Archive for 15 november 2020

Universiteit Sapienza Rome kiest voor het eerst in 717 jaar een vrouwelijke rector

15 november 2020

De Universiteit Sapienza in Rome heeft Antonella Polimeni aangesteld als nieuwe rector. Ze is de eerste vrouw in 717 jaar die deze toppositie bekleedt aan de universiteit die in 1303 door paus Bonifatius VIII (1235-1303) werd gesticht. Ze is ook de eerste vrouwelijke rector die is gekozen aan een grote Italiaanse universiteit.

Antonella Polimeni is de huidige ​​decaan van de Faculteit Geneeskunde en Tandheelkunde en hoogleraar in de wetenschappelijk-disciplinaire sector Tandheelkundige ziekten. Ze volgt Eugenio Gaudio op, die de universiteit leidde van 2014 tot 2020. Polimeni blijft in principe rector tot 2026.

rectorsapienzapolimeniFoto:  Sapienza Università di Roma

De academische gemeenschap verkoos de nieuwe rector tijdens de eerste verkiezingsronde die plaatsvond op 13 november en waarbij ze ruim 60 procent van de stemmen haalde. Er waren veel deelnemers voor de verkiezing die voor het eerst online plaatsvond en die via een livestreaming kon worden gevolgd. In totaal maakte 74,5 procent van het aantal stemgerechtigden een keuze.

La Sapienza is de grootste universiteit van Europa en een van de oudste ter wereld. Met elf faculteiten verwelkomt ze jaarlijks ongeveer 120.000 studenten, waarvan 8.000 uit het buitenland. Er zijn meer dan 4.700 professoren en onderzoekers in dienst. In juni scoorde La Sapienza als beste universiteit van Italië erg goed op de lijst van het Center for World University Rankings (CWUR).

Over gezondheid, hygiëne en pandemieën in de Romeinse tijd

15 november 2020

De Provincie Oost-Vlaanderen stelt een nieuwe rondleiding voor in het Archeocentrum Velzeke. De tentoonstelling ‘Over gezondheid, hygiëne en pandemieën in de Romeinse tijd’ presenteert enkele verbluffende parallellen tussen de epidemieën in de oudheid en de huidige corona-epidemie. Hierbij bekijkt de bezoeker de permanente tentoonstelling vanuit een andere, actuele invalshoek.

romeinenvelzeke

Waarom jagers-verzamelaars nooit een pandemie gekend hebben, komen bezoekers al snel te weten. De problemen begonnen toen de mens sedentair werd en met dieren ging samenleven. Dorpen werden steden, steden voegden zich samen tot stadstaten, stadstaten werden rijken. Die werden stuk voor stuk door de Romeinen onder de voet gelopen die zo het Middellandse Zeegebied omvormden tot… een bubbel. Julius Caesar voegde onze gebieden toe aan die bubbel.

Ook in Velzeke vindt men bij iedere opgraving vondsten die wijzen op een levendige, internationale handel met tentakels die zich uitstrekken tot in Indië en China. Achteraf bleek echter dat er niet alleen zijde werd aangevoerd vanuit China… Plinius schreef het al: “De meeste ziektes verspreiden zich van oost naar west”.

Sociale afstand en quarantaine waren een natuurlijke reactie van veel Romeinen. Geneeskunde was een ‘stiel’, gekenmerkt door een mengeling van kennis, ervaring, tovermiddeltjes en kwakzalverij. Vele kwalen en ziektes wisten ze te bestrijden met geneeskrachtige planten en kruiden. Maar de meesten bleven hun heil zoeken bij de goden, vervielen in bijgeloof of legden de schuld bij andere bevolkingsgroepen.

Tijdens de rondleiding maken bezoekers ook kennis met Galenus, de topdokter uit de oudheid. Hij verwierf zijn reputatie door gladiatoren op te lappen voor de strijd. Hij is de eerste ooit die een heuse pandemie in geuren en kleuren beschrijft én bovendien de vinger op oorzaak en gevolg kon leggen.

