Archive for 4 oktober 2020

Niet-ontplofte bom uit WO II ontdekt in hartje Rome

4 oktober 2020

In de Via dei Cappellari, een charmant straatje vlakbij Campo de’ Fiori, werd een niet-ontplofte bom ontdekt. Het springtuig is vermoedelijk afkomstig uit de Tweede Wereldoorlog en werd opgegraven door werklieden die verbouwingen aan een winkel uitvoerden.

viadeicappellari
De bom werd op ongeveer een meter diepte gevonden. Een dergelijke vondst gebeurt zelden in Rome. De ontmijningsdienst kwam ter plaatse om het gevaarlijke tuig onschadelijk te maken. De bewoners in de onmiddellijke omgeving werden uit voorzorg een tijdje geëvacueerd.

Tom Zwaenepoel bundelt hoopvolle citaten van paus Franciscus

4 oktober 2020

Vaticaankenner Tom Zwaenepoel uit Brugge bundelt in zijn nieuwe boek  De nacht is het donkerst even voor de dag begint de mooiste citaten van paus Franciscus over hoop. Zwaenepoel (50) is al sinds zijn jeugdjaren gefascineerd door alles wat met het pausdom en de Vaticaanse tradities te maken heeft.

zwaenepoel_franciscus_boek

Met ouder te worden, word je wat kritischer en besef je dat het leven achter de muren van het Vaticaan dezelfde kenmerken heeft als in een gezin of een stad. Er gebeuren goede, maar ook pijnlijke zaken. Maar in Rome leeft de Kerk. Je ziet nog heel wat jongeren die blij en gelukkig zijn, omdat ze geloven. Ze schamen zich niet, omdat ze naar de kerk gaan of de Bijbel lezen, verklaart Tom Zwaenepoel in de Krant van West-Vlaanderen.

Het boek telt 108 pagina’s en werd uitgegeven bij Lannoo (eerste druk september 2020). Het kost 12,50 euro (gedrukt exemplaar) of 9,99 euro (e-book) en is verkrijgbaar in de boekwinkel.

Machtige kardinaal legt onverwacht zijn functie neer en ziet af van zijn rechten

4 oktober 2020

Kardinaal Giovanni Angelo Becciu, één van de machtigste kardinalen van het Vaticaan, is onverwacht teruggetreden als prefect van de Congregatie voor de Heilig- en Zaligsprekingsprocessen (Congregatio de Causis Sanctorum). Die is belast met alles wat te maken heeft met de zalig- en heiligverklaringen en bevoegd voor het echt verklaren van relikwieën.

Becciu ziet ook af van zijn rechten als kardinaal, wat betekent dat hij niet langer kan deelnemen aan een conclaaf voor de verkiezing van een nieuwe paus. Paus Franciscus heeft het ontslag aanvaard, maar het Vaticaan geeft verder geen commentaar.

becciu (2)

Het gebeurt uiterst zelden dat een kardinaal afstand doet (of moet doen) van zijn privileges. Dat doet vermoeden dat de reden voor het aftreden van Becciu (foto boven) ernstig is. Zijn naam wordt genoemd in een onderzoek naar een controvesiële vastgoedinvestering van het Vaticaan, die zowat alle betrokkenen miljoenen euro’s winst opleverde, maar de Heilige Stoel zelf met een stevige financiële kater opzadelde.

Voordat hij in juni 2018 tot kardinaal werd gecreëerd, werkte Becciu op het Staatssecretariaat van het Vaticaan, waar hij als plaatsvervangend staatssecretaris verantwoordelijk was voor de dagelijkse leiding van de Curie, zowat de politieke hofhouding binnen Vaticaanstad.

In 2014 raakte hij betrokken bij een vastgoedproject van de Italiaanse investeerder en zakenman Raffaele Mincione (foto hieronder). Becciu had de man leren kennen toen hij een tussenpersoon zocht om namens het Vaticaan 200 miljoen euro te investeren in een oliemaatschappij in Angola, een land waar Becciu goede contacten heeft omdat hij er destijds pauselijke nuntius is geweest.

Het investeringsproject in Afrika ging echter niet door, waarna Mincione aan Becciu voorstelde om te investeren in een nieuw vastgoedproject in Londen. Mincione had aan Sloane Avenue 60 in de Londense wijk Chelsea voor een gunstige prijs een voormalig pakhuis van het warenhuis Harrods kunnen kopen. Die oude opslagruimte, met een totale oppervlakte van 17.000 m², wilde hij renoveren en ombouwen tot een complex met 49 luxeappartementen.

