Archive for april, 2020

Rome annuleert verkiezing mooiste roos

30 april 2020

De befaamde rozentuin van Rome die traditioneel op 21 april, de verjaardag van Rome, de poorten tijdelijk opent voor het publiek, blijft dit jaar gesloten tot 16 mei. Na die datum blijft de tuin in principe open tot 14 juni. De rozentuin is dan toegankelijk van dinsdag tot en met zondag van 8.30 uur tot 19.30 uur.

Het sluiten van de rozentuin is in deze virustijden niet echt een verrassing, maar ook de bekende rozenwedstrijd, de Premio Roma per le Nuove Varietà di Rose, waarbij ieder jaar de mooiste nieuwe rozenvariëteit wordt gekozen, is geannuleerd.  tot 14 juni open zijn voor het publiek,

In de Romeinse rozentuin bevinden zich bijna 1.200 verschillende rozen, waaronder vele unieke exemplaren. Die zullen dit jaar bloeien en weer verwelken in alle eenzaamheid. 

rosetocommunale(2)

De Premio Roma is een prestigieuze internationale wedstrijd voor de mooiste roos die al sinds 1933 wordt georganiseerd. Het jaarlijkse evenement werd enkel onderbroken door de Tweede Wereldoorlog en de gebeurtenissen in de nasleep daarvan, in de periode tussen 1940 en 1951.

Bloementelers uit de hele wereld nemen deel aan de wedstrijd. Het het op één na oudste rozenconcours ter wereld. Alleen in Parijs wordt al sinds 1907 een soortgelijke wedstrijd georganiseerd.

Omdat de rozentuin toch al moest dichtblijven omwille van de viruscrisis, werd beslist om de wedstrijd dit jaar eveneens te annuleren. Normaal vindt die plaats op de derde zaterdag van mei.

Afhankelijk van hoe de gezondheidsactualiteit er de komende maanden zal uitzien, is het mogelijk dat de verkiezing alsnog in oktober wordt gehouden, een periode dat de rozen opnieuw bloeien.  Het evenement lokt ieder jaar duizenden bloemenliefhebbers.

De deelnemende nieuwe rozen worden twee jaar vóór de wedstrijd bezorgd in Rome. De talrijke concurrerende nieuwe variëteiten uit de hele wereld worden vervolgens aangeplant en verzorgd door het technische personeel van de Roseto Communale.

rosetocommunale(2)

In het jaar dat de wedstrijd plaatsvindt arriveren verschillende gespecialiseerde juryteams die gedurende verschillende tijdstippen de diverse technische aspecten van de bloem onderzoeken. Er wordt zelfs nagegaan of de plant resistent is tegen ziektes, in hoeverre ze in het najaar herbloeit, enz.

Elke roos krijgt een technische score. De week vóór de wedstrijd volgt uiteindelijk ook een visueel onderzoek dat alleen rekening houdt met de esthetische aspecten van de bloem. De roos die het beste scoort op zowel de technische aspecten als op schoonheid, wordt de winnaar.

Die manier van werken heeft ervoor gezorgd dat de Roseto Communale in de loop der jaren een heleboel buitengewone, zeldzame en zelfs unieke bloemen kon verzamelen. Verspreid over een gebied van ongeveer 1 hectare, vind je hier zowat 1.150 verschillende rozenvariëteiten, afkomstig uit zowat alle delen van de wereld, zelfs uit China en Mongolië. De ene bloem is al zeldzamer dan de andere. Het geheel is onderverdeeld in drie grote groepen: botanische, oude en moderne rozen.

In normale tijden is de toegang gratis (de rozentuin blijft doorgaans tot half juni open) en er zijn op regelmatige tijdstippen zelfs gratis rondleidingen, zowel voor individuelen als voor groepen. Op de gratis toegang na, is dit omwille van de virusperikelen allemaal geannuleerd. De tuin bevindt zich op de Aventijnse heuvel, de ingang bevindt zich aan de Via di Valle Murcia 6/7.

rosetocommunale(1)

De geschiedenis van deze rozentuin gaat terug tot het Romeinse keizerrijk. Tacitus beschrijft de Ludi Florales, een festival dat vermoedelijk omstreeks 240 voor Christus werd ingesteld ter ere van de godin Flora, ter bescherming van de bloesem.

De viering, die aanvankelijk een andere naam droeg, werd grondig hervormd en in ere hersteld toen Rome – toevallig nadat het bloemenfeest eens een keer niet werd gevierd – getroffen werd door een reeks forse hagel- en onweersbuien, waardoor een groot deel van de bloesems vernietigd werd.

De viering ter ere van Flora leefde nadien helemaal op. Het werd een echt volksfeest, compleet met naaktdanseressen, theatervoorstellingen, en nogal wat losbandigheden waar ook prostituees zich konden uitleven.

Om die reden werd ‘Flora’ in het oude Rome een gemeenschappelijke naam om een prostituee te omschrijven, een gewoonte die werd aangehouden tot in de middeleeuwen. Het feest werd meestal voortgezet in het Circus Maximus, waar dieren werden vrijgelaten en bonen verstrooid om de vruchtbaarheid te verzekeren.

In 1645, toen de Romeinse tempel van Flora al lang verdwenen was en zich op deze plaats nog enkel boomgaarden en enkele wijngaarden uitstrekten, werd op de plek van de huidige Rozentuin de Joodse Begraafplaats uitgebouwd.

In 1934 vaardigde de stad Rome echter een decreet uit dat de Joodse gemeenschap verbood op deze plek nog langer te begraven. Het gebied werd omgevormd tot een openbare groene ruimte. De oude Joodse begraafplaats werd overgebracht naar een afzonderlijk deel van het grote Romeinse kerkhof op Campo Verano.

De vroegere ruimte lag er daarna een beetje verlaten bij tot de Joodse gemeenschap in 1950 een akkoord bereikte met de initiatiefnemers van de Roseto Communale, om op hun voormalige begraafplaats een rozentuin in te richten. Vóór de ingang van de tuin werd een ster geplaatst om de bezoekers ook vandaag nog te herinneren aan de sacrale historiek van het gebied.

