Romeinen waren uitstekend georganiseerde houthandelaars

De enorme bouw- en graafwerken die gepaard gaan met de aanleg van de geplaagde Metrolijn C in Rome leverden zoals bekend al een enorme hoeveelheid archeologische vondsten op. Die worden momenteel systematisch onderzocht en gedocumenteerd. Dat is een gigantisch karwei dat nog wel enkele jaren zal aanslepen. Recent haalde een interessante vaststelling het nieuws.

Onder de Via Sannio, niet ver van de San Giovanni in Laterano, werd een houten structuur uit de eerste eeuw ontdekt die destijds werd gelegd als fundering van de portico van een luxueuze villa.

Het blijkt nu dat dit hout afkomstig is uit het noordoosten van het huidige Frankrijk, ruim 800 km van Rome, en via het water werd getransporteerd over een afstand van 1.700 km. De ontdekking werpt een geheel nieuw licht op de houthandel en de houtindustrie van de Romeinen.

De sensationele bevindingen, gebaseerd op dendrochronologie of de datering van boomringen, onthulden dat de 24 eikenhouten planken van ruim 3,5 m lengte die onder de Via Sannio werden ontdekt dateren uit ongeveer 40 na Chr. De bomen zijn gekapt tijdens het bewind van keizer Caligula. Tot zover niet heel bijzonder.

De planken zijn echter afkomstig van bomen uit het Juragebergte en het Boven-Rijndal van Noordoost-Frankrijk. Het hout is vervolgens waarschijnlijk via de Saône en vervolgens vanuit Lyon via de Rhône naar de zee en daarna over de Tiber naar Rome getransporteerd.

viasannio
Door de natte modder is het hout doorheen de eeuwen heen uitzonderlijk goed bewaard gebleven. We weten al dat de Romeinen allerlei materialen, gebruiksvoorwerpen en levensmiddelen uit het hele Rijk naar Rome brachten, maar het is de eerste keer dat duidelijk wordt hoe ingenieus en grootschalig het houttransport richting Rome verliep. Dat moet voor die tijd een ongelooflijke organisatie geweest zijn, een karwei dat alleen de Romeinen voor elkaar kregen.

Uit studies met de vezelmicroscoop werd onmiddellijk duidelijk dat het goed bewaarde hout uit de Via Sannio eikenhout was. De oorsprong bleef een hele tijd onduidelijk totdat de groeiringen werden vergeleken met eiken die in de eerste eeuw na Christus tussen het Jura-massief en het Boven-Rijndal werden gekweekt.

De planken in Rome waren waarschijnlijk afkomstig uit één grote levering uit de Jura. Ze werden al vlak na het kappen gezaagd en begonnen toen pas aan hun lange reis naar Rome. De dendrochronologen vermoeden zelfs dat sommige planken uit dezelfde boom afkomstig zijn. Sommige eiken moeten ruim 250 jaar oud zijn geweest, zo blijkt uit de jaarringen.

Een belangrijke vraag voor ons begrip van de Romeinse geschiedenis is hoe de economie van het Rijk was gestructureerd en hoe de handel op lange afstand binnen en tussen de vele provincies van het keizerrijk was georganiseerd.

Tot nog toe was het niet met zekerheid geweten waar de Romeinen de enorme hoeveelheden hout vandaan haalden die ze nodig hadden, alleen al voor de bouw van de vele huizen in Rome. Het vermoeden bestond wel dat dit afkomstig was uit de grote bosgebieden ten noorden van de Alpen en vervolgens naar het dun beboste mediterrane gebied in het zuiden werd getransporteerd.

De nieuwe studie reconstrueert de administratieve en logistieke inspanningen die nodig waren om hoogwaardig bouwhout van Midden-Europa naar Rome te transporteren en levert ook het bewijs voor een geavanceerd handelsnetwerk. Het stevige eikenhout moet in Rome behoorlijk wat waard geweest zijn en het gebruik ervan was ongetwijfeld voorbehouden aan rijke burgers.

De bevindingen van de wetenschappers werden recent gepubliceerd in het tijdschrift Plos One en is veel meer dan een nieuwsgierig onderzoek naar de oorsprong van sommige stukken hout.

De studie toont vooral aan dat de Romeinen beschikten over een buitengewone logistieke en transportcapaciteit (wat we dus eigenlijk al wisten) maar dat die niet alleen werd gebruikt om bijvoorbeeld wilde dieren naar het Colosseum te halen of om kostbare marmersoorten, ebbenhout of cederhout voor de keizerlijke tempels en villa’s naar Rome te brengen. Ook gewoon bouwmateriaal, waaronder vooral hout, kwam van ver buiten Rome naar de stad.

Hoe dat precies in zijn werk ging lees je morgen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.