Archive for 24 augustus 2020

Reeds drieduizend handelszaken gesloten in Rome

24 augustus 2020

Het is niet prettig om te melden dat de economische situatie in Rome zich voorlopig nog niet herstelt. Integendeel, het gaat helemaal de verkeerde kant uit. De directe reden is uiteraard het wegblijven van de miljoenen toeristen die onmisbaar zijn voor het handels- en horecaleven in Rome.

Maar ook de naar schatting ongeveer 400.000 ambtenaren en andere werknemers die in normale omstandigheden in Rome dagelijks in hun kantoor verblijven, zitten nu thuis te telewerken en komen niet langer lunchen of een koffietje drinken in de stad. Enkele Romeinse handelaars vertellen over hun ervaringen in de voorbije maanden.

winkelsrome(1)

Confesercenti Nationale, sinds 1971 de belangrijkste beroepsvereniging in Italië die meer dan 350.000 kleine en middelgrote ondernemingen groepeert die actief zijn in handel, toerisme, diensten, ambachten en industrie, maakte recent per regio een stand van zaken op.

Sinds de heropening van de winkels en restaurants op 18 mei zijn er in Rome drieduizend zaken (opnieuw) gesloten wegens een gebrek aan klanten en dus onrendabel. Een aantal bleven na de lockdown gewoon dicht. Er is weinig kans dat ze ooit nog opnieuw zullen openen.

Deze maand hielden velen voor het eerst sinds de jaren ’70 van de vorige eeuw nog eens een vakantiesluiting in augustus. Vroeger was dat voor zowat iedere Italiaan een traditionele en bijna heilige vakantiemaand, maar augustus is al vele jaren commercieel zo lucratief dat de meeste handelaars gewoon openblijven. Maar dit jaar had dat helemaal geen zin.

cconfesercenti

Confesercenti wijst er op dat indien er niets wijzigt aan de bestaande toestand, de situatie na de zomer nog veel slechter zal zijn. De vereniging concludeert in haar studie dat het aantal sluitingen van winkels, restaurants en bars in oktober zal gestegen zijn tot ongeveer 26.000.

Dat is bijna één op de drie van alle bedrijven die in Rome kleding, schoenen en huishoudelijke artikelen verkopen. Daardoor zouden in de praktijk duizenden gezinnen zonder inkomen vallen.

De afwezigheid van buitenlandse toeristen dwingt de economie van de Italiaanse kunststeden letterlijk op de knieën. Naast Rome worden uiteraard ook andere grote steden getroffen: Venetië, Firenze, Turijn en Milaan, … ze hebben het allemaal moeilijk.

Samen zijn ze goed voor meer dan een derde van het Italiaanse toerisme. Samen missen ze dit jaar alvast 34 miljoen buitenlandse bezoekers. Dat heeft enorme gevolgen voor de hele stadseconomie, vooral in de historische centra.

Rome wordt stilaan onherkenbaar. ’s Avonds vooral donker en somber. Met gedoofde etalageverlichting en reclameborden om elektriciteit te sparen. Niet alleen toeristen blijven weg, ook de Romeinen zelf gaan niet meer winkelen als het niet echt nodig is. Ze hebben geen zin maar ook geen geld om boodschappen te doen.

Zelfs de nakende heropening van de scholen zorgt niet voor een stormloop naar de winkels. Dat is in een normaal jaar wel even anders. Half september gaan de scholen weer open, maar rugzakjes, boekentassen, pennenzakken, opbergmapjes en ander schoolgerief blijven ditmaal onverkocht in de winkels liggen

Vergeleken met augustus vorig jaar is de gemiddelde omzet in de papier- en kantoorwinkels gedaald met 85 procent (in het historische centrum) en met 75 procent buiten de stadskern.

Er wordt gewoon niets gekocht, zelfs geen BIC-pen. Er zijn maar weinig scholieren of ouders die zich al nieuwe spullen hebben aangeschaft. Mensen weten ook niet wat hen te wachten staat. Komt er een nieuwe virusuitbraak? Blijven de scholen open? Hoe wordt er les gegeven, afwisselend thuis of in de klas? Al die onzekerheid knaagt aan vele mensen, ook mentaal begint dat door te wegen, klinkt het bij de bekende kantoorboekhandel Centro Carta Roma aan de Via dei Gracchi.

