Musea en archeologische sites in Rome maken zich klaar voor heropening

Morgen heropenen in Rome de meeste musea, op 2 juni volgen de archeologische sites en de overige kleinere stedelijke musea. Dat gaat gepaard met de intussen gekende gezondheidsrichtlijnen, maar ook met een beperkte toegang, het plaatsen van plexiglasbarrières, verplichte online ticketing en tijdsreservatie.

In principe komen er ook ruimere openingstijden, maar die gaan dan ten koste van een extra sluitingsdag. Aan de ingang van de grotere musea worden ook thermoscanners voor koortsmetingen geplaatst. De voorbije maanden werden in de meeste musea en sites onderhouds- en herstellingswerken uitgevoerd. Op het Forum Romanum en de Palatijnse heuvel openen binnenkort nieuwe sites voor het publiek.

forum

Tenzij er vandaag onverwacht nog een zeer forse virusopstoot zou zijn, openen in Rome maandag de musea opnieuw de deuren. Dat is bijzonder goed nieuws voor de Romeinse kunstliefhebbers, want de inwoners zelf gaan de komende weken de tijd van hun leven kunnen meemaken. Ze krijgen immers een unieke kans om de musea van hun stad te herontdekken terwijl er geen toeristen zijn. Dat is nooit eerder gebeurd.

Zolang de toeristen nog niet terugkeren naar Rome, zullen de musea immers een oase van rust vormen. Tel daarbij het beperkte aantal personen dat in een bepaalde tijdsblok zal worden toegelaten en de verplicht te respecteren fysieke afstandsregels, weet je dat een bezoek aan, zeg maar de Capitolijnse Musea, een behoorlijk eenzaam feestje zal worden. Nooit eerder kregen kunstliefhebbers de kans om zo rustig te genieten van de fraaie antieke objecten.

Het stadsbestuur liet specialisten bestuderen hoeveel mensen de komende periode op een veilige manier de verschillende musea en sites kunnen bezoeken. Dat hangt niet alleen af van de grootte van het museum, maar ook hoe dit structureel is ingericht. Enorme kamers in een grote palazzo kan je immers moeilijk vergelijken met de huiskamerachtige sfeer in sommige kleine musea.

Om een idee te geven van de criteria die uiteindelijk zullen worden gehanteerd, geven we hierna enkele voorbeelden. Musea ter grootte van de Markten van Trajanus of de Capitolijnse Musea mogen maximum honderd mensen per uur naar binnen sturen, dit om de fysieke afstand vlot te kunnen naleven en eventuele besmetting te vermijden.

Op andere sites, zoals de Villa van Maxentius aan de Via Appia Antica, de keizerlijke fora, de Palatijnse heuvel en de omgeving van de zuil van Trajanus, wordt de toegang beperkt tot tachtig personen per uur.

Voor het Ara Pacis Museum daalt dat aantal tot vijftig mensen per uur voor het museumgedeelte en nog eens vijftig voor de tentoonstellingszalen in de benedenruimte. In die categorie horen ook Palazzo Braschi en de Centrale Montemartini thuis.

In kleinere musea zoals het Casino Nobile en het Casina delle Civette van Villa Torlonia, zullen slechts dertig mensen per uur worden toegelaten, net zoals in het Museo di Roma in Trastevere en het Museo Civico di Zoologia, naast Bioparco.

In gebouwen met smalle trappen, kleine doorgangen en beperkte kamerruimte, zoals het Museo Barracco, het Museo Carlo Bilotti, het Museo Pietro Canonica (Villa Borghese), het Museo Napoleonico en het Museo delle Mura kunnen slechts twintig bezoekers per uur naar binnen.

Alvast de komende maanden, in principe tot het virus volledig is uitgewoed, zullen tickets voor elk bezoek uitsluitend vooraf gekocht kunnen worden, hetzij online, ofwel telefonisch via 06 06 08. Tegelijk met de aankoop moet je naast de gewenste datum, ook het juiste tijdstip van je bezoek vastleggen. Tickets worden thuis afgedrukt of geüpload naar je mobiele telefoon.

Het is immers de bedoeling om het contact tussen de museummedewerkers en het publiek zoveel mogelijk te vermijden. Het personeel, vooral aan de kassa en in de museumwinkels, zal worden beschermd door plexiglas schilden. Het personeel zal handschoenen en mondmaskers dragen. De zalen en toiletten in musea zullen meermaals per dag worden gereinigd en ontsmet.

