Nadenken over de toekomst van tumuli in Gutschoven en Vechmaal (Belgisch Limburg)

In Gutschoven en Vechmaal, deelgemeenten van Heers in de provincie Limburg (België) liggen twee Gallo-Romeinse grafheuvels of tumuli. Deze twee erfgoedrelicten zijn eigendom van de provincie Limburg. Beide zijn beschermd als monument en liggen in een beschermd dorpsgezicht.

De provincie Limburg wil de ontsluiting van de beide tumuli optimaliseren om meer publiek te bereiken. De creatieve ontsluiting moet eveneens rekening houden met natuur en cultuur, op basis van de voorwaarden van het Regionaal Landschap en Onroerend Erfgoed. De provincie Limburg wil daarom een participatief traject opzetten met alle betrokken partijen.

Dat moet leiden tot een projectdefinitie voor de uitwerking van een ontwerp voor de beide tumuli. Tijdens een recente workshop kregen inwoners en belanghebbenden de kans om mee na te denken over hoe het verhaal van deze beschermde grafheuvels kan worden verteld. Alle ideeën die naar voor kwamen worden nu verwerkt. Daarna gaat een ontwerper ermee aan de slag om de grafheuvels van Heers opnieuw op de kaart zet te zetten.

De tumuli van Gutschoven en Vechmaal behoren tot het collectieve geheugen van de inwoners van Heers. Hoewel ze oorspronkelijk opgericht waren als markante Romeinse grafmonumenten, lijken ze vandaag op te gaan in het Haspengouwse landschap. In 2019 besliste het Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed om een participatietraject op te starten dat moet leiden tot een nieuwe invulling voor de tumuli.

“Zonder erfgoed verliezen we onze identiteit en onze rijke Limburgse geschiedenis. Daarom is het belangrijk dat we samenwerken om deze grafheuvels te beschermen en ze weer relevant te maken. Het is echter belangrijk hiervoor een maatschappelijk draagvlak bij de bevolking te hebben”, verklaart provinciaal gedeputeerde van Erfgoed en Toerisme Igor Philtjens

Precies daarom organiseerde de provincie Limburg samen met ruimtelijk managementbureau PLOT en de gemeente Heers, recent een workshop in het administratief centrum. Belanghebbende organisaties, eigenaars, pachters, maar ook de dorpsbewoners kregen de kans om na te denken over de toekomst van de tumuli in Heers. Ongeveer veertig aanwezigen gaven tijdens de workshop hun mening en brachten creatieve ideeën aan om de tumuli van Vechmaal en Gutschoven te ontsluiten.

“Voor het verhaal dat we willen vertellen hebben we de hulp van de inwoners nodig. We willen weten wat er moet gebeuren om deze grafheuvels opnieuw tot leven te wekken. Hoe kun je deze tumuli consolideren, ontsluiten en toeristisch aantrekkelijk maken? De tumuli in Heers maken ook deel uit van een groter Romeins verhaal. Deze Gallo-Romeinse grafheuvels werden langs de heirbanen opgetrokken voor de grootgrondbezitters van het Civitas Tungrorum tussen het einde van de eerste eeuw en de derde eeuw van onze jaartelling. Ze vormen al eeuwen een baken in het landschap”, aldus Frank Geunes van PLOT.

Voor erfgoedconsulent Robert Nouwen is het essentieel om het sacrale karakter van de grafheuvels te bewaren. Ingrijpende maatregelen vernietigen de essentie van zo’n grafmonument. Je zou errond bijvoorbeeld wel een zichtas kunnen creëren en een erfgoedwandeling of -fietstocht uitstippelen. Gids Jos Vandebrouck vindt een uitkijktoren of platform voor een goed overzicht van de site ook een optie. Bezoekers kunnen ook gebruikmaken van digitale hulpmiddelen zoals QR-codes en geocaching.

Gemeenteraadslid Jan Leus vond dat je beter voor beleving kan zorgen. Volgens hem  is de tumulus in Gutschoven in de jaren ’80 van de vorige eeuw al volledig afgegraven.  “Het sacrale is hier verdwenen. Je zou de tumulus kunnen ophogen zodat het een echte blikvanger wordt die toeristen kunnen verkennen”, aldus het raadslid.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.