Als dank voor het gebruik van de grond werden de diverse wandelpaden in de rozentuin bovendien aangelegd in de vorm van een menora, de typische zevenarmige joodse kandelaar, het oude symbool voor het Hebreeuwse volk en een van de oudste symbolen voor het jodendom in het algemeen.

De menora symboliseert het brandende braambos dat Mozes zag op de berg Sinaï. Als je in de tuin wandelt kan je de typische vorm perfect waarnemen vanaf de hoogste top van de centrale trap.

rosetocommunale(1)

De geschiedenis van de Roseto Communale zelf begon in 1932, toen een Rozentuin opende op de Colle Oppio, een initiatief van Mary Gailey Senni, een Amerikaanse die was gehuwd met een Italiaanse graaf en als natuurliefhebster een bijzondere passie voor rozen had.

Ze slaagde erin haar droom waar te maken met de creatie van een naar verluidt prachtige rozentuin, de Colle Oppio Roseto , die tijdens de Tweede Wereldoorlog echter helemaal werd vernietigd.

Daarom zou het duren tot 1950 vooraleer de Romeinse rozentuin weer helemaal in ere werd hersteld, ditmaal dus op de nieuwe locatie op de Aventijnse heuvel. Het huidige gebied wordt in twee gedeeld door de Via di Valle Murcia.

De eerste sector belicht de geschiedenis van de roos, in de tweede sector vind je de recente rozen, die na een verblijf van twee jaar in de Roseto Communale mogen deelnemen aan de Premio Roma.

Roseto Communale
Via di Valle Murcia 6/7
Dit voorjaar uitzonderlijk niet toegankelijk

Vernieuwing lidmaatschap S.P.Q.R. – 2020-2021 – is volop aan de gang

29 april 2020

Zodra de officiële feestdag van Rome, 21 april, voorbij is, betekent dit ook dat de vernieuwing voor het jaarlijkse officiële lidmaatschap van onze Romevereniging S.P.Q.R. volop aan de gang is.

Wees gerust: de pagina’s die je nu bezoekt blijven gratis toegankelijk voor iedereen, zowel niet-leden als clubleden. Deze laatsten krijgen de informatie doorgaans enkel sneller en met foto’s en beeldmateriaal. Sommige berichten blijven exclusief voorbehouden aan onze leden en krijg je hier nooit te zien.

Een heleboel trouwe clubleden hebben hun nieuwe lidmaatschap – dat loopt tot 21 april 2021 – inmiddels reeds in orde gebracht of werden vrij recent (sinds 1 december) lid. Indien jij bij die groep hoort, is dit bericht dus NIET voor jou bestemd.

EVEN NAGAAN OF JE AL LID BENT ?

Ben je helemaal niet vermeld, ben je momenteel geen lid van S.P.Q.R.

De ledenbijdrage blijft ook ditmaal, na achttien jaar, nog steeds behouden op slechts 25 euro .

Je kan dit bedrag gewoon overschrijven op rekening nr. IBAN BE 91 6528 4463 6676 van S.P.Q.R. in B-3000 Leuven (België). Om internationale Europese betalingen te verrichten heb je waarschijnlijk ook deze BIC-code nodig: BBRUBEBB.

Wie nog geen deel uitmaakt van S.P.Q.R. maar zich als nieuw clublid wil aansluiten, kan eveneens gebruik maken van bovenvermeld rekeningnummer. Nieuwe leden verzoeken we wel om even dit formuliertje in te vullen.

Als lid van S.P.Q.R.
ontvang je elke werkdag
onze geïllustreerde nieuwsbrief.

Verschillende sympathisanten van S.P.Q.R. hebben spontaan een hoger bedrag overgeschreven als betaling voor hun lidmaatschap. Dat hoeft uiteraard niet, maar we zijn hen daar wel heel dankbaar voor. De ledenbijdragen vormen immers onze enige bron van inkomsten.

Deze worden integraal besteed aan de organisatie van onze activiteiten, de aanschaf van promotiemateriaal en de technische uitbouw en werking van onze websites www.spqr.be en www.romenieuws.be. Binnenkort zijn nieuwe digitale initiatieven op komst. S.P.Q.R. blijft een niet-commerciële en onafhankelijke vereniging en vraagt aan geen enkele instantie subsidies.

Wij probeerden het voorbije werkjaar heel wat leuke en gevarieerde activiteiten te organiseren (al vielen ze dit voorjaar helaas in het viruswater!) en, gezien jullie enthousiaste deelname, reacties en de vele vragen over allerlei zaken in Rome die we vrijwel dagelijks binnenkrijgen, hebben we hopelijk voldoende krediet om samen met jullie allen nog vele jaren voort te doen.

We hopen jullie het volgende werkjaar dus nog talrijker en minstens even enthousiast te mogen ontmoeten in onze Rome- en Italiëgroep die nog elk jaar groeit. Daar zijn we erg blij om!

Alvast graag tot binnenkort in virusvrije tijden, in Rome, of elders.

Het clubbestuur van S.P.Q.R.

lidkaartjes

De lidmaatschapskaart van S.P.Q.R. (zie hierboven enkele voorbeelden van de voorbije jaren) heeft ook dit jaar het formaat en uitzicht van een klassieke bankkaart en is vervaardigd uit hetzelfde materiaal. Het kaartje is persoonlijk en pas geldig nadat je naam is ingevuld op de beschrijfbare witte strook.

Het is ook dit jaar weer een uniek hebbeding waarop heel wat mensen jaloers zullen zijn en waarmee je aan al je vrienden en vriendinnen kan tonen een ware Romeliefhebber (m/v) te zijn!

Door de grote vertragingen en de achterstand waarmee de Belgische postdienst momenteel als gevolg van de virusperikelen kampt, zal de verzending van je ledenkaartje dit jaar op een later tijdstip gebeuren.

Grootmeester Orde van Malta overleden in Rome

29 april 2020

De grootmeester van de Orde van Malta is woensdag in Rome overleden. Giacomo Dalla Torre del Tempio di Sanguinetto (75) was al geruime tijd ongeneeslijk ziek, meldde de rooms-katholieke ridderorde. De leider van de kleinste soevereine staat ter wereld heeft zijn residentie aan de Via dei Condotti 68, in het hoofdhuis van de Orde der Maltezer Ridders.

