Archive for 1 mei 2020

Recordjaar voor Romeinse luchthavens

1 mei 2020

In 2020 zal dit cijfer om begrijpelijke redenen gevoelig lager liggen, maar vorig jaar passeerden 49,4 miljoen reizigers op Leonardo da Vinci (Fiumicino) en Ciampino, de twee internationale luchthavens van Rome.

Dat is alweer een stijging ten opzichte van het vorige recordjaar in 2018, toen 48,8 miljoen passagiers werden geteld. De cijfers werden bekendgemaakt door luchthavenuitbater Aeroporti di Roma (AdR).

Het grootste aantal reizigers werd vorig jaar verwerkt in Fiumicino, waar 43,5 miljoen passagiers werden geregistreerd, een toename met ongeveer een half miljoen reizigers sinds 2018.

vliegtuig_wolken

AdR schrijft de groei toe aan verschillende factoren, waaronder een succesvolle internationale campagne om Rome promoten als reisbestemming, de introductie van een reeks rechtstreekse vluchten naar nieuwe bestemmingen en een sterke groei van het luchtverkeer tussen Amerika, Azië en Rusland.

De luchthaven Fiumicino, waarvan de officiële naam Leonardo da Vinci is, heeft in 2019 bovendien voor het tweede achtereenvolgende jaar verschillende prestigieuze prijzen gewonnen, waaronder de titel van beste luchthaven van Europa, dit in de categorie met meer dan 25 miljoen passagiers.

Met de virustoestanden die de jongste maanden ons leven beheersen en die dat ongetwijfeld nog een hele tijd zullen doen, moet er niet aan getwijfeld worden dat deze uitstekende economische cijfers dit jaar volledig de dieperik ingaan. Dat is uiteraard niet alleen in Rome zo, de hele luchtvaartsector wereldwijd bevindt zich in een ongeziene (vooral financiële) crisis.

Het luchtvaartverkeer in het algemeen is sinds de virusuitbraak wereldwijd met zowat driekwart gedaald. Zonder bestemmingen kunnen nu uiteraard ook geen reizen worden geboekt. De sector verwacht slechts een heel traag herstel, onder meer doordat consumenten door de onzekerheid lange tijd zullen aarzelen om tickets of reizen te boeken en door de recessie.

Grensoverschrijdend toerisme zal in de meeste landen slechts zeer geleidelijk weer worden toegelaten. Dan kan het nog maanden duren vooraleer de luchtvaartsector zich weer enigszins op gang trekt en het toerisme of de zakelijke reismarkt zich weer wat kunnen ontwikkelen.

Mensen zullen aanvankelijk wellicht ook minder snel geneigd zijn om al snel met veel personen in een gesloten ruimte zoals een vliegtuig te stappen. Veel zal afhangen hoe snel en met welke middelen het vertrouwen en het veiligheidsgevoel van de reizigers kan worden hersteld.

De Europese Commissie stelt volgende maand een nota voor met regels voor een veilige heropstart van de luchtvaartsector. De manier waarop passagiers zich op de luchthaven zelf verplaatsen zal eveneens moeten herbekeken worden. De veiligheidscontroles zullen wellicht anders moeten worden georganiseerd.

Vrijwel alle luchtvaartmaatschappijen overwegen een mondmasker verplicht te maken of hebben dat reeds beslist. Ook in de luchthavens zelf, per definitie drukbezochte publieke plaatsen, zal iedereen mondkapjes moeten dragen. Voor Brussels Airport en de luchthaven van Charleroi in België is dat al een zekerheid.

Luchtvaartmaatschappijen zullen, zeker de eerstkomende maanden (of misschien zelfs voorgoed) worden verplicht om ook bij het inchecken, tijdens de boarding en aan boord van het vliegtuig zelf bepaalde afstandsregels tussen de passagiers te respecteren.

Dat betekent minder stoelen in het vliegtuig en hoe minder zitjes er zijn hoe duurder ze zullen worden. Daarmee zal (misschien voor altijd) een einde komen aan het tijdperk van goedkope vluchten. De International Air Transport Association (IATA) verwacht dat er internationale criteria komen die luchtvaartmaatschappijen verplicht om minstens een derde van hun zetels op te offeren om de regels te kunnen respecteren.

De luchtvaartorganisatie vermoedt dat de ticketprijzen daardoor met minstens de helft zullen stijgen. De IATA ziet het dit huidige jaar dan ook somber in, met minstens een halvering van het aantal passagiers tegenover 2019 en een verlies voor de sector van minstens 290 miljard euro.

vliegtuig_inside

Intussen beginnen de eerste slachtoffers in de luchtvaartsector ook effectief te vallen. Het Britse Flybe, de grootste onafhankelijke regionale luchtvaartmaatschappij in Europa, moest half maart al de boeken neerleggen. Tweeduizend mensen verloren hun job. British Airways, dat ook Iberia en Vueling overkoepelt, schrapt 12.000 jobs. De Scandinavische groep SAS laat 5.000 mensen afvloeien en Icelandair ontslaat 2.000 werknemers. Virgin Atlantic laat 3.150 mensen vertrekken.

Nederland en Frankrijk willen samen in totaal 11 miljard euro vrijmaken om de combinatie Air France-KLM te laten overleven. De Nederlandse regering wil 2 tot 4 miljard euro uittrekken voor haar nationale luchtvaarttrots KLM.