Becciu zag dat wel zitten en investeerde ruim 150 miljoen euro in het project, goed voor 45 procent van de aandelen. Het geld werd gestort in het Athena Capital Global-fonds van Mincione, die zelf met 55 procent meerderheidsaandeelhouder van het project bleef.

becciu (1)

Na de aanschaf van het pand werd namens het Vaticaan nog eens 30 miljoen euro overgemaakt voor de renovatie en verbouwing van de opslagruimte tot appartementen. Volgens een reconstructie van de Engelse krant The Financial Times zou Mincione daarbij ook een aanzienlijke som als bemiddelaar hebben opgestreken.

Vier jaar later, in 2018, wilde Raffaele Mincione uit het project stappen. Hij bood zijn aandelen aan bij Becciu, naar verluidt aan een veel te hoge prijs. Toch keurde Becciu de aankoop van de resterende aandelen goed, waardoor het Vaticaan het volledige pand in handen kreeg. Het vastgoedproject was toen nog niet voltooid.

De definitieve overeenkomst in Londen werd uiteindelijk in november 2018 ondertekend. De volledige vastgoedtransactie, vanaf de aankoop van het pand aan Sloane Avenue tot de verkoop aan het Vaticaan, zou Mincione een winst van 140 miljoen euro hebben opgeleverd.

De financiële transacties hadden intussen de aandacht getrokken van Gian Franco Mammi, de directeur-generaal van het Instituut voor Religieuze werken (het Istituto per le Opere di Religione – IOR), beter bekend als de bank van het Vaticaan, waar Becciu geld had geleend. Mammi zou onregelmatigheden hebben ontdekt en meldde de geldstromen aan de aanklagers van het Vaticaan, die een intern onderzoek instelden.

Ze ontdekten dat de Heilige Stoel bij de hele Londense vastgoedoperatie een aanzienlijk verlies had geboekt, maar dat anderen er blijkbaar wel rijk van geworden waren. Ook zouden miljoenen euro’s gebruikt zijn als bemiddelingsvergoeding voor tussenpersonen.

Die bevindingen waren voor de Vaticaanse aanklagers Gian Piero Milano en Alessandro Diddi alarmerend genoeg om in actie te schieten en een officieel onderzoek in te stellen naar de financiële onregelmatigheden. Ze stelden een rapport op voor de paus waarin werd gemeld dat er ‘ernstige aanwijzingen bestonden van verduistering, fraude, ambtsmisbruik en het witwassen van geld’.

In oktober vorig jaar deed de Vaticaanse politie op verzoek van het IOR en met goedkeuring van de paus, een inval bij de kantoren van het Staatssecretariaat en bij de Autorità di Informazione Finanziaria (AIF), de instelling die toezicht moet houden op de financiële transacties van de Heilige Stoel. Het AIF werd eind 2010 opgericht door de toenmalige paus Benedictus XVI.

Tijdens de huiszoeking werden computers en documenten in beslag genomen die in de daaropvolgende weken werden uitgeplozen naar details over de Londense investering. Becciu, die inmiddels kardinaal was, en een nieuwe functie had gekregen als prefect van het Congregatio de Causis Sanctorum, was toen al lang weg bij het Staatssecretariaat.

Het onderzoek leidde tot de schorsing van vijf Vaticaanse medewerkers. Als gevolg hiervan had Domenico Giani, de baas van de Vaticaanse politie (voluit het Corpo della Gendarmeria dello Stato della Città del Vaticano ) en de belangrijkste lijfwacht van de paus, intern een memo laten circuleren met de namen en foto’s van de vijf geschorste werknemers.

becciu (3)

Het document werd echter gelekt aan journalisten en belandde in de media. Het tijdschrift L’Espresso, één van de grootste opiniebladen in Italië, pakte breed uit met het verhaal van de razzia in de kantoren van het Staatssecretariaat. Hoewel Giani zichzelf persoonlijk niets te verwijten had, voelde hij zich verantwoordelijk en bood hij zijn ontslag aan bij de paus.

Ook Tommaso Di Ruzza, de directeur van de AIF en die de leiding had over de dagelijkse activiteiten van de instelling, werd geschorst. Het lijkt er echter op dat de aanklagers van het Vaticaan destijds niet wisten dat de AIF op dat moment ook al bezig was met een eigen onderzoek naar de zaak. Toen de Gendarmeria de kantoren van de toezichthouder binnenviel, torpedeerden ze in feite het onderzoek dat Di Ruzza al had gestart.

De AIF was in maart 2019 bij de zaak betrokken geraakt toen hen een verdacht transactierapport vanuit het Staatssecretariaat onder ogen kwam. Dat zette de AIF ertoe aan een onderzoek in vijf landen te starten om de financiële stromen van de deal in kaart te brengen en te proberen de mensen op te sporen die het Vaticaan blijkbaar, al dan niet legaal, een heleboel miljoenen lichter hadden gemaakt. De Londense vastgoeddeal was toen al lang afgesloten.