Al van vóór Pasen zit onze hele sector in een diepe put. Na de lockdown verkochten we hoogstens nog wat kleurpotloden en tekengerief zodat de kinderen zich thuis konden bezighouden, want die verveelden zich omdat de scholen dicht waren. Maar ook na mei verbeterde de situatie niet.

We hebben nu een omzetverlies van zowat 60 procent vergeleken met vorig jaar, maar als ik collega’s hoor valt dat eigenlijk nog mee. Ook ministeries en bedrijven bestellen geen of veel minder kantoormateriaal in de groothandels, waardoor een algemeen herstel in onze sector uitblijft, bevestigt ook Matteo Roccas, de zaakvoerder van Roccas Cartoleria S.E.C. aan de Via Arenula.

winkelsrome(2)

We stevenen in Rome af op een economisch en financieel bloedbad. Rekening houdend met alle parameters verwachten we dat het aantal bedrijfssluitingen tegen oktober zal oplopen tot 26.000. In juni en juli liep de verkoop in de winkels voor geen meter, zelfs niet met kortingen tot 50 procent. Ook de saldi lijken het tij niet te kunnen keren. Deze maand zijn er dankzij kortingen tot 70 procent echt koopjes te doen, maar de mensen lijken ze niet te willen.

Handelaars geven nu eigenlijk kortingen aan het einde van een seizoen dat nooit begonnen is. Maar ook die brengen geen verse zuurstof in de winkelkassa’s. Er komen wel mensen een kijkje nemen in de winkels, maar als ze dan al eens iets kopen beperkt zich dat tot een t-shirt of een ander goedkoop kledingstuk, verklaart Valter Giammaria, de voorzitter van Confesercenti Roma.

Wat wel behoorlijk verkoopt is zwemkledij: badpakken en zwembroeken. Die gaan zelfs vlotter de deur uit dan vorig jaar. Het blijkt dat talrijke kantoormensen thuis werken vanuit een buitenverblijf of een huurwoning aan zee. Die verfrissen zich tussendoor al eens graag in het water.

Mensen wandelen wat rond in de straat, stappen soms weleens binnen en kijken wat rond, maar ze moeten eigenlijk niets hebben en kopen dus ook niets. Je merkt dat ook: bijna niemand heeft een draagtasje van een winkel bij, zegt Daniele Illiano die bij Nuvolari aan de Via del Corso werkt.

Ons winkelpersoneel telt noodgedwongen de lange dagen af. Ze wachten aan de pashokjes tussen overvolle kasten met allerlei artikelen maar er gaan zelfs dagen voorbij dat er helemaal niemand komt opdagen. Dat kan men zich nauwelijks voorstellen, voor wie Rome kent is dat echt onwerkelijk. Het wegblijven van de mensen is niet alleen een financiële ramp, maar het is ook enorm frustrerend om zo moeten zitten wachten op een potentiële klant.

Mentaal weegt dat ook bij ons personeel zeer zwaar door. Zij zien ook wel dat dit niet kan blijven duren en we hen op termijn werkloos naar huis zullen moeten sturen. En dan moet je weten dat er nog veel meer onverkochte spullen zijn die je niet in de winkel ziet: de meeste magazijnen steken nog overvol omdat er de voorbije maanden nauwelijks verkoop was, klinkt het bij een bekende schoenenwinkel in de Via del Corso.

Giammaria wijst terloops op de lange rij wachtende lege taxi’s in de Via Tomacelli, de straat die vanaf Ponte Cavour rechtstreeks naar het winkelgebied in de omgeving van Largo Carlo Goldoni voert. Ze zullen straks niet veel shoppers naar huis moeten brengen.

De Via dei Condotti, de Via Frattina en de andere straten in de omgeving van Piazza di Spagna, tot voor enkele maanden het mekka voor liefhebbers van de meest exclusieve luxe-, mode- en designmerken liggen er nu bijzonder rustig bij.