De Franse regering staat garant voor een banklening aan Air France van 4 miljard euro, die twaalf maanden geldt. Daarnaast geeft de staat een lening van 3 miljard euro aan de moedergroep Air France-KLM.

Het feit dat de Fransen bijna dubbel zoveel geld inbrengen dreigt de onderlinge machtsverhouding in de fusiegroep aan te tasten. Het is niet zeker dat de combinatie Air France-KLM op termijn overeind blijft.

Ondanks de fusie in 2004, zijn zowel Air France als KLM grotendeels respectievelijk een Frans en een Nederlands bedrijf gebleven. De voorbije jaren raakten de relaties tussen Air France en KLM ook steeds meer gespannen. Terwijl het efficiënte KLM zich ontpopte tot winstmotor van de groep, ontwikkelde de grotere maar veel minder doeltreffend werkende Franse tak zich tot een blok aan het been.

In 2018 noteerde KLM een uitgavenpost van 8,85 miljard euro. Van de omzet van bijna 11 miljard euro zal volgens schattingen dit jaar misschien wel driekwart wegvallen. Een terugkeer naar de situatie van vóór de virusuitbraak wordt pas ten vroegste over twee jaar verwacht.

Het Ierse Ryanair verwacht in totaal zowat 3.000 mensen op straat te moeten zetten, zowel piloten als cabinepersoneel.  Volgens de Ierse luchtvaartmaatschappij zal het zeker nog tot de zomer van 2022 duren vooraleer het reguliere passagiersverkeer weer enigszins normaliseert.

Brussels Airlines maakte eerder deze week bekend dat haar vluchten niet vóór 1 juni worden hervat, terwijl eerder 15 mei als mogelijke herstartdatum was gepland. Er zijn wereldwijd nog teveel reisbeperkingen en de vraag naar tickets is minimaal, iets dat overigens voor vrijwel alle luchtvaartspelers geldt. De volledige vloot van Brussels Airlines staat aan de grond, waardoor het Belgische bedrijf 3 miljoen euro per dag verliest. Eind mei is alle cash op.

De redding van de maatschappij is uitgemond in een stevig rondje armworstelen tussen moedermaatschappij Lufthansa en de Belgische overheid. Zonder staatssteun zou het eind mei afgelopen zijn met de Belgische luchtvaartmaatschappij. Brussels Airlines heeft tegen dan naar eigen zeggen minstens 290 miljoen euro nodig om te kunnen overleven.

De Duitse luchtvaartgroep Lufthansa (die naast het het Belgische Brussels Airlines bestaat uit het Zwitserse Swiss, het Oostenrijkse Austrian, de lagekostenmaatschappij Eurowings en het Duitse Lufthansa zelf) leed in het eerste kwartaal van dit jaar een operationeel verlies van 1,2 miljard euro. De verwachting is dat dit verlies in het tweede kwartaal nog een stuk groter zal worden.

Lufthansa maakte al duidelijk dat ze het niet meer op eigen kracht kan redden en overweegt zelfs bescherming tegen zijn schuldeisers te vragen. Er lopen onderhandelingen over miljardensteun (waarbij sprake is van een pakket tot 10 miljard euro) met de regeringen van Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk en België.

Voor de Belgische dochter Brussels Airlines zou er onderhandeld worden over 200 tot zelfs 300 miljoen euro overheidssteun. België wil echter niet zomaar een blanco cheque tekenen, waarbij het niet duidelijk is of dat geld volledig naar Zaventem zou vloeien zoals de Belgische regering het wil, dan wel naar Frankfurt, waar de belastingcenten van de Belgen in de grote Lufthansa-pot zouden terechtkomen.

Duitsland zou 9 miljard euro willen pompen in het overleven van de hele Lufthansa Group. Er werden nog geen ontslagen aangekondigd, maar de luchtvaartgroep verwacht dat ze het na de crisis met 10.000 werknemers en honderd vliegtuigen minder zal moeten doen. Vóór de viruscrisis had Lufthansa wereldwijd zowat 130.000 werknemers in dienst en 760 vliegtuigen in gebruik.

Karsten Spohr, de CEO van de Lufthansa Group, verwacht dat het vliegverkeer pas in de herfst zal hervatten en dan nog zeer geleidelijk. Een normalisatie van het passagiersvervoer verwacht hij pas in 2023.

Ook Austrian Airlines klopte bij de overheid in Wenen aan voor hulp. De Oostenrijkse zuster van Brussels Airlines hengelt naar 767 miljoen euro. Het zou om een combinatie van leningen en subsidies gaan. In Zwitserland is zelfs sprake van een publieke steun van 1,5 miljard Zwitserse frank of omgerekend ongeveer 1,4 miljard euro.

De omzet van Alitalia, de luchtvaartmaatschappij van Italië, is dramatisch gedaald. Voorlopige cijfers voor april tonen een terugval met liefst 97%. De Italiaanse regering wil Alitalia tegen eind juni nationaliseren en stelde deze week in het parlement een nieuwe beheerder aan voor de noodlijdende maatschappij.

De problemen bij Alitalia zijn echter niet alleen te wijten aan gesloten grenzen, reisverboden of geschrapte vluchten. Het bedrijf zat al langer in de knoei. Het is al jarenlang verlieslatend en overleeft sinds 2017  louter dankzij overbruggingskredieten van de overheid.

LEES OOK:

Het einde van de goedkope vliegtuigtickets