Archive for 6 juni 2020

Romeinse stadsmusea zijn eerste zondag van de maand weer gratis toegankelijk

6 juni 2020

Nu het normale dagelijkse leven in Rome zeer langzaam terugkeert (mondmaskers en andere veiligheidsmaatregelen even buiten beschouwing gelaten), zijn de stedelijke musea vanaf nu iedere eerste zondag van de maand weer gratis toegankelijk.

Zondag 7 juni krijg je de eerste kans na de lange lockdown om dat te doen. Er is één groot verschil met vroeger: ondanks de gratis toegang zal je toch verplicht een ticket moeten reserveren en een tijdslot kiezen. Dat kan  telefonisch via 06 06 08. Men moet immers kunnen nagaan hoeveel personen op een bepaald moment toegang hebben.

De inmiddels vertrouwde veiligheidsmaatregelen gelden in alle musea. Bij aankomst in het museum moeten bezoekers op hun beurt wachten om binnen te komen en de fysieke afstand bewaren. Alle bezoekers krijgen een thermische scan. Wie meer dan 37,5° koorts heeft krijgt geen toegang. Het dragen van mondmaskers is verplicht.

We sommen nog eens de musea op die elke eerste zondag van de maand gratis toegankelijk zijn: de Capitolijnse Musea, Palazzo Braschi, de Markten van Trajanus, de Ara Pacis, de Centrale Montemartini, het Museo di Roma in Trastevere, de Galleria nazionale d’arte moderna e contemporanea, Villa Torlonia, het Museo Civico di Zoologia, het Museo Carlo Bilotti, het Museo Barracco, het Museo Napoleonico, het Museo Canonica, het Museo della Repubblica Romana e della memoria garibaldina, het Casal de ‘Pazzi en het Museo delle Mura.

Ook de archeologische zone van de keizerlijke fora (met ingang aan de Zuil van Trajanus) en het Circus Maximus (zonder de Circo Maximo Experience) zijn gratis toegankelijk op de eerste zondag van de maand.

Tentoonstellingen die in de musea lopen zijn tijdens de gratis bezoekdag doorgaans ook toegankelijk. Uitzonderingen zijn Canova: Eterna bellezza in Palazzo Braschi (verlengd tot 21 juni) en C’era una volta Sergio Leone in de Ara Pacis (verlengd tot 30 augustus).

Rechtbank verbiedt hamburgerrestaurant aan de Thermen van Caracalla

6 juni 2020

De Amerikaanse fastfoodgigant McDonald’s geeft zijn plannen op om vlakbij de historische site van de Thermen van Caracalla een hamburgerrestaurant te openen.  Hoewel McDonald’s een vergunning van de lokale overheid in handen had, werd die onder druk van de publieke opinie, de media en archeologische verenigingen uiteindelijk opgeschort. De fastfoodketen trok daarop naar de rechtbank om die beslissing ongedaan te maken. Tevergeefs, zo blijkt nu uit een recent arrest.

McDonald’s wilde aanvankelijk enkel een drive-in openen op het terrein van het voormalige Eurogarden, een groot particulier tuincentrum van zowat 35.000 m² aan de Viale Guido Baccelli 85, vlak naast de Thermen van Caracalla.

macdoncaracalla(2)

Wat later volgden plannen om ook het vroegere winkelgebouw van het tuincentrum om te bouwen tot een restaurant van 800 m² met 250 zitplaatsen. Nieuwbouw kwam er niet aan te pas. In de plannen waren ook een speeltuin en een botanische tuin voorzien, evenals de aanleg van een parkeerterrein. Het bedrijf kreeg voor dit alles een vergunning van de lokale overheid.

Maar toen de plannen op 25 juli van vorig jaar bekend werden, ontstonden in Rome meteen protesten van archeologische verenigingen en erfgoedorganisaties. Die haalden zelfs de internationale media waardoor ook andere gezaghebbende historici uit de hele wereld zich met de zaak bemoeiden. Onder zware druk gezet kon burgemeester Virginia Raggi niet anders dan het project opschorten.

macdoncaracalla(1)

Daar was McDonald’s uiteraard niet blij mee, maar Raggi kreeg bij de ommezwaai van het stadsbestuur steun van haar partijgenoot Alberto Bonisoli, toen nog minister van Cultuur in de regering Conte I en net als de burgemeester van Rome lid van de MoVimento 5 Stelle (M5S) of Vijfsterrenbeweging. Hij steunde de beslissing om de vergunning in te trekken en verklaarde dat een dergelijke uitbating niet mogelijk was vlakbij een historische site zoals de Thermen van Caracalla.

McDonald’s pikte het plotse intrekken van de vergunning niet en trok naar de  Tribunale Amministrativo Regionale (TAR) van Lazio, de regionale administratieve rechtbank.  Zopas verwierp die in beroep eveneens de vergunning. McDonald’s krijgt dus geen toestemming om vlakbij de Thermen van Caracalla een fastfoodzaak te openen.

macdoncaracalla(3)

Het bedrijf is in principe nog niet helemaal uitgeprocedeerd, maar geeft het plan om zich in het voormalige tuincentrum te vestigen op. De locatie aan de Viale Guido Baccelli zou volgens McDonald’s goed geweest zijn voor een zestigtal jobs.

