Schatgravers in Nemi toonden in 2011 de weg naar archeologische site

Keizer Caligula’s naam is sterk verbonden met het Museo delle Navi Romane (zie de artikels van gisteren en eergisteren), dat vandaag niet alleen de (verkleinde) replica’s van zijn schepen toont, maar ook een aantal vondsten die werden opgegraven in en rond het vlakbij het meer van Nemi gelegen heiligdom van Diana.

Die artefacten lagen tot voor enkele jaren opgeslagen in de enorme magazijnen van het Museo Nazionale Romano, meer bepaald in het Palazzo Massimo en het museum van de Thermen van Diocletianus (Terme di Diocleziano), beiden vlakbij het Terministation in Rome.

Een groot marmeren beeld van Caligula (37-41) van 2,5 m hoog, keerde enkele jaren geleden eveneens terug naar Nemi. Jn de zomer van 2011 werd dit beeld door de Guardia di Finanza gerecupereerd van schatgravers die het hadden ontdekt en gestolen in de buurt van het Meer van Nemi.

Het beeld, dat de keizer als de Griekse god Zeus zittend op een troon afbeeldt,  toont een man met caligae, stevige militaire sandalen die werden gedragen door Romeinse legioensoldaten en vanwaar de keizer de naam kreeg waaronder hij bekend staat.

caligula_nemi

Zijn echte naam was Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus. Als jongen vergezelde Gaius zijn vader op campagnes in Duitsland. De soldaten vonden het grappig dat hij een miniatuuruniform droeg, en gaven hem zijn bijnaam Caligula, of laarsje.

Caligae waren voorzien van uit drie lagen rundleer bestaande zolen die met 80 tot 90 ijzeren spijkers met ronde koppen (clavi) waren bezet. De bovenste laag van de zool liep door als bovenzijde van het schoeisel. Het geheel was aan de bovenzijde en bij de hak aan elkaar genaaid. De caligae werden door middel van een lange leren riem gesloten.

Het beeld, waarvan de waarde destijds werd geraamd op 1 miljoen euro, was door de dieven in stukken gebroken om het gemakkelijker te vervoeren en reeds in een vrachtwagen geladen, klaar om getransporteerd te worden naar de haven. Van daaruit zou het beeld het land uit gesmokkeld worden. Er is een tijdlang getwijfeld of het gevonden beeld werkelijk aan Caligula kon worden toegeschreven, maar daarover lijkt men het nu eens te zijn.

Na het oprollen van de dievenbende en de recuperatie van hun vondst zijn archeologen beginnen graven op de plek waar de smokkelaars hun illegale opgraving hadden uitgevoerd. Dat project wekte meteen veel belangstelling bij historici omdat bekend is dat Caligula heel wat tijd heeft doorgebracht in de omgeving van het meer van Nemi en daar mogelijk een keizerlijke villa heeft gehad en er ook zijn enorme schepen liet bouwen

Tot dusver werden de ruïnes opgegraven van wat aanvankelijk werd omschreven als een mausoleum, maar wat later een thermencomplex bleek te zijn. Deense archeologen legden reeds in de periode 1998-2002 indrukwekkende restanten van een Romeinse villa bloot.  Of dat ook het buitenverblijf van Caligula was is nog altijd niet met zekerheid geweten.

archeo_nemi

Op de plek waar de plunderaars aan het werk waren, werden nadien wel honderden artefacten gevonden, waaronder ontbrekende stukken van het gebroken beeld. De schatgravers zorgden indirect ook voor de latere ontdekking van een waaiervormig nymphaeum. Die waterbron was ook vernield en moet nog worden gereconstrueerd.

ACHTERGROND – KEIZER CALIGULA

Caligula (verkleinwoord van caliga of soldatenschoen(tje), is de bijnaam van de Romeinse keizer Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus, vermoedelijk geboren in Antium in 12 na Chr. Zijn vader was Germanicus, zijn moeder Vipsania Agrippina Maior. Als kind was hij in het legerkamp van Germanicus de lieveling van de soldaten.

Na de dood van zijn vader en de verbanning van zijn moeder beschermde zijn grootmoeder Antonia Minor hem tegen de aanslagen van de praefectus praetorio Seianus.

Na diens val woonde hij bij zijn oudoom keizer Tiberius op Capri. Hoewel deze behalve hem ook zijn kleinzoon Tiberius Gemellus als opvolger had aangewezen, wist Caligula na Tiberius’ dood in 37 met hulp van de praefectus praetorio Sertorius Macro alleenheerser te worden.

Zijn regering begon gematigd, maar sloeg eind 37 al om in een terreurregime. Volgens één bron kwam dat door een ziekte die zijn hersenen had aangetast. Onder de leuze oderint dum metuant (laten ze [mij] haten, zolang ze [mij] vrezen) liet hij heel wat vijanden doden, maar ook familieleden zoals Antonia Minor en zijn neef Tiberius Gemellus moesten eraan geloven.

In woord en daad kwetste hij welbewust het Romeinse gevoel voor decorum (door schertsveldtochten naar de Rijn en Boulogne en zijn min of meer incestueuze verhouding tot zijn drie zusters, vooral Drusilla.

Caligula stelde zich niet tevreden met de voornamelijk in de oostelijke provincies gebruikelijke keizercultus, maar eiste ook in Italië goddelijke eerbewijzen. Bovendien eiste hij de plaatsing van zijn beeltenis in de synagoge van Alexandrië en Jeruzalem.

Na enkele mislukte samenzweringen werd hij door een complot van officieren van de pretoriaanse garde en staatssecretaris Callistus in 41 vermoord, samen met zijn derde vrouw Milonia Caesonia en hun dochtertje. De pretorianen riepen zijn oom Claudius (de broer van Germanicus) tot keizer uit.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.