De Orde van Malta kan inderdaad worden beschouwd als een onafhankelijke derde staat in Italië, maar heeft geen grondgebied. Behalve  de Italiaanse president en de paus in Vaticaanstad, wordt ook de vorst-grootmeester van de Soevereine Militaire Orde van Malta in katholieke landen beschouwd als een staatshoofd.

In het internationale diplomatieke verkeer heeft de grootmeester van de Orde van Malta de rang van prins, net als bijvoorbeeld prins Albert van Monaco en de vorst van Liechtenstein. 107 landen onderhouden officiële diplomatieke betrekkingen met de Orde van Malta.

Tot vandaag heeft de Orde nog steeds een aparte status onder internationaal recht en beschikt ze over de privileges van een onafhankelijke nationale staat, met onder meer het recht om munten te slaan, postzegels te drukken, autokentekens uit te geven en paspoorten te verstrekken aan zijn diplomaten en andere begunstigde lieden.

Net als bijvoorbeeld organisaties zoals Opus Dei is de Orde van Malta ontheven van de jurisdictie van plaatselijke bisschoppen, omdat zij officieel, na zoveel eeuwen, nog steeds rechtstreeks onder het gezag van de paus valt. In de praktijk betekent dit dat de Orde vrijwel autonoom werkt.

De Orde doet aan liefdadigheidswerk in 120 landen en heeft wereldwijd ongeveer 13.500 mannelijke en vrouwelijke leden en ongeveer 120.000 medewerkers. Die houden zich vooral bezig met ontwikkelingshulp en schieten doorgaans snel in actie voor humanitaire hulp na rampen.

Door haar snelle optreden verwierf de Orde van Malta op dit vlak een grote faam. Dankzij haar diplomatieke status kan de Orde er bovendien voor zorgen dat noodhulp in de soms afgelegen gebieden daadwerkelijk terecht komt waar die echt nodig is.

De Italiaanse edelman Giacomo Dalla Torre del Tempio di Sanguinetto werd in mei 2018 verkozen tot grootmeester van de Orde, die in 1048 door kruisvaarders in Jeruzalem werd opgericht. Hij was de tachtigste grootmeester die de bijbehorende eed aflegde.

Dalla Torre werd op 9 december 1944 geboren in Rome. Hij werd in 1985 lid van de Soevereine Orde van Malta en legde in 1993 zijn geloften af. Hij was hoogleraar letterkunde en kunstgeschiedenis aan de Pontificia Università Urbaniana in Rome. Sinds 1994 bekleedde hij verschillende leidinggevende functies in de orde.

Tot de verkiezing van een nieuwe grootmeester plaatsvindt zal de functie voorlopig worden waargenomen door de Portugees Ruy Gonçalo do Valle Peixoto de Villas Boas. De grootmeesters van de Orde van Malta worden in principe verkozen voor het leven.

Aan de verkiezing van Dalla Torre twee jaar geleden ging een machtsstrijd tussen de Orde en het Vaticaan vooraf. Die ontstond na het ontslag van de Duitse grootkanselier Albrecht von Boeselager. Een affaire rond het uitdelen van condooms in Myanmar werd hem fataal.

De eerdere Britse grootmeester Matthew Festing verzette zich tegen een Vaticaans onderzoek naar de gang van zaken rond het ontslag en moest uiteindelijk op bevel van paus Franciscus opstappen. Dalla Torre werd daarna verkozen om de Orde in rustiger vaarwater te brengen. De paus gaf hem de opdracht opdracht om de Orde ingrijpend te hervormen en de eenheid tussen de verschillende afdelingen te versterken.

De hospitaalridders ontstonden in het begin van de elfde eeuw om zorg te verlenen aan zieken, armen of gewonde pelgrims die op bedevaart trokken naar het Heilige Land. Na de verovering van Jeruzalem in 1099 tijdens de Eerste Kruistocht werd de Ordo Fratrum Hospitalis Sancti Ioannis Hierosolymitani (Soevereine Militaire Hospitaalorde van Sint-Jan van Jeruzalem), een militair georganiseerde religieuze orde onder eigen pauselijk charter, belast met de zorg en de verdediging van het Heilige Land. In haar ziekenhuis in Jeruzalem konden tot 2.000 patiënten opgevangen worden, ongeacht hun levensovertuiging. De hospitaalridders beheerden er ook een weeshuis.

Palatijn is paradijs voor wilde dieren

29 april 2020

Nu alle toeristen al een hele tijd uit Rome verdwenen zijn en de inwoners nauwelijks mogen buitenkomen, ligt de stad er zoals bekend vrijwel verlaten bij. Het wegblijven van mensen in de straten van Rome, zorgde de voorbije weken voor een opmerkelijk neveneffect: de natuur rukt opnieuw op in de stad.

Dat is niet alleen merkbaar aan het vele onkruid en ander groen dat zich nu reeds manifesteert tussen de kasseien van de niet langer door tienduizenden mensen platgetreden pleinen, maar vooral door de komst van een heleboel dieren die hun verborgen bestaan opgeven en zich vertonen op plekken waar ze al jaren niet meer te zien waren.

Voor alle duidelijkheid: de meeste dieren zijn niet nieuw in de stad, ze zijn er altijd al geweest. Alleen bleven ze door de permanente aanwezigheid van mensen vrijwel altijd veilig in hun schuilplaats. Dat begint nu te veranderen. De jongste weken duiken steeds frequenter allerlei dieren op waarvan je het bestaan in een stad zoals Rome niet zou vermoeden.

Het begon allemaal heel rustig, met de komst van enkele wilde eenden die neerstreken aan de Barcaccia-fontein aan de voet van de Spaanse Trappen. Dat was zo opmerkelijk dat foto’s van die beestjes in Italië zelfs de nationale media haalden.

Maar al gauw zouden ook in en rond een heleboel andere fonteinen in de historische binnenstad nog meer eenden arriveren. Ondertussen vind je in zowat heel Rome, van het Forum Romanum tot aan en in vrijwel elke fontein of waterpartij, wel een familie eenden die zich in alle rust kunnen vermaken. Ze worden immers door niemand gestoord.

