Nieuwe uitbreiding voor Civis Civitas Civilitas in de Markten van Trajanus

In de Mercati di Traiano Museo dei Fori Imperiali is de tentoonstelling Civis Civitas Civilitas – Roma antica modello di città opnieuw te bezoeken.

Deze expo opende op 21 december vorig jaar, maar werd op 9 maart opgeschort door de maatregelen die werden genomen tegen de virusverspreiding.

De tentoonstelling is nu verlengd tot 18 oktober 2020. Nieuw is dat je, net zoals in andere musea, voortaan verplicht moet reserveren (tel. 06 06 08) en je ticket online moet aanschaffen.

civitra2

Zoals eerder gemeld is Civis, Civitas, Civilitas een dynamische expo die geleidelijk wordt opgebouwd en waarbij steeds meer objecten worden getoond. Zopas is ze alweer verrijkt met dertig nieuwe stukken, namelijk 24 modellen, vijf reliëfs en een beeldhouwwerk.

Die hebben ditmaal allemaal te maken met bruggen, aquaducten en markten en vullen de 58 modellen en de zes beelden van beroemde persoonlijkheden uit de Romeinse oudheid die er reeds stonden netjes aan.

Na het tonen van openbare ruimtes zoals thermen, tempels en forums uit heel het Romeinse Rijk, bieden de nieuwe modellen nu een blik op de Romeinse infrastructuur die gelinkt is met mobiliteit (bruggen), watervoorziening (aquaducten) en handelsruimtes met de daarbij horende opslag- en distributiesystemen (markten).

Die infrastructuur maakte deel uit van het reusachtige en goed georganiseerde netwerk waardoor de Romeinse heersers hun inwoners niet alleen konden voeden, maar waardoor naast levensmiddelen, ook alle andere mogelijke goederen naar de stad konden worden gehaald.

Het fijnmazige distributiesysteem zorgde er ook voor dat vanuit Rome altijd contact kon worden onderhouden met andere steden en dat de transporten tussen de belangrijkste locaties behoorlijk snel kon verlopen. Bij noodgevallen, maar ook in vredestijd, was dat best handig.

De tentoonstelling is een soort reis door de openbare ruimtes en gebouwen van de steden van het Romeinse Rijk, weergegeven in de bekende gipsmodellen van het Museo della Civiltà Romana.

Die modellen werden grotendeels gemaakt door Italo Gismondi voor de tentoonstelling Augustea della Romanità die in 1937 te zien was in het Palazzo delle Esposizioni aan de Via Nazionale in Rome.

civitra1

Civis, Civitas, Civilitas is een interessante tentoonstelling en een aanrader voor wie interesse heeft in de stedenbouw en architectuur van de Romeinse oudheid. Rome veroverde gaandeweg grote delen van het huidige Europa. Op strategisch belangrijke plekken ontstonden de eerste steden.

Die militair belangrijke plekken groeiden uit tot culturele metropolen en waren ingericht en opgebouwd volgens het grote voorbeeld: Rome. Het stedelijke leven van de Romeinen werd voor een aanzienlijk deel bepaald door de gebouwen die zich in die stad bevonden en die er ook voor zorgden dat een stad die naam waard was.

De tentoonstelling analyseert dit fascinerende staaltje van zichzelf alsmaar herhalende Romeinse bouwkunst door gebouwen met vergelijkbare functies uit verschillende steden van het Romeinse Rijk naast elkaar te zetten. De relatie tussen de stad, het burgerschap en de beschaving in de Romeinse wereld wordt als het ware beschreven door de architectuur.

Het tentoonstellingsproject documenteert het puur stedelijke karakter van de klassieke cultuur. Het delen van ruimtes, gebouwen en wetten vormt civitas, het steunpunt van de Romeinse beschaving.

De modellen tonen gedeeltelijk hoe de monumenten eruitzagen  in de jaren ’30 van de vorige eeuw (de periode dat Gismondi zijn maquette maakte) en zijn deels reconstructies van getransformeerde gebouwen (die soms werden verbouwd of een andere bestemming kregen) of inmiddels reeds volledig verdwenen monumenten.

De tentoonstelling staat verspreid opgesteld in de grote zaal en in de galerijen van de Markten van Trajanus. Ook de Via Biberatica, die deel uitmaakt van het bezoekerstraject van het museum, maakt deel uit van het tentoonstellingsroute.

Naast de modellen bestaat het tentoongestelde materiaal ook uit afgietsels van sculpturen die beroemde persoonlijkheden uit de Romeinse oudheid vertegenwoordigen. De tentoonstelling zal de komende maanden ook de aanleiding vormen voor allerlei culturele en educatieve activiteiten.

Het getoonde materiaal is verdeeld in zeven specifieke thema’s: openbare ruimtes (zoals bv. tempels); de rol van water in de decoratie van de stad (fonteinen, nymphaea en thermen); vermaak en show (theaters en amfitheaters); triomf, eer en toegankelijkheid (triomf- en erebogen, stedelijke toegangspoorten); individuele, familiale en staatsherinnering (graven en monumenten), handel (markten) en infrastructuur (bruggen, aquaducten, reservoirs, waterdistributie).

Het is voor de liefhebbers zeker interessant om bijvoorbeeld het Forum van Augustus te vergelijken met het Forum in Pompeï of om te zien hoe belangrijke gebouwen doorgaans kleiner, maar met respect voor de Romeinse architecturale verhoudingen, elders werden nagebouwd, zoals het Theater van Sabratha in Libië, de Thermen in Trier (Duitsland) of de Porta di Sant’Andrea in Autun, Frankrijk.

Het geheel wordt bevattelijker gemaakt door teksten van mensen die een belangrijke rol speelden of relevant waren voor de totstandkoming van de vele bouwwerken.

Hun standbeelden of bustes bevinden zich in de buurt van het gebouw in kwestie. Zo beschrijft Seneca in een brief aan een vriend op een bijzonder levendige manier hoe het er in een kuuroord aan toe gaat.

De Romeinen waren slim genoeg om de openbare gebouwen en plekken die in Rome zorgden voor een gevoel van gemeenschap en verbondenheid en die bepaalde waarden en een levensstijl tot uiting brachten, ook elders in te planten.

Bij de oprichting van nieuwe steden of in een latere fase, bij de transformatie van de oudste nederzettingen, werd altijd dezelfde orthogonale lay-out gebruikt.

De verschillende gebouwen en monumenten hadden meestal vooraf vastgestelde architecturale vormen zodat de functie meteen duidelijk was. Wie voor het eerst in een andere stad kwam, kreeg door de manier waarop de verschillende constructies in het stadsbeeld waren geïntegreerd meteen een gevoel van vertrouwdheid.

Deze directheid en kracht van de architectuur was belangrijk voor de Romeinse identiteit en vormde een houvast in het alsmaar groter wordende Romeinse Rijk.

Civis Civitas Civilitas
Roma antica modello di città
Mercati di Traiano Museo dei Fori Imperiali
Via IV Novembre 94, Rome
Tot 18 oktober 2020

www.mercatiditraiano.it

Online tickets

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.