Archive for 16 mei 2020

Rome opent maandag winkels en restaurants onder strenge voorwaarden

16 mei 2020

Vanaf maandag 18 mei gaan in Italië ook de meeste winkels en andere ondernemingen weer open. Ook musea, bibliotheken en kerken openen, onder strenge voorwaarden, hun deuren. Begin deze maand konden al een heleboel fabrieken en bouwondernemingen het werk hervatten. Een nieuwigheid is dat de verplichte minimaal te respecteren fysieke afstand tussen mensen wordt teruggebracht tot 1 m. Experts vinden dat te weinig, zeker in binnenruimtes.

Vanaf 3 juni mag er, zoals vanochtend vroeg door de regering werd beslist, ook weer worden gereisd tussen de verschillende regio’s en zelfs de Europese Schengengrenzen worden weer opengezet. De strengste lockdown van heel Europa, die al begon op 10 maart, nadert daarmee het einde. De algemene quarantaine werd ingesteld toen het virus vooral in het noorden van het land steeds meer slachtoffers begon te maken.

vespainstraat

Een andere belangrijke ontwikkeling is dat het vanaf maandag ook mogelijk is om vrij te reizen binnen je eigen regio zonder dat je een zelfcertificatie op zak moet hebben. Dat formulier moest bij een politiecontrole op straat kunnen worden voorgelegd. Het bevatte naast je persoonlijke gegevens en woonplaats, ook je bestemming en de dringende reden waarom het noodzakelijk was om daar naartoe te gaan.

De vrijheid om niet alleen familieleden maar ook vrienden, collega’s en kennissen te ontmoeten is daarmee teruggegeven. De enige regel die ook hier altijd geldig blijft, is dat een fysieke afstand van minstens 1 m wordt bewaard en dat in besloten ruimtes (of elders als het niet mogelijk is om die afstand te bewaren) verplicht mondkapjes moeten gedragen worden. Samenkomsten en feestjes met vrienden thuis of op openbare plaatsen blijven absoluut verboden.

Nu de winkels in Rome maandag mogen herstarten, heeft burgemeester Virginia Raggi ook gesleuteld aan de wettelijke openings- en sluitingsuren. Handelszaken worden in drie afzonderlijke groepen ondergebracht: supermarkten, ambachtelijke non-food en zaken zoals kappers, schoonheidsspecialisten en telefoonwinkels. 

Afhankelijk van de groep waartoe ze behoren, krijgen de handelszaken afwijkende of uitgebreide openings- en sluitingstijden. Zo mogen sommigen bijvoorbeeld zeven dagen op zeven openen of desgewenst ook op zondag of op hun gewone sluitingsdag hun activiteiten voortzetten. De nieuwe regels gelden voorlopig slechts een maand en zijn niet van toepassing op winkelcentra, markten, tabakswinkels en apotheken.

Het aantal toegelaten personen in een winkel wordt berekend naargelang de grootte van het pand. In principe wordt 25 m² per klant gerekend. Op heel wat plaatsen, en zeker in de grotere winkels, zullen thermische scanners worden gebruikt om na te gaan of klanten koortssymptomen vertonen. In winkelcentra is het inzetten van thermoscanners zelfs verplicht.

Voorts zijn er een heleboel kleinere veiligheidsmaatregelen, afhankelijk van de sector en het soort zaak. Zo zijn in alle winkels mondkapjes verplicht, maar moeten kappers en schoonheidsspecialisten ook beschermende brillen of plexiglas vizieren gebruiken. Bij kappers moet verplicht gereserveerd worden en er mag slechts één klant tegelijk naar binnen. Kranten en tijdschriften zijn verboden.

Ook hier zijn mondmaskers verplicht, zowel voor de kapper of kapster als voor de klanten. Kappers maken bovendien gebruik van wegwerpcapes en -schorten. Sauna’s, whirlpools en Turkse stoombaden blijven verboden. Voor wie kleding past moeten in kledingwinkels wegwerphandschoenen beschikbaar zijn. Ontsmettingsgel is alomtegenwoordig.

pizza

Ook restaurants krijgen heel wat maatregelen opgelegd. Reserveren is altijd verplicht. Restaurants mogen hun airconditioning niet inschakelen, tenzij ze gevestigd zijn in een ondergronds historisch pand. Klanten moeten volgens de officiële overheidsrichtlijn vier meter bij elkaar uit de buurt blijven. Nicola Zingaretti, de gouverneur van de regio Lazio, heeft dat voor Rome echter teruggebracht tot één meter.