Op verschillende plaatsen in de stad wordt ook een toename van het aantal trekvogels en roofvogels gemeld. Ook de duizenden meeuwen in Rome, die al jaren een plaag vormen in de binnenstad, vinden geen restjes voedsel meer omdat de eetgelegenheden dicht zijn en de toeristen verdwenen. Als maaltijd vangen de meeuwen nu andere vogels zoals duiven, maar ze verschalken ook ratten en beginnen zelfs hun natuurlijke instinct weer te ontwikkelen door te jagen op vissen in de Tiber.

Een erg populaire pleisterplaats voor verschillende waterdieren en vogels is de omgeving van het laghetto dell’Eur, officieel het Parco Centrale del Lago, een kunstmatig aangelegd meer in het zuiden van de stad. De beestjes hebben er altijd al graag vertoefd, maar nu zijn er opvallend meer.

Het Parco Centrale del Lago is één van de groene plekken die heel erg worden gewaardeerd door de Romeinen die er graag hun zondag doorbrengen om er te wandelen, te fietsen, te rolschaatsen, een boek te lezen of gewoon wat met de kinderen te spelen en te genieten van de omgeving.

Voor vele Romeinen is het extra pijnlijk dat ze momenteel moeten binnenblijven, want net in deze periode zijn de tuin en de directe omgeving van het laghetto extra de moeite waard om er een kijkje te nemen of er wat te wandelen.

Het is immers de tijd dat de befaamde sakura of bloesems in bloei staan op de Japanse kersenbomen waarvan hier heel wat exemplaren te vinden zijn. Het is een fraai, onvergetelijk geurig en mooi moment voor wie de Japanse sakura al eens heeft gezien en meegemaakt.

Het EUR-meer is één van de weinige plekken in Rome waar je de bloei van de sakura in volle glorie kan bewonderen. De bomen die hier staan werden in 1959 door de Japanse regering geschonken aan Rome als teken van viendschap met Italië.

De tuin zelf werd in 1961 ontworpen door architect Raffaele De Vico. Het laghetto met het park is te bereiken vanaf de ringweg langs de Via di Cristoforo Colombo, of je kiest voor de vlakbijgelegen metrohalte EUR Palasport (lijn B).

De komst van de kersenbloesems is een afspraak die de meeste Romeinen en met hen vele toeristen nooit missen. Maar door de virusperikelen verloopt de snelle en prachtige bloei van de sakura dit jaar in alle eenzaamheid, zonder menselijke getuigen.

Dat is jammer, want dankzij de typische roz e en witte tinten van de vele bloesems en de onmiskenbare gratie van de Japanse kersenbomen, groeit een wandeling in de omgeving van het laghetto tijdens deze periode uit tot een haast magisch gebeuren. Om dit nog eens mee te maken zullen we dus opnieuw een jaartje moeten wachten.

Het Romeinse dierenrijk komt deze dagen echter pas echt tot leven op de Palatijnse heuvel. Dit is een behoorlijk groot groengebied, maar met de vele toeristen die er in normale tijden dagelijks rondzwerven blijft de plaatselijke fauna doorgaans op verre en veilige afstand.

Dat is nu wel even anders. Fazanten, groene parkieten, konijnen, egels, vossen, stekelvarkens, spechten, … hebben hun schuilplaatsen en holen verlaten en de heuvel ingepalmd. De grootste concentratie dieren bevindt zich op de zuidelijke hellingen, momenteel is dit gebied een paradijs voor talrijke dieren die je niet meteen in hartje Rome zou verwachten.

Volgens Gabriella Strano, die als landschapsarchitecte op de Palatijnse heuvel werkt, zijn de wilde dieren het hele jaar aanwezig, maar blijven ze zoals verteld meestal onzichtbaar. Ze verstoppen zich uit vrees voor de altijd aanwezige bezoekers.

Op de archeologische site worden overigens geen pesticiden of herbiciden gebruikt, waardoor hier zowel voor de fauna als flora een beschermde omgeving is ontstaan. Alleen al op de Palatijn bevinden zich 1.266 bomen, waaronder 180 eeuwenoude exemplaren met een grote landschapswaarde. Ondanks de huidige sluiting van het archeologische park gaan de verzorging en het onderhoud van het groen gewoon door.

De beschermde groene omgeving van de heuvel biedt sinds enige tijd ook plaats aan een grote kolonie bijen die in de nabije toekomst zullen worden ingezet voor honingproductie. Dat is een nieuw project dat binnenkort nog wordt uitgebreid met nieuwe bijenzwermen. De bijenkasten zijn al geplaatst.

In enkele buitenwijken van Rome wordt ook een toename van het aantal everzwijnen gesignaleerd. Die zwerven brutaal rond in de straten en tussen de huizen, op zoek naar voedsel. Hier worden de dieren echter vaak gelokt door achtergelaten of niet opgehaald vuilnis. Dat gebeurt al langer, maar de jongste weken worden steeds meer everzwijnen waargenomen en dat heeft vermoedelijk meer te maken met het vuilnisbeleid dan met de actuele lockdown.

Er werd in een Romeinse buitenwijk ook al een loslopend hert gemeld en volgens onbevestigde berichten is zelfs al een wolf gezien. Al kan dat natuurlijk evengoed een grote hond geweest zijn.

Tijdschrift Forma Urbis brengt speciaal nummer over Ostia Antica

28 april 2020

Het nieuwe monografische nummer van het maandelijkse tijdschrift Forma Urbis, een redactioneel project van de Stichting Dià Cultura, is ditmaal gewijd aan de oude Romeinse haven van Ostia. Het werd gepubliceerd in samenwerking met het Parco archeologico di Ostia Antica en de Academia Belgica.

De publicatie Ostia Antica. Storia e archeologia alle porte di Roma richt zich voornamelijk op de geschiedenis van de opgravingen en restauraties van de archeologische site van Ostia en bijgevolg ook op de huidige problematiek inzake monumentenzorg en de toekomstige uitdagingen op dit gebied.

ostiacover

Ostia, zonder twijfel één van de grootste archeologische parken van Italië, fungeerde eeuwenlang als poort naar en de haven van Rome. Sinds het begin van de negentiende eeuw gebeuren er archeologische opgravingen.

