Villa uit de derde eeuw v. Chr. ontdekt in natuurpark Marcigliana in Rome

In het Marcigliana-park in het noordoosten van Rome zijn tijdens werkzaamheden voor de plaatsing van een hoogspanningsleiding voor San Basilio de resten van een grote Romeinse villa uit de derde eeuw v. Chr. ontdekt. Het natuurreservaat van Marcigliana wordt doorkruist door de Via della Marcigliana en de Via della Cesarina en is 4.696 ha groot.

In het hele grotendeels agrarische gebied zijn in het verleden al meermaals Romeinse overblijfselen aangetroffen. De meeste sites kunnen nooit worden bezocht omdat het grootste deel van het reservaat in particulier bezit is. In de landelijke omgeving bevinden zich voornamelijk boerderijen.

In het gebied waar de villa werd ontdekt (vermoedelijk gaat het om een boerderij uit de Republikeinse periode) bevond zich vroeger de oude stad Crustumerium. Het gebied werd in 499 v. Chr. veroverd door de Romeinen. Plinius noemt het één van de verloren steden van Latium.

Titus Livius heeft het over Crustumeria en Crustumerium, terwijl Vergilius de naam Crustumeri en Crustumium gebruikt. De oude stad heeft alleszins zijn naam gegeven aan het toen al zeer vruchtbare omliggende platteland, dat zelfs lange tijd na het verdwijnen van de stad ager Crustuminus werd genoemd.

De site van Crustumerium werd omstreeks 1970 na langdurig archeologisch onderzoek geïdentificeerd als de plaats Marcigliana Vecchia, ten noorden van Rome langs de Via Salaria, niet ver van Settebagni. De eerste onderzoekingen gebeurden pas in 1982 terwijl de inmiddels ontdekte necropolis in de buurt werd onderzocht vanaf 1987.

De opgravingen in het gebied brachten een monumentale wegindeling aan het licht die de stad doorkruiste, overblijfselen van vestingwerken en, volledig verspreid rond de nederzetting, vele graven uit de vroege ijzertijd met voorwerpen en aardewerk van een opmerkelijke kwaliteit.

In 2010 ontving het Groninger Instituut voor Archeologie (GIA) financiering van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) om hun onderzoek naar de nederzetting uit de ijzertijd in Crustumerium uit te werken.

De nu ontdekte villa is een gebouw dat gedurende zeer lange tijd op deze plaats heeft bestaan en in de loop der tijd vele uitbreidingen en renovaties heeft ondergaan. Het huis werd gebouwd in de derde eeuw v. Chr. en pas volledig verlaten in de zesde eeuw. Het gaat dus om een periode van ongeveer 800 jaar, wat ruwweg overeenkomt met de opkomst en de groei van de Romeinse macht en met het einde van het Romeinse Rijk.

Rome was tot de derde eeuw na Christus een stad met meer dan een miljoen inwoners die bloeiende handelscontacten onderhield met het hele Middellandse Zeegebied. De aanvoer van vers voedsel zoals fruit, groenten en zelfs vlees was problematisch en kon omwille van de houdbaarheid niet vanuit verder gelegen streken worden aangevoerd.

Daarom werd op het hele omliggende Romeinse platteland een complex systeem van boerderijvilla’s opgezet, centrale eenheden van waaruit complete landbouwzones werden bestuurd. Die waren uitgerust met alle mogelijke middelen zoals bijvoorbeeld irrigatiebekkens en -kanalen om landbouwgewassen zo snel en efficiënt mogelijk te doen groeien als mogelijk was en de oogsten zoveel mogelijk te optimaliseren.

Op iedere boerderij waren tientallen slaven aan het werk. De eigenaars-beheerders van deze villa’s werden door hun landbouwactiviteiten (de afname van hun producten was verzekerd door de nabijheid van Rome) zo rijk dat hun boerderijen vanaf de tweede eeuw de allures kregen van enorme villa’s. Tussen de tweede en de derde eeuw werden dergelijke woningen zelfs voorzien van privéthermen.