Wie aan dezelfde tafel wil zitten moet aan de uitbater een zelfcertificering kunnen voorleggen waarop vermeld staat dat ze bij elkaar horen. Dat kan gaan om koppels of familie met wie wordt samengewoond, maar dus niet om groepjes vrienden die samen even willen gaan tafelen.

Voor de plaatsing van terrassen stelde de hogere overheid vijf meter afstand in tussen de rijen parasols, wat een oppervlakte van 25 m² inhoudt. Ook hier paste gouverneur Zingaretti de nationale norm aan tot 10 m².

Mondmaskers zijn verplicht voor zowel het personeel als de klanten zodra ze rechtstaan en de tafel verlaten. Buffetten zijn niet toegelaten.  Het gebruik van wegwerpmenu’s wordt sterk aanbevolen. Wegwerptoiletbrillen en het plaatsen van dispensers met ontsmettingsgel zijn verplicht. Restauranteigenaars moeten ook de klanten- of reservatielijst gedurende dertig dagen bewaren. Dat gebeurt om personen te kunnen traceren ingeval van besmetting.

In de gemeenschappelijke ruimtes van hotels, maar evengoed in een bed and breakfast, is het voor iedereen verplicht om altijd een mondmasker te dragen. Ook hier is 1 m de verplichte mininum afstand die tussen twee gasten moet worden gehandhaafd. Buffetten, maaltijden of een ontbijt presenteren in een gezamenlijke ruimte is ten strengste verboden. Liften mogen slechts door één persoon worden gebruikt, behalve als het gaat om mensen die in dezelfde kamer logeren of die tot hetzelfde gezin behoren.

Winkeliers en horecauitbaters reageerden vorige week boos toen bleek dat ze als werkgever burgerlijk en strafrechtelijk  aansprakelijk kunnen worden gesteld als hun personeel ziek wordt als gevolg van het coronavirus.

Hoe bewijs je immers dat een medewerker het virus niet opliep door een klant te bedienen, maar dat hij in de metro of elders werd besmet?  De regering verduidelijkt nu dat de werkgevers enkel aansprakelijk zijn ingeval de besmetting gebeurde na opzettelijk wangedrag of schuld.

winkelen

Het is overigens twijfelachtig dat iedere zaak maandag meteen de deuren zal openen. Vele zaakvoerders zijn bang. De slechte economische situatie en het totale gebrek aan inkomsten verplicht hen eigenlijk om de deuren te openen, maar anderzijds vragen velen zich af of ze nog tijdig kunnen opboksen tegen de alsmaar oplopende vaste kosten van de voorbije maanden. Drie van de tien winkeliers houden rekening met een faillissement.

De komende maanden zullen ze ook te maken krijgen met een aanzienlijke omzetdaling. Alleen al omdat in Rome voorlopig geen toeristen zullen opdagen, komt er een pak minder geld dan gewoonlijk binnen. Handelaars vrezen bovendien de impact die de opgelegde veiligheidsrichtlijnen op hun activiteiten zullen hebben. Ze verwachten dat klanten zullen worden afgeschrikt en terughoudend zullen zijn om te gaan winkelen of uit eten te gaan.

Het nieuwe decreet maakt overtredingen van de veiligheidsmaatregelen ook heel wat strenger. Er zijn sancties voorzien in de vorm van geldboetes die beginnen van 400 euro en kunnen oplopen tot 3.000 euro.  Indien een winkel of horecazaak bij de overtreding betrokken is, kan die afhankelijk van de ernst van de feiten, vijf tot dertig dagen worden gesloten.

