Roma Intima – Liefde, lijf en lust

In het oude Rome waren orgieën toch dagelijkse kost? Rome was toch een waar paradijs voor mensen met grote seksuele appetijt? Na de ontdekking van de erotische afbeeldingen in Pompeï en Herculaneum werd ons in de literatuur, de beeld- en schilderkunst en vooral de hedendaagse film en televisie een nogal eenzijdig beeld van het ‘liederlijke’ Romeinse liefdesleven voorgehouden.

intima
De auteurs Bert Gevaert en Johan Mattelaer verwijzen dit beeld regelrecht naar het rijk der fabelen. In boek Roma intima dat vanaf morgen in de boekwinkels ligt gaan zij in op allerlei vragen en kwesties.

Wat was voor de Romein een mooi lichaam? Hoe zat het met de liefde tussen mensen van hetzelfde geslacht? Hoe werden bad en toilet gebruikt? Welk ondergoed droegen ze? Bestond porno? Waren er voorbehoedsmiddelen beschikbaar? Welke obscene scheldwoorden gooiden ze elkaar naar het hoofd? De talrijke illustraties in dit boek die de teksten ondersteunen zijn afkomstig van verschillende archeologische Romeinse sites, musea, als privéverzamelingen.

“Wie aan de lectuur begint, zal algauw merken dat de auteurs op een speelse manier heel serieuze onderwerpen belichten. Voortdurend wordt de lezer erop gewezen dat wat herkenbaar en hedendaags lijkt, in de Romeinse oudheid heel anders (en zeker niet noodzakelijk beter) werd ingevuld.

Dat schijnbaar banale zaken heel relevant zijn om de antieke samenleving te doorgronden. Dat de oudheid steeds weer verrast, in een spel van herkenning en verbijstering, van verandering en continuïteit”, schrijft Christian Laes in het voorwoord van het boek.

“Op mijn beurt aarzel ik niet de lectuur van het eveneens intrigerende Roma Intima warm aan te bevelen. Meer dan eens zal wat herkenbaar lijkt, in werkelijkheid subtiel anders blijken te zijn. Op een uitdagende manier zetten Gevaert en Mattelaer hun lezers aan tot ontdekken en denken. “Kijk en lees maar, er staat niet wat je denkt dat er staat”, aldus nog Christian Laes.

In dit boek staat dus het intieme leven van de Romeinen centraal, waarbij de auteurs zich concentreerden op de periode tussen de eerste eeuw v. Chr. en de tweede eeuw na Chr., grofweg drie eeuwen geschiedenis. Ze kozen doelbewust voor deze eeuwen, niet alleen omdat ons voor die periode heel wat bronnen ter beschikking staan, maar ook omdat het Romeinse rijk toen op zijn hoogtepunt was.

In deze tijd schreven de grootste en belangrijkste auteurs uit de Romeinse geschiedenis, zoals de redenaar Cicero, de encyclopedist Plinius de Oudere, de historiografen Tacitus en Suetonius, de romanschrijvers Apuleius en Petronius, en uiteraard veel fantastische dichters als Catullus, Vergilius, Ovidius, Horatius en Martialis. Toch komen in dit boek ook een aantal christelijke auteurs aan bod, omdat zij hun visie geven op Romeinse gewoontes en daarin uiteraard niet mals zijn.

Het intieme leven van de Romeinen is natuurlijk een breed begrip. Net zoals de meeste lezers denken we hierbij spontaan aan wat de Romeinen tussen de lakens deden, maar volgens de auteurs mocht dit niet het enige aspect van dit boek zijn. Wat was voor de Romeinen een mooi lichaam, wat wond hen seksueel op en wat was afstotelijk, zijn vragen die in het eerste hoofdstuk aan bod komen.

In een tweede hoofdstuk concentreren de schrijvers zich op het mannelijk geslachtsorgaan, wat met een uroloog als auteur niet hoeft te verwonderen. In het derde hoofdstuk staat de liefde tussen mensen van hetzelfde geslacht centraal, waarna in hoofdstuk vier het huwelijk aan bod komt.

Na dit voorspel komt dan de uiteindelijke climax, de Romeinen tussen de lakens. Na het bed horen echter het bad én het toilet, wat heel uitvoerig beschreven staat in het zesde hoofdstuk. Het boek eindigt met een hoofdstuk waarin een aantal kunstwerken te zien zijn die het intieme leven van de Romeinen in alle sensualiteit opnieuw tot leven brengen.

Daarnaast is dit boek doorspekt met korte ‘vluggertjes’ over deelaspecten van het intieme leven van de Romeinen. Zo passeren in onze zeven hoofdstukken ook evenzoveel korte items de revue: kenden de Romeinen afrodisiaca, welk ondergoed droegen ze, wie waren de seksmaniakken in de oudheid, bestond er in hun tijd porno, welke voorbehoedsmiddelen werden gebruikt? Tot slot werpen Bert Gevaert en Johan Mattelaer nog een blik op obscene scheldwoorden en komt thanatos aan bod.

Hoewel in dit boek vooral een periode bestreken wordt van drie eeuwen Romeinse geschiedenis, vonden de auteurs het toch interessant om kleine sprongetjes in de tijd te maken.

Zo laten ze elk hoofdstuk starten met een figuur, verhaal of anekdote uit een latere periode (meestal de renaissance) die sterk beïnvloed was door een – vaak vertekend – beeld en interpretatie van de Romeinse wereld.

Volgens Gevaert en Mattelaer kunnen die anekdotes ook onze hedendaagse fascinatie – en misvattingen – verklaren voor het intieme leven van de Romeinen.

Roma Intima
Liefde, lijf en lust
Auteurs: Bert Gevaert en Johan Mattelaer
Aantal pagina’s: 224
Formaat: 19,5 x 25 cm
Uitgever: Sterck & De Vreese
Eerste druk/uitgave: 19 februari 2020
EAN 9789056155827
ISBN 978 90 5615 582 7
NUR 680|683
Prijs: 29,90 euro

Naar aanleiding van dit boek pakt het Romeins Archeologisch Museum (RAM) in Oudenburg uit met een gelijknamige tentoonstelling. Deze is te bezoeken tot 30 augustus 2020. Je kon gisteren reeds meer lezen over deze expo.

Het Nederlands Klassiek Verbond afdeling West-Vlaanderen organiseert twee lezingen naar aanleiding van het boek Roma Intima. De lezing wordt gegeven door Bert Gevaert, één van de auteurs van het boek.

Deze hebben plaats op dinsdag 10 maart 2020 in het Hof van Watervliet, Oude Burg 27 in BRUGGE en op donderdag 12 maart 2020 in de Centrale Bibliotheek, Leiestraat 30 in KORTRIJK. Beide lezingen starten om 20 uur.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.