Eerder dit jaar moest McDonald’s ook al zijn plannen opgeven om vlakbij het Pantheon een nieuwe grote hamburgerzaak te openen. Ook die kwestie werd voor de TAR uitgevochten en door het Amerikaanse bedrijf in hoger beroep verloren.

De multinational wilde op amper tien meter van het Pantheon, aan Piazza della Rotonda 1, een vestiging openen van 440 m², gespreid over twee verdiepingen en de kelderruimte. In dat pand bevond zich vroeger een bankkantoor. McDonald’s betaalt (of betaalde, dat is niet bekend) voor het gebouw een huurprijs van 68.000 euro per maand.

De hamburgergigant had echter een leep truukje gebruikt om aan een vestigingsvergunning te geraken. McDonald’s had de licentie gekocht van een ijsjeszaak op hetzelfde plein, aan de Piazza della Rotonda 64, en zo het recht verworven om in deze zone handelsactiviteiten uit te oefenen.

Maar de ijsjeszaak was slechts 34 m² groot. McDonald’s wilde ineens een volledig pand verbouwen en plaats bieden aan een veel groter publiek. De zaak kwam onder de aandacht van de buurtbewoners toen via de media uitlekte dat de Amerikaanse multinational liefst 1,2 miljoen euro had betaald voor de handelslicentie van de ijsjeszaak.

Dat enorme bedrag deed de alarmbellen rinkelen, ook bij het stadsbestuur dat zich blijkbaar van geen kwaad bewust was. Ondertussen was McDonald’s al volop bezig met de verbouwingen van het pand en het zag er niet naar uit dat het project wettelijk nog tegen te houden was. De nabijheid van een monument zoals het Pantheon was geen bezwaar omdat McDonald’s niets zou wijzigen aan de buitenzijde van het gebouw.

Maar toen verscheen bovenop het pand een hoge ventilatiepijp in glanzend staal, bedoeld om de bakgeuren van de restaurantkeuken af te voeren. Dat leverde opeens extra munitie aan de tegenstanders van het project. Nu had het bedrijf immers een duidelijke bouwovertreding begaan. De blinkende metalen schoorsteen vlakbij een historisch monument kon onmogelijk gedoogd worden.

Bovendien torende de metalen buis hoog boven de gebouwen uit en belemmerde daardoor het uitzicht op andere monumenten, waaronder de koepel van de Sant’Ivo alla Sapienza, het meesterwerk van Borromini. Hoewel McDonald’s bereid was om de ventilatieschacht te vervangen door een minder opvallend exemplaar in roestkleurig cortenstaal, oordeelde de rechtbank dat het project moest worden stopgezet.

Vooral het feit dat de licentie van een kleine horecazaak in feite werd misbruikt om een veel grotere ruimte te creëren en zo het stadsbeeld te verstoren, werkte in het nadeel van de Amerikaanse multinational. Daar kwamen nog de bouwovertreding en tal van bezwaren van buurtbewoners bij.

pantheon_buitenzijde
Tegenstanders riepen ook ‘architecturale redenen’ in om de komst van de fastfoodzaak te verhinderen. De enorme en wereldwijd erkende historische en architecturale waarde van het Pantheon was voor de rechtbank nog een extra argument om het hoekpand ongeschikt te verklaren voor zijn nieuwe bestemming.

McDonald’s kreeg het bevel  de ventilatieschacht volledig af te breken en de werken stil te leggen. Die zouden al vergevorderd geweest zijn. Ook de handelslicentie werd ingetrokken. Het Amerikaanse bedrijf had voor de rechtbank tevergeefs geargumenteerd dat ijsjes ook fastfood zijn en dat ze dus handelden in overeenstemming met de voorwaarden zoals opgesomd in de handelsvergunning. Maar die visie werd door de TAR dus niet gevolgd.

Er is nog altijd een onderzoek bezig hoe de overdracht van de handelslicentie precies is verlopen. Want ook na de verkoop aan McDonald’s bleef de ijsjeszaak gewoon open. Illegaal, of hadden ze twee vergunningen? Duidelijk is het nog niet.

In de handelswetgeving van de stad Rome staan beperkingen voor het starten van handelszaken in de buurt van monumenten en in archeologische zones, maar gedetailleerde regels ontbreken.

Het gebouw waar McDonald’s wilde intrekken is een oud bankkantoor en niet beschermd, net zomin als het interieur. Alleen aan de armaturen van de ingangen en ramen mocht niets gewijzigd worden, al konden ze wel worden vervangen door vergelijkbare elementen. Voorlopig staat het pand  leeg tot een nieuwe huurder opdaagt.