Ook hier is het aantal klanten met 75 tot 80 procent gedaald. Bij degenen die afhaakten horen vooral de rijke Chinezen, Russen, Amerikanen en Arabieren die gewoon zijn veel geld te spenderen in de duurste boetieken van Rome.

Confesercenti Roma berekende dat de sector sinds het uitbreken van de viruscrisis in totaal ongeveer 7,6 miljard euro aan omzet heeft gemist. Venetië is in dat verband het zwaarst getroffen, Rome volgt op de tweede plaats met tot nog toe 9,9 miljoen minder bezoekers en 2,3 miljard euro minder consumptie.

Aan het wegblijven van buitenlandse toeristen kunnen we helaas niets veranderen. Maar ook het feit dat de meeste kantoormensen al vanaf het begin van de lockdown thuis werken en dus niet meer naar de binnenstad komen, zorgt voor een aanzienlijk verlies aan inkomsten, niet alleen in de bars en restaurants, maar ook in de kledingzaken.

Wie een hele dag thuis achter de computer zit heeft er geen behoefte aan om een nieuw paar schoenen of een trendy jurkje te kopen. Dat zorgt sinds de virusuitbraak voor een extra verlies van nog eens 1,7 miljard euro. Als we daar nog de cateringsector en enkele andere dienstensectoren bijtellen, komen we zelfs uit op een gezamenlijk omzetverlies van 4,9 miljard euro, zegt Giammaria.

Onze handelaars zijn woedend en melden zonder uitzondering een dramatische omzetdaling. Deze crisis is uiterst hard en bijtend. Iets dergelijks hebben we nog nooit meegemaakt. Precies nu hebben we een begripvolle overheid nodig die ons kan helpen om een uitweg te vinden. Maar in plaats daarvan botsen we al maanden op een muur. Er is geen gesprekspartner. Ze luisteren niet naar onze voorstellen, er is geen dialoog, geen overleg, aldus Giammaria.

Precies omdat de overheid de confrontatie niet wil aangaan, raken talrijke sectoren in steeds grotere moeilijkheden. Er worden soms vreemde maatregelen genomen die ze dan zonder meer als een voldongen feit in onze schoot laten vallen.

Om maar één voorbeeld te geven: de winkels moeten nog steeds de afwijkende openings- en sluitingstijden volgen die onmiddellijk na de lockdown werden ingesteld. Niemand lijkt te beseffen dat we intussen maanden verder zijn en dat die volkomen achterhaald zijn.

Het grootste probleem is dat onze leden al maanden zonder inkomsten zitten. Er moeten nu vooral sterke en doortastende steunmaatregelen komen. Er zijn ook strikte controles en krachtige sancties nodig, want het ondergrondse illegale circuit heeft bloed geroken en begint de stad in te palmen met goedkope namaakspullen. Dat fenomeen is er altijd wel geweest, maar beperkte zich tot straatverkoop.

winkelsrome(3)

Nu zien we dat effectief vanuit bepaalde panden wordt geopereerd. Illegalen en allerlei soorten krakers beginnen zich stilaan te manifesteren in de stad. Enkele weken geleden publiceerden we een rapport over de toenemende illegale handelsactiviteiten in de binnenstad, Maar niemand heeft zich er tot nog toe druk over gemaakt, zegt Giammaria.

Toch koestert hij hoop dat de situatie zich zal herstellen, al zal eerst nog een stevig bloedbad volgen. Volgens de voorzitter zal Rome zelfs de eerste Italiaanse stad zijn die zich herstelt van de crisis.

Rome blijft immers de hoofdstad van kunst en toerisme. Het internationale en politieke hart van Italië zit hier, vrijwel elk land heeft in de stad twee ambassades. En vroeg of laat komen de ambtenaren weer werken in hun kantoren. Zonder teenslippers, maar in pak en das.

Binnenkort de volgende aflevering in deze minireeks:

Duizend hotels gesloten, wie toch open is wacht vertwijfeld op boekingen