Nieuwe slachtoffers van de vulkaanramp uit 79 ontdekt in Pompeii

In de antieke Romeinse stad Pompeii zijn opnieuw twee slachtoffers ontdekt van de uitbarsting van de Vesuvius in het jaar 79. De ontdekking, werd bekendgemaakt door het Italiaanse ministerie van Cultuur en Massimo Osanna, de directeur van het archeologische park Pompeii dat door de Covid-19 crisis momenteel gesloten is voor het publiek.

De gevonden lichamen zijn twee mannen. De menselijke resten werden ontdekt tijdens opgravingen in de ruïnes van wat destijds een luxevilla was, ongeveer 700 m ten noordoosten buiten de stadsmuren.

pompeii_skeletten (4)

De resten van de twee slachtoffers werden gevonden in een aslaag van ongeveer 2 m diep.  Ze lagen in een ondergrondse ruimte van de villa, wellicht hoopten ze daar beschutting te vinden voor de asregens.

pompeii_skeletten (3)

Van de menselijke resten werden afgietsels gemaakt met de bekende speciale techniek waarbij vloeibaar gips wordt gegoten in de holte die het lichaam achterliet in de gestolde laag as waardoor het werd bedekt. De techniek, waarvan het eindresultaat op beelden lijkt, toont de vorm en positie van de lichamen in doodsstrijd.

Voor het eerst in ruim 150 jaar, sinds het eerste gebruik van deze techniek, was het niet alleen mogelijk om perfect passende afgietsels van de slachtoffers te maken, maar ditmaal werden ook de dingen onderzocht die ze bij zich hadden op het moment dat ze werden overspoeld en gedood door de kokende dampen van de uitbarsting. Dergelijk onderzoek, tegenwoordig uitgevoerd met nieuwe technologieën, levert veel meer gegevens op.

pompeii_skeletten (2)

Te oordelen aan de botten en de tanden, was de ene man jong, tussen 18 en 25 jaar. De staat van zijn ruggenwervels doet zware arbeid vermoeden, waardoor de archeologen ervan uitgaan dat hij een slaaf was.

De andere man was tussen de 30 en 40 jaar, waarschijnlijk de meester van de slaaf. Hij droeg niet alleen een tuniek, maar ook een mantel.

pompeii_skeletten (1)

2 Reacties to “Nieuwe slachtoffers van de vulkaanramp uit 79 ontdekt in Pompeii”

  1. Marion Van Tichelen Says:

    Hallo kan er iemand mij uitleggen hoe het komt dat men adhv botten, wervels en tanden van deze persoon kan uitmaken hoe jong hij is. De techniek van de vloeibare gips bestaat er toch deze in de holte te gieten die het voorwerp/lichaam in de as heeft achtergelaten. <Er bleef van het lichaam toch niets meer over nadat de pyroclastische stroom met extreem hoge temperaturen ales letterlijk verpulverde.

    • S.P.Q.R. Says:

      Pompeii kreeg vooral te maken met lava en asregens. Tegen de tijd dat de lava de huizen bereikte was die hoog in de lucht reeds aanzienlijk afgekoeld en vaak al omgezet in hardere puimsteen. De stad werd dus vooral verstikt en met rotsbrokken bekogeld.

      In Herculaneum daarentegen, ging het om een zogenaamde pyroclastische wolk. De temperatuur daarvan ligt gemiddeld tussen de 500 en de 800 °C. Daar werden de mensen dus wel meteen levend verbrand. Het hete gas was meteen fataal voor de longen en de weke weefsels. Ongetwijfeld een gruwelijke dood.

      Maar zelfs al zou in Pompeii ook een dergelijke pyroclastische wolk zijn neergedaald, zouden de hardere delen van het lichaam bewaard zijn gebleven. De lichamen binnen een laag lava, of die nu kokend was of afgekoeld, zullen uiteraard gaan ontbinden, maar wat niet zal rotten zijn tanden of beenderen. Beenderen calcineren ook maar vanaf 800 °C.

      We gingen hiervoor te rade bij een specialist terzake die ons ook nog de volgende uitleg bezorgde.

      In de paleopathologie is het zo dat de leeftijd van iemand kan afgeleid worden uit de verbening van de groeischijven in de beenderen, uit de graad van artrose van de gewrichten, de aantasting door artritis, van de ontkalking, zeker bij vrouwen, en uit het afslijten van de tandoppervlakken. Een volwassene is bijvoorbeeld volgroeid op 18 jaar, als de groeischijven van de pijpbeenderen van de onderste ledematen verkalkt zijn, doch de wervels van het sacrum, het heiligbeen, zijn maar volledig verkalkt vanaf 40 jaar.

      Enkele jaren geleden maakte ik eens een foto van een geraamte, gevonden nabij de Porta Fontinalis in Rome, bij de opgravingen voor Linea C. Ik stelde aan mijn vrienden vier vragen: 1. Ging het om een man of een vrouw? Waaraan stierf die persoon? Hoe oud was hij en in welke eeuw ongeveer stierf hij?

      Het antwoord op de eerste drie vragen was eenvoudig. In het bekken van de persoon zat de schedel van een kind; dus het ging om een vrouw die in het kraambed stierf aan foetale dystocie. Het feit dat haar heiligbeen nog niet verkalkt was, wees erop dat het om een vrouw ging van jonger dan 40. De laatste vraag was natuurlijk iets moeilijker, maar het feit dat het lijk net buiten de republikeinse Porta Fontinalis begraven was, betekent dat de inhumatie van vóór de derde eeuw na Chr. dateerde, dus voor de bouw van de Aureliaanse Muur.

      De sleet aan de tandoppervlakken hangt natuurlijk veel af van de voeding: de Romeinen die hun tarwe maalden in molens van lavasteen, hadden veel vroeger afslijting van de tanden dan volkeren die zandstenen molenstenen gebruikten, zoals hier te lande. Het brood in Rome kraakte letterlijk onder de tanden!

      Ook de ligamentum nuchae, het nekligament dat de doornvormige uitsteeksels van de nekwervels, de processus spinosi, met elkaar verbindt, speelt in de datering een belangrijke rol. Dit ligament ontlast, vooral bij viervoeters, de nekspieren, om de kop rechtop te houden. Bij de mens is het minder van belang omdat het hoofd op de wervels rust en er niet zozeer aanhangt. Maar bij iemand die veel in gebogen houding moet werken en het hoofd moet rechten, speelt dat ligament wel een belangrijke rol en gaat op de duur verkalken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.