De heuvel waar de nu ontdekte villa zich situeert, was één van de meest vruchtbare en strategische plekken, in de oudheid al beroemd om de intensieve tarweteelt en de zeer kwalitatieve olijfgaarden. Deze laatste kenmerken vandaag nog steeds het voormalige Sabijnse landschap en leveren ook nu nog steeds uitstekende en zeer lekkere olijfolie.

De opgravingen en het onderzoek van de villa zijn voltooid, maar aan het bestuderen van de ontdekte materialen en archeologische vondsten zal nog heel wat tijd worden besteed. De villa is voorlopig overdekt met een speciale beschermingslaag tegen weersinvloeden. Of er nog een nieuwe studie komt en of de plek in de toekomst kan worden opengesteld voor het publiek is nog niet duidelijk.

Sinds mei 2018 werkt aannemer Areti in het gebied in opdracht van energiegroep ACEA aan een nieuwe 150 kV-stroomlijn. Het gaat om de vervanging van de huidige elektriciteitslijn van 16 km door een nieuwe bovenleiding met een totale lengte van 8 km. De werkzaamheden zijn zopas afgerond.

Het natuurreservaat Marcigliana ligt ten noordoosten van de hoofdstad, buiten de Grande Raccordo Anulare (GRA) of de ring rond Rome. Het gebied strekt zich uit over een groep heuvels direct ten oosten van de Tiber en wordt in het westen begrensd door de snelweg Rome-Firenze en de Via Salaria, in het noorden door de gemeentegrenzen Monterotondo, Fonte Nuova en Guidonia, ten oosten van de Via Nomentana en ten zuiden van de Grande Raccordo Anulare.

Het echte hart van het park is echter het heuvelachtige gebied dat in het westen wordt begrensd door de vlakte, in het zuiden door de Fosso della Bufalotta en in het noorden door de Rio del Casale, die ook de grens van de stad Rome markeert.

Het vele eeuwen oude agrarische karakter van de omgeving bleef op haast magische wijze onveranderd. Het park van Marcigliana is een typisch voorbeeld van het landschap dat bekend staat als de Campagna Romana met enorme weidelandschappen, karakteristieke diepe insnijdingen bestaande uit steile hellingen en grenzend aan smalle en platte dalbodems en kleine valleien gekruist door beekjes, sloten en kleine watervalletjes. Het gebied heeft doorheen de eeuwen talrijke kunstenaars maar ook vele gewone Romereizigers betoverd.

marcigliana

Het natuurreservaat is openbaar toegankelijk langs de Via di Tor Giovanni 301, waar ook de parkwachter woont. De plek is met enig kunst- en vliegwerk ook bereikbaar met het openbaar vervoer .

Er zijn talrijke andere toegangen tot het park, onder meer aan de Via Nomentana/Via della Cesarina, de Via Salaria/Via della Marcigliana, de Via Salaria/Via di Vallericca, de Via della Marcigliana/Via della Bufalotta en de Via di Settebagni.

De meeste geven echter toegang tot privébezit. Wie daar wil wandelen moet aan de eigenaar op een beleefde en correcte toegang tot de parkzone vragen. Wandelaars worden verondersteld zich ‘correct en met respect voor het milieu te gedragen’. Geen enkele vorm van beschadiging van het domein wordt getolereerd.

Het spreekt vanzelf dat je niet op akkers of doorheen landbouwgewassen moet wandelen. Op het achterlaten van vuilnis, plantjes plukken of (zelfs ongewild) iets beschadigen staan strenge boetes.

Hier kan je een filmpje over het Marciglianapark bekijken of downloaden

(en laat je niet afschrikken door de eerste 30 seconden van het filmpje!)

www.marciglianainrete.it

http://romanatura.roma.it/i-parchi/r-n-marcigliana/

http://www.parks.it/riserva.marcigliana/

Eén reactie to “Villa uit de derde eeuw v. Chr. ontdekt in natuurpark Marcigliana in Rome”

  1. Pros Vandebroek Says:

    Enkele jaren geleden wandelden we (op een trektocht van Rieti naar Rome) doorheen dit prachtige park. In nabijheid van enkele boerderijen best oppassen voor loslopende honden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.