Bezoekers zullen pas worden toegelaten na het passeren van een thermische scanner. Het gaat niet om de grote exemplaren die we in Italië al zien opduiken in stations, luchthavens en winkelcentra, maar om kleinere modellen die op de grond of in de muur gemonteerd zijn. Ze werken en detecteren automatisch zonder de aanwezigheid van een medewerker.

Eenmaal in het museum kan je in alle rust genieten van al het moois, dit door de gewone tentoonstellingsroute te volgen en desgewenst te vertrouwen op audiogidsen die je naar je smartphone kan downloaden. Ook dat is noodzakelijk als je een luistergids wil, want geen enkel museum in Rome wil zich bezighouden met het voortdurend wisselen en ontsmetten van de klassieke hoofdtelefoons.

Om dezelfde reden zijn ook de augmented reality-ervaringen in de musea en op de archeologische sites niet beschikbaar. Met een speciaal vizier, gemonteerd in een helm, kan je op heel wat plekken in Rome tegenwoordig op de site zelf een tochtje maken in virtuele realiteit. Je ziet dan hoe het vroeger was.

maximo (4)

De techniek wordt steeds populairder. Ook grote openluchtsites, zoals het Circus Maximus, pakten er vorig jaar met succes mee uit. Die virtuele ervaringen zullen bezoekers dus een tijdje moeten missen.

Vóór maandag moet de knoop ook worden doorgehakt over de openingsuren. In gezamenlijk overleg tussen de verschillende musea is beslist dat zij die het willen hun openingsuren en zelfs -dagen mogen aanpassen. Het is geen verplichting, dus als je in de toekomst een museum bezoekt is het raadzaam even de betreffende website te raadplegen om te zien of er praktische wijzigingen zijn.

Om meer bezoekers per dag te kunnen toelaten onderzoeken de grote musea de mogelijkheid om één of twee keer per week avondopeningen te voorzien. Een museum zou dan tijdens de week drie tot vier uur langer kunnen openblijven en pas om 22 of 23 uur sluiten.

Om de extra tijd voor het personeel te compenseren kan in dat geval een extra sluitingsdag, op zaterdag of zondag, worden ingevoerd. Onder andere de Capitolijnse Musea zijn geïnteresseerd om een dergelijke avondregeling in te stellen en ook de Vaticaanse Musea denken hierover na.

Naarmate de veiligheidsmaatregelen de komende weken of maanden soepeler worden of wanneer de epidemie echt bedwongen lijkt, zal het stadsbestuur samen met het MiBACT (Ministero per i beni e le attività culturali) ook het ticketproces opnieuw bekijken.

Dat kan ook inhouden dat de tickets nog altijd verplicht online moeten worden gekocht, maar dat bijvoorbeeld langere tijdsblokken voor bezoekers beschikbaar zullen zijn, of dat er meer bezoekers per uur zullen worden toegelaten.

colos2

Ook het team van Alfonsina Russo, de directeur van het Parco archeologico del Colosseo en verantwoordelijk voor zowel het Colosseum, het Forum Romanum, de Palatijn als nabijgelegen monumenten en sites zoals de Boog van Constantijn en de Domus Aurea, staat klaar om opnieuw bezoekers te ontvangen. Dat gebeurt in principe op 2 juni.

De medewerkers van het archeologische park hebben van de maandenlange sluiting gebruik gemaakt om enkele onderhoudswerkzaamheden uit te voeren die tot dusver altijd werden uitgesteld om het publiek niet te storen.

In het Colosseum werden stukken vloer hersteld, kregen de leuningen en borstweringen een schilderbeurt en werd onkruid van de muren verwijderd. Op het Forum Romanum en de Palatijn ging de aandacht vooral naar het onderhoud van de wandelpaden.

Ook op die sites werden bomen gesnoeid of ontdaan van dode takken, onkruid verwijderd en gras gemaaid. De archeologische opgravingen, zoals in en aan het Curia-Comitium-complex op het Forum Romanum lagen de voorbije maanden helemaal stil, maar worden nu hervat.