Nochtans is het pas vanaf de risorgimento, de periode van de eenmaking van Italië, en de integratie van Rome in het koninkrijk Italië, dat men van start zou gaan met de eerste
restauraties en het ‘herstel’ van de site.

Sindsdien heeft de site meerdere ingrepen gekend. Ze zijn het resultaat van ‘museografische’ keuzes die mee evolueerden met hun tijd en tot vandaag het
archeologische landschap vormen van deze plek.

Het idee voor dit speciale nummer ontstond na de studienamiddag ‘Dalla città romana al parco archeologico: Ostia Antica e le sistemazioni moderne’, die op 27 mei 2019 werd georganiseerd door de Academia Belgica op initiatief van Grégory Mainet (ULiège), toenmalig beursstudent van de Academia Belgica.

Je kan het nummer van de Fondazione Dià Cultura hier downloaden.
(PDF-formaat, enkel in het Italiaans)

Rome probeert metroreizigers in veilige banen te leiden

27 april 2020

Nu premier Giuseppe Conte na afloop van de jongste ministerraad officieel aangekondigd heeft dat de strenge quarantaine-maatregelen in Italië vanaf maandag 4 mei enigszins en zeer geleidelijk worden versoepeld, zal in principe ook het gebruik van het openbaar vervoer in Rome weer toenemen.

Recent kon je al lezen hoe de vervoersmaatschappij ATAC zich daarop probeert voor te bereiden. De voorbije dagen gebeurden ook in twee Romeinse metrostations, Termini en San Giovanni, tests om om na te gaan hoe men de metroreizigers in veilige banen kan leiden. Die verliepen niet zoals verwacht.

virusfoto(13)

De bedoeling is dat reizigers ook in de metrostations en in de treinstellen zelf altijd en overal afstand houden van elkaar. Maar hoe doe je dat in al die drukte, aan de metrohaltes en in de voertuigen zelf?

Rome heeft vrijdagvoormiddag een eerste stresstest uitgevoerd tussen San Giovanni en Termini om na te gaan hoe dergelijke ritten vanaf begin volgende maand kunnen verlopen.

Beide stations zijn niet toevallig gekozen. Niet alleen behoren ze tot de drukste van de stad, het zijn ook allebei knooppuntstations. San Giovanni ligt op de nieuwe C-lijn en maakt de verbinding met metrolijn A. In Termini kan je vanaf lijn A vlot overstappen naar metrolijn B.

Vanuit deze twee teststations ligt dus het hele Romeinse metronet binnen het bereik van de reiziger. In principe volstaat één, maximum twee keer, overstappen om op elke gewenste bestemming te geraken.

metrokaartje

De testritten die zopas plaatsvonden tussen San Giovanni en Termini maken duidelijk dat dit de komende weken of zelfs maanden heel wat moeilijker wordt. De ondergrondse voetgangers- en tunnelverbindingen tussen de verschillende lijnen zullen worden gesloten. Dat is nodig om de veiligheidsafstand te respecteren.

Om van de ene lijn naar de andere over te stappen zullen de reizigers dat niet langer kunnen doen zoals het gebruikelijk is, namelijk via de gangen en de aanpalende perrons. Ze moeten de roltrap op, het station verlaten en er dan langs een andere ingang weer naar binnen.

De meeste metrostations en zeker de grotere zoals Termini en San Giovanni, hebben meerdere in- en uitgangen. Daarvan blijven er dus slechts twee open: eentje om naar binnen te gaan, de andere om het station te verlaten.

Speciaal hiervoor aangesteld metropersoneel zal in de gaten houden dat de juiste toegangen worden gebruikt en dat in de gangen, de tunnels en op de perrons de nodige afstanden tussen de reizigers worden gerespecteerd en dat de wachtrijen ordentelijk blijven.

Metrogebruikers krijgen ook hulp van extra personeel en worden indien nodig begeleid in de stations zelf. Op de grond en op de perrons worden speciale borden en richtingaanwijzers geplaatst die de te volgen route moeten duidelijk maken. Zo wil men de reizigersstroom in de juiste banen leiden. Dat is tenminste de bedoeling.

Een zestigtal cirkels op de perrons duiden het exacte punt aan waar elke reiziger individueel moet blijven wachten tot de metro arriveert. Die cirkels zijn in vele gevallen echter slechts 70 cm van elkaar verwijderd. Je staat dus erg dicht (te dicht volgens de wetenschappers) naast je medereizigers.

Momenteel is het nog betrekkelijk rustig in de metrostations, maar dat kan de komende weken snel veranderen als het pendelverkeer toeneemt. De eerste tijd zullen alleen de inwoners gebruik maken van de metro, maar zodra de toeristen terugkeren naar Rome zitten de metrostellen, zeker in het drukke seizoen, vrijwel altijd overvol en raak je zelfs maar met moeite op de trein. Afstand bewaren tussen je medereizigers is dan gewoon onmogelijk.

Vaste gebruikers van het openbaar vervoer in Rome voorspellen nu al dat het volgende week een totale chaos zal worden op metro’s en bussen en dat reizigers op bepaalde momenten erg lang zullen moeten wachten vooraleer ze een plekje kunnen bemachtigen in het metrostel. Wie op een bepaald uur op zijn of haar werk moet zijn, vertrekt best een heel stuk vroeger dan gewoonlijk.

metroAmetroBmetroC

Toen de plannen het voorbije weekend in de praktijk werden uitgeprobeerd, bleek het allemaal niet zo vlot te verlopen. De tests maakten vooral duidelijk dat het niet zo gemakkelijk is om een stroom mensen in een beperkte omgeving zoals een metrostation in goede banen te stuwen.

Er wordt vooral veel tijd verloren met aanschuiven en tellingen, wat resulteerde in veel ongenoegen bij het publiek. Omdat de reizigers tijdens de testritten bij hun overstap het metrostation verplicht moesten verlaten, stond op straat al gauw een grote massa mensen bij elkaar. Die mochten maar met mondjesmaat (een dertigtal om de drie minuten) weer naar binnen om hun reis voort te zetten.

