog, ze wordt bewaard in de Capitolijnse musea. Ook de eerste urne uit 23 v. Chr., namelijk deze van Marcellus, de zoon van Ottavia (de zuster van Augustus) is bewaard gebleven.

Aan het einde van de achttiende eeuw werd het mausoleum omgebouwd tot een arena voor stierengevechten, de Corea genaamd, waar in Spaanse kledij gestoken matadors voor een enthousiaste menigte optraden.

Goethe schrijft in zijn dagboek op 16 juli 1781: ‘Vandaag werd in het mausoleum van Augustus op dieren gejaagd. Dit grote, van binnen lege en van boven open, geheel ronde gebouw, is tegenwoordig tot arena voor ossengevechten (sic) ingericht, als een soort amfitheater. Het zal zo’n 4.000 tot 5.000 mensen kunnen bevatten. Het schouwspel zelf heeft me niet bijzonder geboeid’, dixit Goethe.

Nadat in 1870 de laatste vertoning was gehouden (Garibaldi was er toen eregast), verbouwde men de ruïne tot een concertzaal (het Auditorio Augusteo), die tot 1936 is blijven bestaan. Het was in die tijd de grootste symfonische zaal van Rome. Op het podium verschenen grote meesters zoals Arturo Toscanini, Richard Strauss, Gustav Mahler en Pietro Mascagni.

Een negentiende-eeuwse Nederlandse kunstminnaar schrijft: ‘ik heb er eens een geïllustreerde luchtbal zien opgaan’. De beeldhouwer Enrico Chiaradia (1851-1901) gebruikte het mausoleum daarna als atelier, hij maakte hier het reusachtige ruiterstandbeeld van Vittore Emanuele II dat vandaag bovenop het Vittoriano staat, het monument op Piazza Venezia.

Benito Mussolini liet alle gebouwen rond het mausoleum slopen en begon met de blootlegging van de site. Hij besliste dat 1937 zou gevierd worden als ‘bimillenario Augusteo’, de 2000ste geboortedag van Augustus.

Voor die gelegenheid wilde de Duce het graf in zijn oorspronkelijke staat herstellen, en in één moeite wees hij de antieke resten aan als zijn eigen toekomstige graf. Zoals bekend ging dat plan niet door. Op 28 april 1945 hing de toen 62-jarige Mussolini ondersteboven aan de dakrand van een benzinestation in Milaan.

TIM maakte naar aanleiding van de nakende opening van het Mausoleum van Augustus een promotiespotje (1 minuut) dat reeds op de nationale televisie wordt uitgezonden.

Je kan het hier bekijken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.