De nieuwe maatregelen op een rijtje
(Italiaans, PDF-formaat)

Italië opent Europese grenzen vanaf 3 juni

16 mei 2020

De Italiaanse regering heeft in de vroege ochtend een decreet goedgekeurd dat vanaf 3 juni een snellere versoepeling van de lockdown mogelijk maakt. Dat is bijzonder goed nieuws voor de Italianen die al maandenlang vrijwel opgesloten zitten in hun huizen. Nu hebben ze een datum om naar uit te kijken. De verlossende dag valt niet toevallig vlak na de nationale feestdag op 2 juni. De regering wil voorkomen dat de Italianen tijdens en in aanloop naar die dag zich massaal gaan verplaatsen.

Het belangrijkste nieuws is dat vrij verkeer opnieuw mogelijk wordt. Er mag vanaf 3 juni niet alleen opnieuw worden gereisd tussen de verschillende regio’s in Italië, maar ook onbeperkt reizen van en naar landen van de Europese Unie in het Schengengebied, inclusief Zwitserland en Monaco, wordt vanaf die datum toegestaan.

Wie arriveert in Italië hoeft geen twee weken in quarantaine te blijven zoals in sommige andere landen wordt gevraagd. De quarantainevereiste voor mensen met positieve contacten blijft wel bestaan.

Of ook vanuit België of Nederland naar Italië zal kunnen gereisd worden, is nog een heel andere vraag. De beslissing om de grenzen te openen en het negatieve reisadvies op te heffen, is in handen van de Belgische en de Nederlandse regering.

Naar Italië reizen is momenteel enkel in uitzonderlijke gevallen toegelaten. Dat kan voor Italianen die willen terugkeren uit het buitenland of voor buitenlanders die hun vaste woonplaats in Italië hebben.  Ook wie beroepshalve of voor essentieel werk de grens over moet kan dat.

Het heropenen van de grenzen betekent niet dat het toerisme weer meteen op gang zal komen. Het passagiersvervoer in de luchtvaart ligt zo goed als stil en er zijn nauwelijks vluchten richting Italië. Zelfs wie met de auto reist, heeft geen zekerheid dat vanuit België of Nederland rustig door Frankrijk, Duitsland of Zwitserland mag gereden worden. In sommige van die landen zijn nog altijd lockdownmaatregelen van kracht en gelden reisbeperkingen.

In Italië blijven, ondanks de versoepeling, overal en in alle sectoren, altijd een aantal veiligheidsmaatregelen van toepassing. De regering heeft bovendien het bedrag van de boetes voor overtreders fors verhoogd. Wie de opgelegde regels niet volgt, riskeert 400 tot 3.000 euro te moeten betalen.

spaansetrappen

Het decreet, waarover door de regeringsploeg van premier Giuseppe Conte tot diep in de nacht werd onderhandeld en dat tegen zonsopgang goedgekeurd raakte, moet er vooral voor zorgen dat Italië klaar is om de vrijwel volledig verwoeste toeristische sector een flinke dosis zuurstof te bezorgen. De komende zomerperiode is daarbij cruciaal omdat die bijzonder geschikt is om het toerisme weer enigszins op gang te brengen.

Daarover is iedereen in de coalitie het eens, maar toch was er tijdens de discussies vannacht behoorlijk wat verdeeldheid tussen de regeringsleden. Niet iedereen is ervan overtuigd dat het virus al voldoende bedwongen is om de vrijheidsteugels al zo ver te laten vieren dan nu werd beslist.

Vooral uit de zwaarst getroffen regio Lombardije komen nog altijd alarmerende berichten. Zo begon het aantal besmettingen in die regio enkele dagen geleden plots weer te stijgen, in de periode tussen 11 en 12 mei zelfs met meer dan duizend bevestigde gevallen. Dat was die dag het merendeel van de in totaal 1.402 nieuwe virusvaststellingen in heel Italië. Dat maakt sommige regeringsleden ongerust dat er te snel wordt versoepeld. Economie is superbelangrijk, maar gezondheid gaat voor, redeneren ze.

Premier Conte is begin deze maand begonnen met een heel voorzichtige versoepeling van de strenge maatregelen tegen het coronavirus, die de bewegingsvrijheid van de bevolking de voorbije maanden drastisch hebben beperkt.