Aan de ingang van beide metrostations ontstonden flinke files en groepen met elkaar kruisende voetgangers, waarbij de aanbevolen afstandsregels regelmatig werden genegeerd. Dat belooft voor het moment dat het in en rond de metrostations opnieuw echt druk zal worden. Voor heel wat reizigers was het duidelijk dat de voorgestelde aanpak niet goed werkt.

Naast de bijzondere toegangsmaatregelen tot de stations, zullen in de metrostellen zelf aanzienlijk minder plaatsen mogen ingenomen worden. Als het binnenkort echt drukker wordt, dreigen de wagons echter snel overvol te geraken. Ook dat wil men absoluut vermijden, maar in de praktijk wordt dat een moeilijke oefening.

In een metrowagon is normaal plaats voor ongeveer 300 reizigers. Dat aantal zal met de helft worden teruggebracht. Op de stoeltjes worden stickers bevestigd die tonen waar je wel of niet mag gaan zitten. Extra personeel kijkt daar op toe.

Overigens zal dat ook in de bussen van ATAC gebeuren. Waar men vorige week in de bussen nog maximaal twintig mensen wilde toelaten, lijkt men sinds dit weekend geneigd om dat aantal lichtjes op te schroeven, misschien tot een dertigtal reizigers. Zeker is dat nog niet.

virusfoto(12)

Het stadsbestuur van Rome gaat er ook van uit dat de regering het gebruik van een aantal lichaamsbeschermingen zoals mondkapjes, textielmaskers en handschoenen (of een combinatie daarvan) algemeen zal verplichten voor wie wil gebruikmaken van metro, tram of bus.

Maar het personeel van ATAC heeft geen enkele bevoegdheid om het dragen van die dingen ook effectief te verplichten. Zelfs de lokale politie en de hulpdiensten mogen dat niet afdwingen van een reiziger. Dat moet eerst nog wettelijk worden geregeld met een extra decreet.

Al zijn er in dit verband twee scenario’s mogelijk: er wordt gekozen voor een gemiddelde oppervlakte van 4 m² per persoon (wat behoorlijk veel is) maar dan zonder de verplichting een mondkapje te dragen.

Ofwel moet iedereen die het openbaar vervoer gebruikt verplicht de nodige bescherming dragen. De laatste mogelijkheid zou wel toelaten meer reizigers aan boord te laten, waardoor de voorkeur vermoedelijk naar deze oplossing zal gaan.

De Italiaanse regering heeft dit weekend ook beslist om een officiële maximumprijs in te voeren voor mondkapjes, dit om te vermijden dat louche bedrijven en verkopers gaan woekeren met de prijzen.

Vermoedelijk worden aan de ingang van de stations ook thermische koortsscanners geplaatst waar iedere reiziger verplicht zal moeten passeren. Al zal dat niet in ieder station gebeuren, maar enkel op de grootste en drukste locaties.

Op een gemiddelde normale werkdag zijn in Rome ongeveer 1,2 miljoen mensen aan het werk in de meest uiteenlopende sectoren. Dat zijn er momenteel uiteraard veel minder omdat de meeste handelszaken en bedrijven gesloten zijn, maar ook omdat mensen zoveel mogelijk op afstand werken.

Dat telewerk vanuit de eigen woning zal de eerstkomende weken zeker nog niet worden afgebouwd. Wie niet moet pendelen of fysiek in een bedrijf nodig is, hoeft ook de metro of bus niet te nemen, redeneert het stadsbestuur.

De komende paar weken zal een aanzienlijk deel van het woon-werkverkeer in ieder geval worden veroorzaakt door winkel- en horecapersoneel. Al komen die natuurlijk lang niet allemaal met de bus of metro naar het stadscentrum. Voor velen blijft de Vespa een ideaal vervoermiddel. Het individuele gebruiksgemak ervan zal, zeker in deze virustijden, niet snel worden opgegeven.

Alitalia wordt in juni genationaliseerd

27 april 2020

Wereldwijd maakt de volledige luchtvaartsector op dit moment de grootste crisis ooit mee, maar voor de Italiaanse regering lijkt nu de tijd gekomen om de  noodlijdende luchtvaartmaatschappij Alitalia nog een keer te redden door ze vóór de zomer te nationaliseren. Ze zou daar minstens 3 miljard euro voor over hebben.

Over het opnieuw omvormen van Alitalia tot nationale luchtvaartmaatschappij circuleerden al langer geruchten, maar het nieuws werd nu officieel bevestigd. Alitalia is al sinds 2002 verlieslatend en werd in 2017 onder bescherming geplaatst. Vandaag is ze eigenlijk technisch failliet.

De luchtvaartmaatschappij kon de voorbije jaren overleven dankzij opeenvolgende overbruggingskredieten van de overheid. Drie jaar geleden begon een langdurige zoektocht naar een overnemer voor het bedrijf, maar die is niet gelukt.

De Italiaanse overheid zal binnenkort een nieuw bedrijf oprichten dat Alitalia in de loop van juni moet overnemen. Dat verklaarde minister van Economische Ontwikkeling Stefano Patuanelli in het parlement. De regering zou minstens 3 miljard euro in het luchtvaartbedrijf willen pompen. De politicus sluit niet uit dat er ontslagen vallen, al zal men proberen dat te vermijden.

Bij Alitalia werken 11.000 mensen. Meer dan de helft van hen worden binnenkort omwille van de viruscrisis tot eind oktober met verlof gestuurd. Door het stilvallen van het luchtverkeer is Alitalia op korte tijd nog dieper in de problemen geraakt.

Italië heft quarantaine-maatregelen zeer geleidelijk op

26 april 2020

Het nieuws was vorige week al gedeeltelijk uitgelekt, maar werd dit weekend officieel bevestigd na afloop van de jongste Italiaanse ministerraad: de strenge lockdownmaatregelen en de thuisquarantaine in Italië worden vanaf maandag 4 mei zeer geleidelijk opgeheven. Het kabinet werkte vandaag nog aan de details, waarna de plannen zondagavond werden gepresenteerd door premier Giuseppe Conte.