Naast de schorsing van Di Ruzza, besloot paus Franciscus in november om ook het mandaat van de voorzitter van de AIF, Rene Brülhart, niet te verlengen. Daarop nam de helft van het AIF-bestuur ontslag als protest tegen die behandeling. Het volledige bestuur legde een publieke verklaring af waarin ze hun integriteit en die van hun onderzoeken verdedigden. Tot nog toe is niets aan het licht gekomen waardoor Di Ruzza, Brülhart of het AIF iets te verwijten valt.

Eén van de andere geschorste medewerkers was Fabrizio Tirabassi, die op het moment dat de vastgoeddeal in 2018 werd onderhandeld, binnen het Vaticaanse Staatssecretariaat verantwoordelijk was voor de investeringen.

Het Vaticaanse investeringsprojecet in Londen werd op een bepaald moment overgedragen aan een zekere Gianluigi Torzi. Die moest namens het Vaticaan proberen om de hoge vraagprijs van Mincione wat naar beneden te halen en de verkoop van het aandelenpakket af te ronden. Voor zijn rol als bemiddelaar zou Torzi tien miljoen euro ontvangen.

Wie Torzi bij het Vaticaan heeft betrokken is nog niet duidelijk, maar het lijkt erop dat de man een bedenkelijke rol in het verhaal heeft gespeeld. Uit onderzoek blijkt dat Torzi de eigenaar is van een in Luxemburg geregistreerd bedrijf.

Tirabassi, die toen nog altijd bij het Staatssecretariaat werkte, is gedurende korte tijd, van 23 november tot 27 december 2018, directeur geweest van dat bedrijf. Zijn naam en functie, met adres in Vaticaanstad, staan vermeld op een akte die is neergelegd bij de Kamer van Koophandel in Luxemburg.

In zijn functie als directeur van het Luxemburgse bedrijf zou Tirabassi vervolgens verschillende financiële transacties hebben doorgevoerd. Daarbij zou op onduidelijke wijze met geld geschoven zijn tussen bankrekeningen in verschillende landen, waarbij gebruik werd gemaakt van een netwerk van verschillende bedrijven en holdings.

De speurders zouden ontdekt hebben dat er met Vaticaans geld was gespeculeerd door het te investeren in andere bedrijven waarvan Mincione eigenaar was of er banden mee had.

Volgens het Catholic News Agency (CNA) zou in totaal ongeveer 725 miljoen euro gebruikt zijn voor allerhande roekeloze investeringen. Het grootste deel van dat geld zou afkomstig zijn uit het liefdadigheidsfonds van de paus, de zogenaamde Sint-Pieterspenning, dat wordt gevuld met jaarlijkse giften van gelovigen overal ter wereld.

Of het nu Tirabassi of anderen op het Staatssecretariaat waren die, al dan niet in opdracht van Becciu, zo kwistig met investeringsgeld zijn omgesprongen, is nog niet duidelijk. Via het Staatssecretariaat zouden ook pogingen gedaan zijn om bepaalde transacties uit de boekhouding van het Vaticaan te houden.

Voorlopig is Torzi als enige opgedraaid voor wat inmiddels een misdrijf is geworden. Hij wordt beschuldigd van afpersing, verduistering, zware fraude en witwassen. Als hij schuldig wordt bevonden, kan hij tot twaalf jaar gevangenisstraf krijgen.

Maar nu Becciu plots zijn functies neerlegt (of moet neerleggen) krijgt de zaak een nieuwe dimensie. Wellicht hebben de speurders nieuwe feiten ontdekt, waardoor de positie van de kardinaal onhoudbaar dreigde te worden.

Ofwel koos Becciu voor de vlucht vooruit, ofwel is hij door de paus gedwongen om een stap opzij te zetten, ook dat is onduidelijk. Volgens het Vaticaan diende Becciu zelf zijn ontslag in, Becciu zegt dat dit gebeurde op verzoek van de paus. Voor het overige geven zowel het Vaticaan als Becciu geen commentaar.

Het opzijzetten van Becciu is alleszins een drastische maatregel, die doet vermoeden dat de kardinaal wel degelijk de aandacht van de speurders heeft getrokken. Of er ook bewijzen voor gesjoemel ontdekt zijn tegen Becciu is niet bekend. De komende dagen of weken wordt welicht duidelijk of hij effectief in opspraak gekomen is. Becciu verklaarde al eerder dat hij Torzi niet kent.