De Italiaanse premier stelde de bevolking recent ook gerust door te zeggen dat de Italianen hun zomervakantie ‘zeker niet op hun balkon’ zullen moeten doorbrengen.

Met de nu aangekondigde versoepeling houdt hij alvast woord, maar met de waslijst aan veiligheidsmaatregelen die vakantiegangers zullen moeten volgen, zal een verblijf in Italië voor velen in ieder geval een ongewone ervaring zijn. Hopelijk is het ook nog altijd aangenaam.

Epictetus. Vrij en onkwetsbaar.

16 mei 2020

Een nieuwe uitgave van het verzamelde
werk van de stoïcijnse filosoof Epictetus

Atheneum Boekhandel lanceerde een nieuwe uitgave met het verzamelde werk van Epictetus (50 tot ca. 130 of 135), de stoïcijnse filosoof die samen met Romeinse filosofen zoals Seneca en Marcus Aurelius behoort tot de leidende figuren in de stoïsche filosofie in de eerste eeuwen na Christus. Epictetus is wellicht de minst bekende, maar zeker niet de minst belangrijke. De nieuwe uitgave wordt ingeleid door de vertalers Gerard Boter en Rob Brouwer.

In deze editie zijn alle overgeleverde teksten van Epictetus in één band opgenomen: de Colleges, de fragmenten en het Handboekje. Het is uiteraard niet de eerste keer dat deze klassieken in het Nederlands verschijnen, maar het werk van Epictetus is interessant genoeg om nog eens even de aandacht te vestigen op deze vernieuwde editie. De vertalers hebben ze voorzien van een inleiding, samenvattingen en aantekeningen.

Epictetus’ filosofie bevat praktische lessen voor het dagelijks leven, ook voor mensen van nu. Epictetus brengt een strikte tweedeling aan tussen wat wel en niet in onze macht ligt. Een mens heeft macht over zijn houding ten opzichte van wat hem overkomt, maar niet over wát hem overkomt.

Gezondheid, aanzien, rijkdom: maak je er niet druk om en neem het zoals het komt. Deze levenshouding leidt tot volmaakte vrijheid en geluk. De Stoa of het stoïcisme is een filosofische stroming die omstreeks 300 v.Chr. begon in Griekenland en behoort tot de hellenistische filosofieën. De Stoa was vooral in het Romeinse rijk erg populair.

Epictetus was een Griekse slaaf die in het jaar 50 geboren werd in Hiërapolis, vlakbij Pamukkale. Hiërapolis en Pamukkale zijn vandaag twee archeologische vindplaatsen ten noorden van Denizli in Turkije. Beide sites zijn opgenomen op de Unesco Werelderfgoeddlijst. Pamukkale is ook een bekende toeristische trekpleister.

De jonge Epictetus werd als slaaf verkocht aan Epaphroditus, de secretaris van keizer Nero, en kwam zo ongewild in de hogere kringen van Rome terecht. Epictetus is dan ook geen echte naam, het betekent ‘verworven’ of ‘verkregen’.

Aanvankelijk had de knaap het niet gemakkelijk. Hij werd naar verluidt zelfs kreupel geslagen door zijn meester. Andere bronnen melden dat hij al sinds jonge leeftijd gedeeltelijk verlamd was aan één been. Zeker weten we het niet.

Zijn intelligentie werd echter snel opgemerkt en de jonge slaaf kreeg zelfs toestemming om een cursus filosofie te volgen bij Musonius Rufus, een Romeinse senator en stoïsche filosoof die met tussenpozen onderwees in Rome. Na de dood van Nero in 68 kreeg Epictetus de vrijheid en begon hij zelf lessen te geven in Rome.

Het verdere verloop van zijn leven is niet volledig gedocumenteerd. Waarschijnlijk verdween Epictetus in 89 of 93 uit Rome, dit vanwege het edict van keizer Domitianus die alle filosofen uit Rome verbande.

Alleszins wordt Epictetus later gesignaleerd in Nikopolis (Noordwest-Griekenland), waar hij de filosofie van de Stoa onderwijst in een door hem gestichte school. Van daaruit kreeg hij grote faam. Keizer Hadrianus was met hem bevriend, en de keizer-filosoof Marcus Aurelius verwijst in zijn werk vaak naar hem.