Grote en middelgrote fabrieken, de bouwindustrie en de scheepsbouw mogen vanaf 4 mei hun productie als eersten opstarten, zeker degenen die zich richten op de export. De lokale autoriteiten beslissen over de toestemming. Ook de groothandelszaken mogen dan starten. Ze moeten wel garanderen dat ze hun personeel tegen infectie kunnen beschermen.

Vanaf 4 mei mag ook eten worden afgehaald in restaurants, dit in afwachting tot deze effectief openen op 1 juni. Het thuis laten bezorgen van maaltijden was al toegestaan.

Vanaf 18 mei zijn dan de textielsector- en de mode-industrie aan de beurt. Detailhandelaars zoals kleding- en schoenenzaken en andere reguliere winkels mogen dan eindelijk heropenen, al zal dat gepaard gaan met strikte richtlijnen om de afstandsregels te handhaven. Ook musea, kunsttentoonstellingen, bibliotheken en culturele centra zullen vanaf dan opnieuw bezoekers kunnen verwelkomen.

Als laatste krijgen bars, ijsjeszaken, restaurants, kappers en schoonheidssalons toestemming om vanaf 1 juni te herstarten. Volgens een recente rondvraag werden kappers door de Italianen het meest gemist, maar pas ná de koffiebars. Het tasje koffie in de bar om de hoek blíjft voor Italianen erg belangrijk.

virusfoto(6)

Alle zaken die openen moeten verplicht een bepaalde veiligheidsafstand tussen hun klanten garanderen en zullen een hele reeks sanitaire maatregelen moeten treffen. Het kwistig gebruiken van handgel zal er daar slechts eentje van zijn. Het gebruik van air-conditioning is overal verboden omdat het virus zich zo gemakkelijker zou kunnen verspreiden.

Ook in restaurants zullen klanten vanaf 1 juni op minstens een meter afstand van elkaar moeten zitten. Een romantisch etentje gezellig tegenover of dicht bij elkaar zal voorlopig nog niet op het programma staan.

Alle klanten in winkels en restaurants zullen strikt de richtlijnen van de handelaar of uitbater moeten volgen. Echt aangenaam zal die winkelervaring of dat restaurantbezoek de eerstkomende tijd dus waarschijnlijk nog niet zijn.

virusfoto(14)

De Italianen zullen vanaf volgende week ook hun huizen opnieuw mogen verlaten wanneer ze willen en worden niet meer gedwongen om binnen te blijven als ze zich niet om een essentiële reden (zoals werk, ziekte, een noodgeval, …) moeten verplaatsen.

Het systeem van zelfcertificering blijft echter wel bestaan (je moet de politie bij een controle  een document kunnen tonen met je identiteitsgegevens,  je woonadres en je telefoonnummer, je status – inwoner, expat, … -, de reden van je verplaatsing en waarom je daar naartoe gaat), maar het zal wel iets ruimere mogelijkheden bieden, zoals de mogelijkheid om een tweede verblijf te bezoeken.

Buitensporten zijn vanaf volgende week weer mogelijk in de buurt van de eigen woning. Ook de parken, tuinen en villa’s gaan weer open, maar burgemeesters hebben wel de bevoegdheid om ze opnieuw te sluiten als dat nodig zou zijn.

Familiebezoek wordt mogelijk als die tenminste in de eigen regio woont. Het moet gaan om naaste familieleden zoals ouders, zussen, broers of grootouders. Een gewone gezinshereniging wordt nog niet toegestaan.

Ook reizen buiten de eigen regio mag alleen als dat nodig is voor het werk, bij een noodgeval of om medische redenen. Dat blijft zo tot minstens eind dit jaar. Bijeenkomsten van welke aard dan ook, privé of openbaar, blijven strikt verboden.

Vooral om ouderen te beschermen, wordt het gebruik van een mondmasker voorgeschreven, maar niet altijd verplicht. Mondkapjes moeten wel worden gedragen in alle gevallen waarin het niet mogelijk is om de veiligheidsafstand te bewaren, zoals bij het gebruik van het openbaar vervoer, in kapperszaken of tijdens medische bezoeken.

Bruiloften en kerkdiensten blijven voorlopig verboden, iets wat slecht onthaald wordt door de Italiaanse bisschoppen. Ze vinden het onbegrijpelijk dat de Italianen na de aangekondigde versoepeling niet naar de misviering  kunnen. De Italiaanse Bisschoppenconferentie liet premier Conte al weten dat de vrijheid van godsdienst wordt gecompromitteerd.

Bij begrafenissen mogen maximaal vijftien mensen aanwezig zijn. Dat moeten naaste familieleden zijn. Ook bij die gelegenheden, die het liefst buiten plaatsvinden, moet verplicht een mondkapje worden gedragen.

Het wordt interessant om te zien hoe Italië het geleidelijk verlaten van de lockdown zal organiseren en hoe dat uitpakt in de praktijk. België overweegt tegen 11 mei ook een versoepeling van de quarantaine-maatregelen en zal ongetwijfeld iets kunnen leren van de praktische problemen waarmee Italië de komende dagen en weken nog te maken zal krijgen.

virusfoto(9)

In ieder geval wordt de herintrede in het openbare leven voor velen flink wennen, want zelfs nu de regering de bestaande maatregelen versoepelt, staan we nog ver af van de leefwereld zoals we ons die herinneren van vóór de virusuitbraak. Welkom in het postcoronatijdperk.

Ten slotte is er ook nieuws over het lot van de scholen in Italië: die blijven minstens tot na de zomervakantie gesloten. In Italië begint de schoolvakantie dit jaar op 8 juni en eindigt ze op 17 september. Ook universiteiten en kinderdagverblijven gaan tot die datum niet meer open.

Talrijke ouders, vooral zij die met twee buitenhuis werken, kampen nu al met grote problemen inzake kinderopvang. Zij moeten zorgen dat hun jongste kinderen ergens terecht kunnen, maar ook hun oudere kinderen moeten ze kunnen bezighouden.