Ook Raffaele Mincione ontkende in een interview de betrokkenheid van Torzi bij de deal. De zakenman ging ondertussen wel zelf in de aanval en diende een klacht in tegen 60 SA Ltd., een holding die gevestigd is op het eiland Jersey en die geregistreerd staat als de huidige eigenaar en beheerder van het Londense gebouw. Achter deze holding schuilt het Vaticaan. Op de oprichtingsakte van de holding worden twee van de geschorste medewerkers van het Staatssecretariaat vermeld als directeur.

Het is niet geweten wat de klacht van Mincione precies inhoudt. De financier diende bij het Britse High Court ook tegen het Vaticaanse Staatssecretariaat een contractclaim in, al gebeurde dat via het in Luxemburg gevestigde Athena Capital Fund, een bedrijf dat eveneens eigendom is van de zakenman.

Ook bij deze claim is het niet bekend wat Mincione precies eist van het Vaticaan. De rechtszaken zouden in de toekomst wel enige duidelijkheid kunnen verschaffen in het complexe web van transacties, waarbij ook Zwitserse banken en Luxemburgse investeringshuizen betrokken zijn.

Mincione, die wereldwijd actief is op aandelenbeurzen, zich inkoopt in banken en er soms weer uitstapt, speculeert in Rusland, vastgoeddeals afsluit in landen zoals Malta, Jersey en de Caraïben, en vaak wordt gesignaleerd bij de Londense jetset, doorgaans met knappe vrouwen aan zijn zijde, ontkende een paar maanden geleden in een zeldzaam interview dat Torzi betrokken was bij de Londense vastgoeddeal.

Hoewel Mincione, voor zover geweten, niets te verwijten valt dan dat hij veel geld heeft verdiend aan de Londense vastgoedtransactie, is ook hij in het vizier gekomen van de speurders. Toen de zakenman enkele maanden geleden in Rome verbleef, vielen onderzoekers op 15 juli zijn hotelkamer binnen.

De huiszoeking werd goedgekeurd door de Romeinse magistraat Maria Teresa Gerace, op verzoek van de Vaticaanse aanklagers Gian Piero Milano en zijn plaatsvervanger Alessandro Diddi. De huiszoeking werd uitgevoerd door de Italiaanse staatspolitie. Die namen onder meer al de elektronische apparaten (laptop, mobiele telefoon en iPad) van Mincione mee voor onderzoek.

Kardinaal Becciu heeft altijd gezegd dat hij niets verkeerd deed en heeft de Londense transactie ook altijd verdedigd. Volgens hem is de vastgoedwaarde van het appartementscomplex vandaag al verdubbeld en zal het Vaticaan er op termijn geen slechte zaak mee doen.

Het is echter niet zozeer het project op zich, maar de schimmige manier waarop de deal is gesloten en de parallelle geldstromen die daaraan te pas kwamen, die bij de speurders vragen oproepen.

De Vaticaanse politie heeft ook een internationaal aanhoudingsbevel doen uitgaan voor een zekere Cecilia Marogna. Zij zou op een of andere manier betrokken geweest zijn bij de Vaticaanse geldtransacties, maar het is niet duidelijk wat haar rol precies was of waarvoor ze gezocht wordt. Kardinaal Becciu zou de vrouw op een bepaald moment 500.000 euro hebben betaald. Waarvoor precies is evenmin duidelijk.

becciu (4)

De in Sardinië geboren Giovanni Angelo Becciu was tot 2018 plaatsvervangend staatssecretaris, één van de hoogste functies in de Heilige Stoel en verantwoordelijk voor de algemene zaken van de Heilige Stoel. Becciu werd tijdens het consistorie van 28 juni 2018 tot kardinaal gecreëerd.

De dag nadien stopte hij zijn werkzaamheden op het Staatssecretariaat. Twee maanden later, op 31 augustus, werd hij benoemd tot prefect van de Congregatio de Causis Sanctorum, die belast is met alles wat te maken heeft met zalig- en heiligverklaringen.

Die functie is Becciu nu dus kwijt en hoewel hij door het neerleggen van zijn rechten als kardinaal verschillende privileges verliest (hij kan bijvoorbeeld niet meer deelnemen aan een conclaaf), hoeft hij zijn kardinaalsmuts niet in te leveren. Hij behoudt dus zijn titel van kardinaal.

Het is nog maar de derde keer dat een kardinaal zijn rechten kwijtspeelt. Twee jaar geleden verloor de Amerikaanse kardinaal Theodore McCarrick zijn rechten nadat een onderzoek wegens seksueel misbruik van minderjarigen en seminaristen tegen hem was geopend.

Toen vorig jaar werd vastgesteld dat de beschuldiging overeind bleef, ging de paus nog een stap verder en zette hij de Amerikaan uit zijn priesterambt. In 2013 moest ook de Schotse kardinaal Keith O’Brien afstand doen van zijn rechten, eveneens na beschuldigingen van seksueel misbruik.