Epictetus schreef zelf niet, hij gaf uitsluitend les. Arrianus, één van zijn slimste studenten en een bewonderaar, maakte echter vele aantekeningen en heeft daarmee uiteindelijk acht boeken met leergesprekken (Dissertationes) samengesteld. Van die boeken zijn er vier bewaard gebleven.

Arrianus slaagde erin ze in omloop te brengen, in twee edities zelfs, een uitgebreide en een bondige samenvatting. Van deze laatste zijn zelfs meer dan honderd manuscripten bewaard gebleven. Het zegt wel iets over de populariteit van Epictetus die, ook in de eeuwen dat er nog geen boekdrukkunst bestond, is blijven voortduren.

Arrianus stelde ook het Handboekje (Encheiridion) samen: een verzameling met 53 citaten van Epictetus. De praktische adviezen die hierin worden gegeven, worden ook nu nog de moeite waard gevonden. We geven er hierna ter vermaak enkele mee. Ten slotte zijn van Epictetus ook nog enkele fragmentarische teksten bewaard gebleven.

Lucius Flavius Arrianus (of Arrianos) werd zelf ook bekend als de schrijver van de Anabasis Alexandri, de belangrijkste antieke bron over het leven en de veldtochten van Alexander de Grote. Voor dat werk kon Arrianus beschikken over de beste (overgeleverde) antieke bron over Alexander de Grote, namelijk het ooggetuigenverslag van Ptolemaeus, de veldheer van Alexander.

De bekendste afbeelding van Epictetus toont een oudere man die aan tafel zit en schrijft terwijl op zijn rechterbeen een kruk ligt – hij was wel degelijk kreupel – rechts staat zijn aardewerken olielamp.

epictetus

De anekdote over die lamp zit in vier regels ook in dit verzameld werk. Op zekere dag wordt ze gestolen. Epictetus: “Maar de prijs voor die lamp was hoog; in ruil voor een lamp werd hij een dief; in ruil voor een lamp werd hij een onbetrouwbaar mens, (…) Dat was het voordeel dat hij ervan dacht te hebben.”

Staat ‘stoïcijns’ voor ‘onaangedaan’, ‘gelijkmoedig’, ‘gelaten’? Neen, het is een activiteit, zegt Epictetus, je moet niet verlangen dat de dingen gebeuren zoals jij wilt dat ze gebeuren, maar je moet de dingen willen zoals ze gebeuren.

ENKELE CITATEN VAN EPICTETUS

* Er is slechts één weg naar geluk en dat is op te houden met je zorgen maken over dingen waar je geen invloed op hebt.

* Geef me de moed te accepteren wat niet in mijn vermogen ligt, de kracht om alles te doen wat in mijn vermogen ligt en de wijsheid tussen die twee onderscheid te maken.

* Wie een goede schoonzoon heeft, vindt een zoon; wie een slechte schoonzoon heeft, verliest een dochter.

* Mensen raken niet van streek door de gebeurtenissen, maar door de manier waarop ze tegen die gebeurtenissen aankijken.

* Zoek het goede niet buiten u: zoek het in uzelf of vindt het nooit.

* Verschans u in tevredenheid want dat is een onneembare vesting.

* Niet de dingen zelf brengen de mensen in verwarring, maar hun meningen over de dingen.

* Wanneer u een rol op u neemt die boven uw macht ligt, dan zult u deze niet alleen slecht spelen, maar gaat u bovendien voorbij aan de rol die u wel had kunnen vervullen.

* Als iemand zich ongelukkig voelt, laat hij dan beseffen, dat dit alleen door hemzelf komt.

* Wat de mens in verwarring brengt zijn geen feiten, maar de dogmatische meningen over de feiten.


Epictetus. Vrij en onkwetsbaar. Verzameld werk

Vertaald door Gerard Boter en Rob Brouwer
Afmetingen: 22,3 x 14,8 x 4,2 cm
Aantal pagina’s: 461
Uitgever: Athenaeum
EAN 9789025312008
NUR code 683
Prijs: 24,99 euro