Vooral tijdens de lange zomervakantie is dat soms een probleem. Activiteiten zoals zomerkampen en dergelijke worden voorlopig nog niet georganiseerd. Grootouders en familie zijn niet altijd beschikbaar. Zolang één van beide ouders thuis werkt lukt het meestal nog wel, maar de komende weken maken een aantal bedrijven waarschijnlijk ook een einde aan het permanente thuiswerk van hun personeel. De opvangsituatie zal dus nog een vijftal maanden aanslepen.

virusfoto(12)

De Italiaanse regering heeft ook beslist om een officiële maximumprijs in te voeren voor mondkapjes, dit om te vermijden dat louche bedrijven en verkopers gaan woekeren met de prijs. Die zou 50 cent bedragen, zonder btw. Bepaalde doelgroepen en hun hulpbehoevenden zouden gratis een masker  krijgen.

Ook zal de komende weken intensiever worden getest op immuniteit. De officiële teller nadert stilaan de 27.000 dodelijke slachtoffers, al is nu een duidelijke vertraging opgetreden. In Europa is Italië het land dat het zwaarst door het virus werd getroffen. Het nam ook de strengste maatregelen, Premier Conte waarschuwde de burgers dat de strijd tegen het virus nog lang niet gestreden is.

virusgrafiek

Vaticaan vermindert tijdelijk huurprijzen voor winkeliers

26 april 2020

Handelaars die in Rome een winkelpand huren dat eigendom is van het Vaticaan zien hun huurgeld voor de maanden maart en april met de helft verminderd. Bovendien kregen zij van de Amministrazione del Patrimonio della Sede Apostolica (APSA), de dienst die de vastgoedzaken van de Heilige Stoel beheert, toestemming om de helft van dat verminderde bedrag indien nodig pas later af te lossen.

vaticancity (2)

De Administratie van het Patrimonium van de Heilige Stoel wil op die manier handelaars tegemoetkomen die door de virusepidemie nog nauwelijks het hoofd boven water weten te houden. De APSA hoopt met zijn gebaar ook andere verhuurders van winkelpanden aan te moedigen om hun huurders financieel gedeeltelijk tegemoet te komen.

Het Vaticaan overweegt ook om de Vaticaanse Musea voor een gelimiteerd aantal bezoekers opnieuw te heropenen om op die manier toch enige inkomsten te genereren.  De Vaticaanse toeristische trekpleister is al sinds 9 maart gesloten, waardoor de ministaat dagelijks veel inkomsten mist.

Die financiële tegenvaller komt zo hard aan in Vaticaanstad dat kardinaal Giuseppe Bertello enkele dagen na de sluiting een nota verspreidde met daarin een aantal economische richtlijnen om de bedrijfskosten zoveel mogelijk te beperken en waar het enigszins kan te besparen op de uitgaven.

vaticancity (1)

Voor de rest van jaar worden ook alle evenementen zoals conferenties, congressen, tentoonstellingen geannuleerd. Aankopen van onroerend goed die dit jaar reeds door het Vaticaan waren gepland, zijn eveneens afgevoerd.

De pauselijke hoofdaalmoezenier Konrad Krajweski lanceerde eerder al een oproep aan leden en medewerkers van de Romeinse Curie om op vrijwillige basis een maandloon af te staan. Dat geld zal integraal besteed worden aan liefdadigheidswerken.

Het einde van de goedkope vliegtuigtickets

26 april 2020

Tot een paar maanden geleden kon je vanuit eender welke plek in Europa voor een spotprijsje een goedkope vlucht boeken, op weg naar Rome of een andere mooie bestemming. Vandaag staan haast overal ter wereld vrijwel alle toestellen aan de grond en ziet de financiële toestand van de meeste luchtvaartmaatschappijen er niet goed uit.

vliegtuig2

Daarin zal niet snel verandering komen. Zonder bestemmingen kunnen momenteel uiteraard ook geen reizen worden geboekt. Grensoverschrijdend toerisme zal in de meeste landen slechts zeer geleidelijk weer worden toegelaten.

Het kan bovendien nog maanden duren vooraleer de luchtvaartsector zich weer enigszins op gang trekt en het (zaken)toerisme zich weer wat ontwikkelt.

Maar zelfs als dat gebeurt, zal het gedurende heel lange tijd niet meer worden zoals het was. De manier waarop passagiers zich op de luchthaven zelf verplaatsen zal moeten herbekeken worden. De veiligheidscontroles zullen wellicht anders moeten worden georganiseerd.

Luchtvaartmaatschappijen zullen, zeker de eerstkomende maanden (of zelfs voorgoed) worden verplicht om ook bij het inchecken, tijdens de boarding en aan boord van het vliegtuig zelf de afstandsregels tussen de passagiers te respecteren.

Dat betekent minder stoelen in het vliegtuig en hoe minder zitjes er zijn hoe duurder ze zullen worden. Daarmee zal (misschien voor altijd) een einde komen aan het tijdperk van goedkope vluchten.

Alexandre de Juniac, de topman van de International Air Transport Association (IATA) verwacht dat er internationale criteria komen die luchtvaartmaatschappijen verplicht om minstens een derde van hun zetels op te offeren om de regels te kunnen respecteren.

De luchtvaartorganisatie vermoedt dat de ticketprijzen daardoor met minstens de helft zullen stijgen. De IATA ziet het dit jaar dan ook somber in, met minstens een halvering van het aantal passagiers tegenover 2019 en een verlies voor de sector van minstens 290 miljard euro.

vliegtuig1

Het luchtvaartverkeer is sinds de uitbraak van het coronavirus wereldwijd met zowat driekwart gedaald. De sector verwacht slechts een heel traag herstel, onder meer doordat consumenten lange tijd zullen aarzelen en door de recessie. Mensen zullen minder geneigd zijn met heel veel personen in een groot toestel te stappen.

Veel zal afhangen hoe snel en met welke middelen het vertrouwen en het veiligheidsgevoel van de reizigers kan worden hersteld. De Europese Commissie zal volgende maand een nota voorstellen met regels voor een veilige heropstart van de luchtvaartsector.

Bij die maatregelen horen vermoedelijk alvast het dragen van mondkapjes door zowel de bemanning als de passagiers en de regelmatige desinfectie van vliegtuigen en luchthavens. Verplichte temperatuurcontroles behoren ook tot de mogelijkheden. Zolang geen behandeling of vaccin tegen het virus beschikbaar is, zullen dergelijke maatregelen waarschijnlijk niet snel worden afgevoerd.