Russo gaf tijdens een persconferentie over de nakende openingen nog mee dat het aantal bezoekers aan het Colosseum jaarlijks blijft stijgen, hoewel enkele jaren geleden pogingen werden gedaan om de toeristenstroom wat te beperken met vooraf bepaalde quota. In de praktijk is dat nooit gelukt.

In 2019 werd het Colosseum overigens uitgeroepen tot de populairste toeristische attractie ter wereld, op basis van boekingsgegevens verzameld door TripAdvisor. Vorig jaar kwamen ongeveer 7,5 miljoen mensen een kijkje nemen in het Flavische Amfitheater.

colos1

Alfonsina Russo, zelf een gedreven archeologe, is ook enthousiast over alweer enkele nieuwe plekken in het archeopark die, vaak voor het eerst in vele jaren, in de nabije toekomst worden geopend voor het publiek.

Zo nadert stilaan het einde van de werkzaamheden aan het Domus Tiberiana-complex op de Palatijn. Het was het eerste van de keizerlijke paleizen met een monumentale structuur en werd gebouwd door keizer Tiberius. Het bevindt zich in het noordwestelijke deel van de Palatijnse heuvel en wordt in de loop van dit jaar opengesteld.

Ook de Horrea Piperataria of Piperatica wordt dit jaar heropend. Deze voor velen onbekende opslagplaats voor peper en andere specerijen bevindt zich onder de basiliek van Maxentius. Voor bezoekers wordt een speciale route aangelegd die ze kunnen volgen met behulp van een gloednieuwe multimedia-toepassing.

In het Colosseum is een nieuwe tentoonstelling op komst, Pompei. Lo sguardo di Roma, in samenwerking met het Museo Archaeologico Nazionale di Napoli (MANN) en met het Parco Archeologico di Pompei, dat belangrijke werken voor deze tentoonstelling zal lenen.

Tijdens de lockdown werd resoluut de digitale kaart getrokken. De activiteiten op de museumwebsites en sociale netwerken werden opgevoerd, er verschenen filmpjes en virtuele ervaringen. Die werden door MiBACT massaal gepromoot met gerichte communicatiecampagnes en kenden ook behoorlijk wat succes.

Maar zoals bekend kan een online bezoek het echte werk nooit vervangen, daarom alleen al tellen velen af naar maandag. Ook Russo moedigt de inwoners van Rome aan om de komende weken van de gelegenheid gebruik te maken om het toeristenvrije Colosseum of de keizerlijke fora te bezoeken.

Op het Forum Romanum, de Palatijn en in het Colosseum werd de wifi-toegang uitgebreid en verbeterd. Op vrijwel elke plek van het archeologische park hebben bezoekers nu gratis internettoegang. Er zijn ook nieuwe digitale snufjes op komst, zoals de nieuwe webApp Il Parco tra le mani (het park in je handen). Bezoekers kunnen op vele plekken de inhoud van een QR-code rechtstreeks naar hun mobiele apparaat downloaden.

Door de sombere vooruitzichten voor het internationale toerisme, maakt geen enkele museum- of siteverantwoordelijke in Rome zich illusies. Ongeveer 70 procent van de bezoekers aan het Colosseum of het Forum Romanum, komt uit het buitenland.

Dat aantal is sinds eind februari teruggebracht tot nul en Russo vreest dat dit de komende maanden zo zal blijven. Het financiële verlies is nog niet berekend, maar het Parco archeologico del Colosseo zal zijn begroting voor dit jaar moeten herzien. Toch zal het verlies aan inkomsten de toekomstplannen en de voorziene restauraties niet vertragen. Vorig jaar was er een overschot en het Parco beschikt over een financiële reserve.

2020 wordt niet helemaal als een verloren jaar beschouwd (Rome gaat bijvoorbeeld veel aandacht geven aan het zogenaamde turismo di prossimità of nabijheidstoerisme, waarbij het stadsbestuur zoveel mogelijk inwoners wil overtuigen om het eigen patrimonium (nog) eens van dichterbij te bekijken en hen in contact te brengen met de kunst en bezienswaardigheden in hun eigen stad. De Romeinse musea zoeken ook naar nieuwe manieren om gezinnen aan te trekken en blijven zich richten op educatieve activiteiten.

Download hier de voornaamste veiligheidsrichtlijnen voor toegang tot de musea

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.