Toch waren persoonlijke hygiëne, kennis en middelen vaak ontoereikend, wat ertoe leidde dat in de oudheid wel 20 tot zelfs 50 procent van de bevolking kon overlijden bij de uitbraak van een besmettelijke ziekte.

De expo bewijst nog eens dat het loont om naar het verleden terug te blikken: de mens heeft al lang te maken met epidemieën en ontwikkelde gaandeweg inzichten en methodes om hiermee om te gaan. De provinciale erfgoedsite Archeocentrum Velzeke beschikt over heel wat expertise om de prehistorie en de Romeinse tijd te vertalen naar het publiek.

De nieuwe rondleiding is te boeken in het Archeocentrum Velzeke,  telefonisch op het nummer +32 9 360 67 16 of via e-mail naar archeocentrumvelzeke@oost-vlaanderen.be. De gids kost 50 euro voor groepen en 35 euro voor scholen. De toegang kost 1,25 euro per persoon. Voor scholen is de inkom gratis. De samenstelling van de groep wordt aangepast aan de actuele coronamaatregelen.

Uniek christelijk artefact ontdekt in Vindolanda

15 november 2020

Bij opgravingen onder de restanten van een vroeg-christelijke kerk uit de vijfde of de zesde eeuw bij de ruïnes van het Romeinse fort van Vindolanda, langs de Muur van Hadrianus in Northumberland (Engeland), werden veertien fragmentarische overblijfselen van een zeer zeldzame loden christelijke beker of kelk ontdekt.

vindolandatrust (1)

Het zou gaan om de oudste vroegchristelijke vondst ooit in Engeland. Hoewel de beker in zeer slechte staat verkeert, bleek elk fragment bedekt te zijn met licht geëtste symbolen, die elk verschillende vormen van de christelijke iconografie uit die tijd vertegenwoordigen.

De vondst was mogelijk omdat de kerk op een bepaald moment is ingestort, waardoor verschillende voorwerpen samen met de vloer van het gebouw werden begraven.

De combinatie van zoveel etsen en de context van de ontdekking, maakt dit artefact tot één van de belangrijkste in zijn soort uit het vroege christendom in West-Europa. Het is de enige overgebleven gedeeltelijke kelk uit deze periode in Groot-Brittannië en het eerste dergelijke artefact dat afkomstig is van een fort aan de Muur van Hadrianus.

vindolandatrust (1)© The Vindolanda Trust

De merktekens lijken zowel aan de buitenkant als aan de binnenkant van de beker aangebracht te zijn door dezelfde hand of kunstenaar. De etsen zijn moeilijk te zien met het blote oog, maar werden zichtbaar gemaakt met behulp van speciale fotografische technieken.

Wetenschappers gaan nog heel wat werk hebben om de betekenis van alle symbolen op de kelkfragmenten te achterhalen. Enkele zijn duidelijk herkenbaar als symbolen uit de vroege kerk, waaronder schepen, kruisen, vissen, een walvis, engelen en het chi-rho-teken.

De academische analyse van het artefact is momenteel aan de gang en wordt geleid door dr. David Petts van de universiteit van Durham.

vindolandatrust (2)© The Vindolanda Trust

Eerder werden bij de opgravingen aan het fort ook al 421 goed bewaard gebleven schoenen, zo’n achthonderd stukken textiel, houten voorwerpen en de beroemde serie Vindolanda-tabletten, met honderden verschillende correspondentiebrieven in Romeins cursief schrift opgegraven.

De Vindolanda Trust is een onafhankelijke archeologische instelling, opgericht in 1970. Vindolanda wordt beschouwd als één van de meest opwindende archeologische vindplaatsen in Europa met een grote rijkdom aan archeologische overblijfselen en lopende opgravingen.

vindolandatrust (3)© The Vindolanda Trust

Vindolanda is de thuisbasis van de voormelde wereldberoemde Vindolanda Tablets, door het British Museum uitgeroepen tot de belangrijkste archeologische schat van Groot-Brittannië.

Deze dunne handgeschreven notities op hout hebben een verbazingwekkende hoeveelheid informatie uit de eerste hand onthuld over de mensen die 2000 jaar geleden op deze site woonden.

www.vindolanda.com